Kyrgyzstan và những kỳ án không lời giải

Trong khi dư luận thế giới đặc biệt chú ý đến những bất ổn trên chính trường Kyrgyzstan, thì người dân nước này lại quan tâm tới những kỳ án không lời giải tại quốc gia Trung Á từng xảy ra cuộc Cách mạng hoa Tulip cách đây 5 năm.

Số phận giống nhau của 2 Tổng thống

Cho dù có trở lại nắm quyền và ra lệnh cho cảnh sát điều tra thì cũng khó làm rõ được ai đã phóng hỏa và cướp tài sản tại 3 tư dinh nằm trên đại lộ Jibek Jolu của gia đình Tổng thống Kurmanbek Bakiyev. Vào tối 7-4, nhiều người lạ mặt đã đột nhập vào 3 ngôi nhà của Tổng thống Kurmanbek Bakiyev và lấy đi rất nhiều đồ vật trước khi phóng hỏa. Giới truyền thông cho biết, phe đối lập đang truy lùng Tổng thống Kurmanbek Bakiyev.

Theo giới truyền thông, ông Maksim Bakiyev, con trai của Tổng thống Kurmanbek Bakiyev, hiện là Giám đốc Cơ quan Trung ương về phát triển, đầu tư và sáng chế đang ở Washington cùng Ngoại trưởng Kadyrbek   Sarbayev để gặp các đại diện của Bộ Ngoại giao và Hội đồng An ninh quốc gia Mỹ. Ông Maksim Bakiyev muốn Mỹ can thiệp để cứu vãn chiếc ghế Tổng thống của cha mình.

Trong tuyên bố hôm 7-4, Thủ tướng Nga Vladimir Putin cho rằng, Tổng thống Kurmanbek Bakiyev đang lặp lại sai lầm của người tiền nhiệm Askar Akaev. Khi tiến hành cuộc Cách mạng hoa Tulip năm 2005, ông Kurmanbek Bakiyev và những người biểu tình đã giành thắng lợi sau khi cáo buộc Tổng thống Askar Akaev áp dụng “chủ nghĩa gia đình” và bổ nhiệm người thân nắm giữ nền kinh tế Kyrgyzstan. Hiện những người biểu tình đã lập lại kịch bản này - cáo buộc Tổng thống Kurmanbek Bakiyev thực thi chính sách gia đình trị. Cách đây gần 3 năm (tháng 5-2007), bà Bermet Akaev, con gái cựu Tổng thống Askar Akaev đã bị quản thúc tại Thủ đô Bishkek vì bị tố cáo là người đứng đằng sau các vụ mất trật tự gần đây. Bà Bermet Akayev là người duy nhất trong gia đình trở lại Kyrgyzstan sau khi Tổng thống Askar Akaev bị lật đổ năm 2005.

Từ trên xuống: Tổng thống Kurmanbek Bakiyev, ông Askar Akaev, ông Almaz Atambayev và ông Ismail Isakov

Ông Aidar Akaev, con trai và ông Adil Toigoinbayev, con rể cựu Tổng thống Askar Akaev vẫn đang bị truy tố vì tội biển thủ. Cựu đệ nhất phu nhân Mairam Akaev, Chủ tịch một quỹ từ thiện cũng bị nghi ngờ là kênh rửa tiền bất hợp pháp của gia đình cựu Tổng thống Askar Akaev. Giới truyền thông từng đưa tin, gia đình cựu Tổng thống Askar Akaev đã thao túng mạng lưới quốc tế các công ty ma (chủ yếu ở Mỹ) để chuyển bất hợp pháp hàng trăm triệu USD từ    Kyrgyzstan tới các ngân hàng nước ngoài. Mỹ và Kyrgyzstan từng kiểm tra 175 người thân cận với cựu Tổng thống Askar Akaev. Dư luận cho rằng, gia đình cựu Tổng thống Askar Akaev đã tham nhũng từ 500 triệu đến 1 tỷ USD và gia đình Tổng thống Kurmanbek Bakiyev cũng sẽ có hồi kết tương tự giống như gia đình cựu Tổng thống Askar Akaev.

Sự long đong của cựu Bộ trưởng Quốc phòng

Ngay sau khi được phóng thích khỏi nhà tù tại Thủ đô Bishkek, ngày 8-4, cựu Bộ trưởng Quốc phòng kiêm Thư ký Hội đồng An ninh, Tướng Ismail Isakov đã tuyên bố, tất cả các quan chức cấp cao trong Chính phủ của Tổng thống Kurmanbek Bakiyev không được phép rời khỏi Kyrgyzstan. Phe đối lập của bà Roza Otunbaeva, cựu Ngoại trưởng làm Chủ tịch Chính phủ lâm thời cho rằng, việc ông Ismail Isakov được trả tự do sẽ tạo thuận lợi trong việc khuyên giải quân đội ủng hộ họ. Được biết, cả cảnh sát và các lực lượng vũ trang Kyrgyzstan hiện đã đứng về phe đối lập.

Theo giới truyền thông, ông Ismail Isakov đang phải ngồi tù với bản án 8 năm vì tội “chuyển giao trái phép cho con trai căn nhà công vụ”. Ông Ismail Isakov còn bị cáo buộc sử dụng trái phép công quỹ, nhưng tòa không đủ bằng chứng để buộc tội. Tuy nhiên, cựu Bộ trưởng Quốc phòng luôn khẳng định, đây là một mưu đồ chính trị. Ngày 11-1, Tòa án quân sự Thủ đô Bishkek đã tuyên phạt ông Ismail Isakov 8 năm tù giam với tội danh lợi dụng quyền hạn trong thi hành công vụ.

Ngoài ra, ông Ismail Isakov còn bị tước quân hàm Trung tướng. Tại tòa, ông Ismail Isakov đã thừa nhận sang tên trái phép cho con trai 2 căn hộ thuộc quyền sở hữu của Bộ Quốc phòng Kyrgyzstan. Cựu Bộ trưởng Quốc phòng Ismail Isakov từng là một trong những người thân cận nhất của Tổng thống Kurmanbek Bakiev. Nhưng cách đây hơn 6 tháng, ông Ismail Isakov đã xin từ chức và chuyển sang phe đối lập vì không hài lòng với đường lối đối nội, đối ngoại cũng như chính sách cán bộ mà Tổng thống Kurmanbek Bakiev đang tiến hành.

Ai đã đầu độc Thủ tướng Almazbek Atambaev (?)

Theo báo cáo y tế của Chính phủ Kyrgyzstan hôm 30-5-2007, Thủ tướng Almaz Atambayev đã bị ám hại bằng một loại chất độc không rõ nguồn gốc. Thủ tướng Almaz Atambayev từng bị bất tỉnh trong 2 ngày sau khi uống một cốc nước tại văn phòng hôm 11-5-2007. Việc này diễn ra sau những lời đe doạ ám sát bởi Thủ tướng Almaz Atambayev đã cho thực thi kế hoạch quốc hữu hóa một nhà máy bán dẫn ở thành phố Jalalabad sau khi được cử thay thế người tiền nhiệm Azim Isabekov hồi tháng 3-2007. Thủ tướng Almaz Atambayev muốn biến nhà máy này thành “Thung lũng Silicon của Kyrgyzstan”.

Theo