Ký hiệp ước xây dựng lò phản ứng nhiệt hạch quốc tế

Sau gần 10 năm thảo luận, tranh cãi, ngày 21-11 tại Pa-ri, đại diện của Mỹ, Liên minh châu Âu (EU),  Ấn Độ, Nhật, Nga, Hàn Quốc và Trung Quốc đã ký kết hiệp ước xây dựng lò phản ứng nhiệt hạch thử nghiệm trị giá 12,8 tỷ USD. Được gọi là ITER (có nghĩa là con đường theo tiếng Latinh), lò phản ứng được xây dựng ở Cadarache, miền nam nước Pháp từ năm 2008.

 

Mục đích dự án này là nghiên cứu một năng lượng sạch, vô hạn thay thế cho nguồn dự trữ nhiên liệu hoá thạch bằng thử nghiệm công nghệ tổng hợp hạt nhân. Thay vì phân hạch nguyên tử - nguyên tắc cơ bản đang áp dụng tại các nhà máy điện hạt nhân hiện nay- ITER tổng hợp hạt nhân giống như phản ứng xảy ra trên mặt trời và các vì sao. Nếu thành công, các lò phản ứng thương mại sẽ được xây dựng và phổ biến khắp thế giới vào giữa thế kỷ này.

Phát biểu tại lễ ký, Tổng thống Pháp J.Chirac nói, lò phản ứng thử nghiệm là ''cầm tay thế hệ tương lai'' và ông dự đoán, nếu công trình này thành công, ''chúng tôi có thể chuyển hoá được rất nhiều năng lượng từ một ít nước biển cũng như từ một chút xăng hay một kilo than đá''.

EU sẽ bỏ ra một nửa chi phí 12,5 tỷ USD để xây dựng lò phản ứng và số còn lại được chia đều cho 6 thành viên còn lại.