“Cuộc chiến” chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả từ biên giới đến nội địa
Kỳ 2: Phòng tuyến liên hoàn được kiểm chứng qua thực tiễn
Tuyên Quang là tỉnh miền núi biên giới phía Bắc, có địa hình chia cắt, đường biên giới dài, là địa bàn có hoạt động thương mại, khai thác khoáng sản, nông lâm sản sôi động. Trước tình hình các đối tượng buôn lậu, gian lận thương mại không ngừng thay đổi phương thức, thủ đoạn, ngày càng tinh vi, lực lượng chức năng tỉnh Tuyên Quang đã chủ động triển khai đồng bộ các biện pháp, tăng cường phối hợp, kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý các hành vi vi phạm, góp phần giữ vững an ninh, trật tự trên địa bàn.
Mô hình phòng tuyến liên hoàn từ vùng biên ải tiến sâu vào thị trường nội địa của tỉnh Tuyên Quang được minh chứng qua hàng loạt vụ việc thực tiễn, phản ánh nỗ lực của các lực lượng chức năng. Từ những cuộc bám nắm địa bàn trong sương mù dày đặc nơi vùng cao biên giới, cho đến việc bóc gỡ các kho hàng giả quy mô lớn ẩn nấp tinh vi giữa lòng đô thị, các đơn vị đã phối hợp nhịp nhàng, chặn đứng nhiều đường dây vi phạm. Kết quả này không chỉ bảo vệ sự trong sạch của môi trường kinh doanh mà còn giữ gìn trật tự an toàn xã hội, củng cố niềm tin của người tiêu dùng.
Chốt chặn vùng biên và cửa khẩu
Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Tuyên Quang cho biết trên tuyến biên giới của tỉnh, tình hình buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới diễn biến không quá phức tạp, các lực lượng chức năng chưa phát hiện đường dây, tổ chức buôn lậu quy mô lớn. Các vụ việc bị phát hiện, xử lý chủ yếu mang tính nhỏ lẻ, với những mặt hàng: xúc xích, lạp xưởng, thuốc lá điếu, rễ cây tam thất, pháo.
Chi cục Hải quan khu vực XVI đã tập trung vào khâu phòng ngừa, kiểm tra kỹ hồ sơ khai báo về mã hàng, xuất xứ, số lượng ngay từ khi doanh nghiệp làm thủ tục, kết hợp áp dụng quản lý rủi ro để phân loại doanh nghiệp trọng điểm cần giám sát chặt hơn. Cách làm này giúp phát hiện sớm những dấu hiệu gian lận về nguồn gốc, xuất xứ trước khi hàng hóa được thông quan, thay vì phải xử lý hậu quả sau khi hàng đã lọt ra thị trường.
Không dừng ở việc kiểm soát hàng xuất khẩu, lực lượng Hải quan còn đảm nhiệm ngăn chặn hàng lậu, hàng giả từ bên kia biên giới vào nội địa qua các tuyến miền núi, vùng sâu, vùng xa. Việc duy trì tuần tra các đường mòn, lối tắt được thực hiện xuyên suốt, kết hợp trao đổi thông tin thường xuyên với các đơn vị liên quan.
Những vụ việc điển hình trong thị trường nội địa cho thấy vai trò lớn của đường dây nóng và nguồn tin từ Nhân dân, cơ chế đã được Ban Chỉ đạo 389 tỉnh xây dựng như một kênh giám sát bổ trợ. Theo Ban Chỉ đạo 389 tỉnh Tuyên Quang, qua nguồn tin báo độc lập từ quần chúng nhân dân, kết hợp các biện pháp nghiệp vụ, Công an tỉnh đã tiếp nhận, giải quyết và ban hành quyết định khởi tố một vụ án hình sự về tội buôn bán hàng giả, thu giữ trên 450 chiếc điện thoại di động giả mạo nhãn hiệu Samsung với tổng trị giá trên 6 tỷ đồng. Vụ việc cho thấy nguồn tin từ Nhân dân và đường dây nóng đang trở thành một kênh hỗ trợ quan trọng trong phát hiện, đấu tranh với các hành vi buôn bán hàng giả trên địa bàn.
Không có vùng cấm, không có ngoại lệ
Bên cạnh vụ việc điển hình trên, trong các đợt cao điểm liên tiếp được triển khai theo tinh thần không có vùng cấm, không có ngoại lệ, các lực lượng chức năng còn phát hiện, xử lý nhiều vụ việc khác một vụ thu giữ, xử lý 1.190kg lạp xưởng không rõ nguồn gốc, xuất xứ; một vụ có dấu hiệu mua bán hàng giả là nước giặt mang nhãn hiệu D-nee với 316 can, trị giá trên 58 triệu đồng. Những vụ việc này, dù quy mô khác nhau, đều phản ánh cùng một thực tế hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc tại Tuyên Quang không tập trung ở một vài kho bãi lớn, mà len lỏi ở nhiều phân khúc hàng hóa khác nhau, từ thực phẩm, hóa mỹ phẩm đến các thiết bị điện tử có giá trị cao.
Chi cục Quản lý thị trường tỉnh cũng ghi nhận hiệu quả rõ rệt từ các đợt ra quân. Riêng trong cao điểm kiểm tra, kiểm soát thị trường dịp trước, trong và sau Tết Nguyên đán 2026, đơn vị đã kiểm tra 219 vụ, xử lý vi phạm hành chính 182 vụ với 193 hành vi vi phạm, thu nộp ngân sách nhà nước trên 1,58 tỷ đồng, tịch thu tang vật trị giá hơn 55 triệu đồng và buộc tiêu hủy hàng hóa trị giá hơn 1,17 tỷ đồng. Tại Tuyên Quang, chốt chặn nội địa không chỉ hoạt động thường xuyên, mà còn được tổ chức thành các đợt cao điểm có trọng tâm, đúng vào những thời điểm nhu cầu tiêu dùng tăng cao, nguy cơ vi phạm lớn nhất.
Riêng "Tháng cao điểm đấu tranh, ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ" theo Công điện số 65/CĐ-TTg, các lực lượng đã kiểm tra 474 vụ, xử phạt vi phạm hành chính 383 vụ, thu nộp ngân sách trên 942 triệu đồng, khởi tố hình sự 2 vụ. Trong đợt cao điểm dịp trước, trong và sau Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, con số này tăng lên 856 vụ kiểm tra, 556 vụ xử phạt vi phạm hành chính, thu nộp ngân sách trên 6,4 tỷ đồng, khởi tố hình sự 7 vụ.
Trong đó đợt cao điểm theo Công điện số 38/CĐ-TTg ghi nhận thu nộp ngân sách nhà nước trên 226 triệu đồng, với số vụ khởi tố hình sự tăng dần qua từng đợt, cho thấy đây không phải là những chiến dịch mang tính thời điểm, hình thức, mà là một quá trình đấu tranh bền bỉ, có tổ chức, đúng với tinh thần không có vùng cấm, không có ngoại lệ, không ngừng nghỉ mà Ban Chỉ đạo 389 tỉnh đề ra.
Có thể thấy phòng tuyến liên hoàn mà Tuyên Quang xây dựng đã được kiểm chứng bằng chính những vụ việc cụ thể. Đây chính là cơ sở thực tiễn để khẳng định hiệu quả của mô hình phối hợp liên ngành, đồng thời cũng là tiền đề để nhìn nhận rõ hơn những thách thức mới đang đặt ra, khi phương thức vi phạm của các đối tượng tiếp tục biến đổi, nội dung sẽ được đề cập ở bài viết tiếp theo.