Kỳ 2: Chủ động nhận diện, phối hợp liên ngành trong xử lý hành vi vi phạm

Xưởng lắp ráp điện thoại có dấu hiệu giả mạo nhãn hiệu

Một trong những vụ việc được lực lượng Quản lý thị trường Lạng Sơn phát hiện qua công tác nghiệp vụ trong năm 2025 là vụ sản xuất, lắp ráp, kinh doanh điện thoại di động có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ tại thôn Khòn Pát, xã Mai Pha.

Theo đó, ngày 25/4/2025, Đội Quản lý thị trường số 6 phối hợp với Đội kiểm tra công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả tỉnh Lạng Sơn (Đội 389 tỉnh Lạng Sơn), Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh, Công an xã Mai Pha tiến hành kiểm tra việc chấp hành pháp luật trong sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ đối với cơ sở sản xuất, lắp ráp, kinh doanh điện thoại di động tại địa chỉ nêu trên. Cuộc kiểm tra có sự tham gia của nhiều lực lượng thể hiện rõ cơ chế phối hợp liên ngành trong phát hiện, xử lý hành vi vi phạm.

Kết quả kiểm tra cho thấy vụ việc có tính chất phức tạp, với dây chuyền sản xuất, lắp ráp, đóng gói được tổ chức tương đối hoàn chỉnh. Cơ sở sản xuất, kinh doanh không có giấy đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật. Toàn bộ sản phẩm, linh kiện, phương tiện và hàng hóa phục vụ sản xuất, lắp ráp điện thoại mang nhãn hiệu tại cơ sở đều không có hóa đơn, chứng từ, giấy tờ kèm theo. Đáng chú ý, cơ sở này chỉ mới bắt đầu hoạt động từ ngày 10/4/2025 nhưng đến thời điểm kiểm tra đã hoàn thiện được hơn 12.000 chiếc điện thoại, dù chưa xuất bán sản phẩm nào ra thị trường.

Lực lượng chức năng nhận định đây là vụ việc phức tạp, quy mô lớn: dây chuyền sản xuất, lắp ráp, đóng gói sản phẩm được tổ chức hoàn chỉnh và khép kín, có sự tham gia sản xuất, lắp ráp của nhiều người, trong đó có cả người nước ngoài, nhãn hiệu hàng hóa có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp, tang vật, phương tiện phục vụ sản xuất, lắp ráp vi phạm có số lượng lớn, giá trị cao. Đội Quản lý thị trường số 6 đã chuyển toàn bộ hồ sơ sang Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an tỉnh Lạng Sơn để tiếp tục xử lý theo thẩm quyền.

Việc chủ động chuyển vụ việc sang cơ quan điều tra ngay khi phát hiện dấu hiệu hình sự cho thấy lực lượng Quản lý thị trường Lạng Sơn tuân thủ nghiêm nguyên tắc phân định chức năng đã được Ban Chỉ đạo 389 tỉnh quán triệt.

Kho hàng có dấu hiệu giả mạo nhãn hiệu giữa khu dân cư

Vụ việc thứ hai cũng là một dẫn chứng cho thấy sự phối hợp chặt chẽ của các lực lượng chức năng là vụ kiểm tra hộ kinh doanh Nguyễn Thị Trang tại số 19 đường Minh Khai, phường Kỳ Lừa.

Vụ việc này nằm trong đợt Chi cục Quản lý thị trường triển khai Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 5/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tập trung chỉ đạo thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, cùng với Kế hoạch số 189/KH-UBND ngày 15/5/2026 của UBND tỉnh Lạng Sơn về triển khai thực hiện Công điện số 38/CĐ-TTg và Kế hoạch số 251/KH-UBND ngày 22/6/2026 của UBND tỉnh về thực hiện Đề án “Triển khai Chiến lược sở hữu trí tuệ đến năm 2030 trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn” giai đoạn 2026 - 2030.

Bằng biện pháp nghiệp vụ, 10 giờ ngày 16/5/2026, Đội Quản lý thị trường số 6 thuộc Chi cục Quản lý thị trường đã phối hợp với Phòng PC03, Công an tỉnh Lạng Sơn và Công an phường Kỳ Lừa tiến hành kiểm tra đột xuất hộ kinh doanh nêu trên. Qua kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện vụ việc có dấu hiệu vi phạm về quyền sở hữu trí tuệ. Đội trưởng Đội Quản lý thị trường số 6 đã ban hành quyết định tạm giữ toàn bộ tang vật gồm 46 loại hàng hóa có dấu hiệu giả mạo nhãn hiệu, trong đó có các nhãn hiệu nổi tiếng đang được bảo hộ tại Việt Nam, tổng trị giá số hàng hóa bị tạm giữ là 239 triệu đồng.

5 ngày sau, ngày 21/5/2026, Đội Quản lý thị trường số 6 đã hoàn thiện hồ sơ, chuyển Cơ quan Cảnh sát điều tra (PC03) để tiếp tục điều tra theo thẩm quyền. Và chỉ 5 ngày tiếp theo, ngày 26/5/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can, đồng thời áp dụng lệnh cấm đi khỏi nơi cư trú đối với bà Nguyễn Thị Trang về tội “Xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp” theo quy định tại khoản 1 Điều 226 Bộ luật Hình sự.

Tốc độ xử lý vụ việc, từ khi kiểm tra, tạm giữ tang vật đến khi hoàn thiện hồ sơ chuyển cơ quan điều tra chỉ mất 5 ngày và từ khi chuyển hồ sơ đến khi có quyết định khởi tố cũng chỉ mất thêm 5 ngày, cho thấy sự phối hợp kịp thời giữa lực lượng Quản lý thị trường và Cơ quan Công an trong quá trình xử lý một vụ việc có dấu hiệu hình sự, không để kéo dài, tạo khoảng trống.

Nhìn lại hai vụ việc trên, dù có tính chất khác nhau, một vụ là sản xuất, lắp ráp hàng hóa có dấu hiệu giả mạo nhãn hiệu với quy mô công nghiệp, một vụ là kinh doanh, tàng trữ hàng hóa có dấu hiệu giả mạo các nhãn hiệu thời trang cao cấp, nhưng cả hai đều cho thấy sự phân công rõ chức năng, nhiệm vụ đi cùng với sự phối hợp chặt chẽ, phù hợp với nguyên tắc phân định chức năng và phối hợp liên ngành mà Ban Chỉ đạo 389 tỉnh Lạng Sơn xây dựng.

Cả hai vụ đều được phát hiện thông qua sự phối hợp trực tiếp, đồng thời giữa lực lượng Quản lý thị trường với Cơ quan Công an ngay từ khâu kiểm tra ban đầu. Ngay khi phát hiện dấu hiệu hình sự, lực lượng Quản lý thị trường nhanh chóng hoàn thiện hồ sơ, chuyển Cơ quan Cảnh sát điều tra theo đúng thẩm quyền. Đây chính là biểu hiện cụ thể của nguyên tắc phân định chức năng, các lực lượng cùng tham gia đúng vai trò, đúng thẩm quyền được phân công, xử lý theo một quy trình thống nhất, chặt chẽ, đúng quy định của pháp luật.

Cả hai vụ việc cũng đều xảy ra trong khu vực nội địa, đông dân cư, một tại xã Mai Pha, một tại phường Kỳ Lừa. Điều này cho thấy nguy cơ hàng giả, hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ tại Lạng Sơn không chỉ nằm ở khâu vận chuyển qua biên giới, mà còn ở ngay trong hoạt động sản xuất, kinh doanh nội địa. Các vụ việc được xử lý theo đúng trình tự, từ kiểm tra phối hợp, tạm giữ tang vật, hoàn thiện hồ sơ đến chuyển cơ quan điều tra xử lý theo thẩm quyền.

Đây cũng chính là quy trình phản ánh đúng tinh thần mà Thường trực Ban Chỉ đạo 389 tỉnh Lạng Sơn đã nhấn mạnh, phân định rõ địa bàn, phạm vi quản lý và trách nhiệm của từng lực lượng đồng thời có sự phối hợp liên ngành “hợp đồng tác chiến”, giúp các hành vi vi phạm được phát hiện, ngăn chặn kịp thời hơn, khắc phục hiệu quả những khoảng trống trong quản lý.

Tuy nhiên, cùng với những kết quả đạt được, các vụ việc cũng cho thấy phương thức, thủ đoạn vi phạm có xu hướng ngày càng tinh vi, tổ chức chặt chẽ và dịch chuyển sang những phương thức, địa bàn mới. Thực tế đó cho thấy, giữ vững phòng tuyến không chỉ là xử lý hiệu quả những vụ việc đã phát sinh, mà còn đòi hỏi các lực lượng chức năng phải chủ động nhận diện những thay đổi trong phương thức hoạt động của các đối tượng vi phạm, kịp thời điều chỉnh cách thức kiểm soát và phối hợp. Đây cũng là yêu cầu đặt ra trong bối cảnh hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả ngày càng có xu hướng dịch chuyển sang môi trường thương mại điện tử, mạng xã hội và các hình thức giao dịch, vận chuyển mới.

(Còn tiếp)