Kon Plông tìm hướng phát triển mới từ rừng, thác và bản sắc cộng đồng

Ngày 25/9, UBND xã Kon Plông (tỉnh Quảng Ngãi) làm việc với đoàn chuyên gia Trường Đại học Quốc gia Hà Nội nhằm khảo sát, tư vấn định hướng phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Kon Plông là xã vùng III đặc biệt khó khăn, được thành lập trên cơ sở sáp nhập 3 xã Ngọk Tem, Pờ Ê và Hiếu của huyện Kon Plông, tỉnh Kon Tum cũ. Địa bàn rộng, dân cư phân tán, địa hình đồi núi phức tạp, hạ tầng chưa đồng bộ là những trở ngại lớn trong quá trình phát triển.

Tuy nhiên, địa phương có nhiều lợi thế về khí hậu, tài nguyên rừng và cảnh quan tự nhiên. Hệ thống sông, suối, hồ, thác cùng không gian văn hóa của đồng bào các dân tộc tạo dư địa để phát triển nông nghiệp đặc sản, nông nghiệp công nghệ cao, dược liệu dưới tán rừng, lâm nghiệp bền vững và du lịch sinh thái, cộng đồng.

Theo UBND xã Kon Plông, địa phương có khoảng 20 thác nước còn khá hoang sơ. Toàn xã có hơn 5.000ha đất nông nghiệp nhưng mới khai thác khoảng 500ha.

Đây là dư địa lớn để Kon Plông tổ chức lại sản xuất, hình thành các vùng chuyên canh và lựa chọn những sản phẩm phù hợp với điều kiện tự nhiên. Tuy nhiên, sản xuất hiện vẫn chủ yếu nhỏ lẻ, manh mún; liên kết giữa người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp chưa chặt chẽ. Hoạt động chế biến, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường còn hạn chế.

Từ thực tế trên, Kon Plông đang tìm kiếm sự đồng hành của các chuyên gia, nhà khoa học để xây dựng hướng phát triển phù hợp với điều kiện địa phương. Trọng tâm là tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị, ứng dụng khoa học - công nghệ và nâng cao giá trị các sản phẩm đặc trưng.

Với du lịch, địa phương đặt mục tiêu khai thác cảnh quan gắn với văn hóa và đời sống cộng đồng. Những cánh rừng, dòng suối, thác nước không chỉ được xem là tài nguyên tự nhiên, mà còn có thể trở thành một phần của các sản phẩm du lịch trải nghiệm.

Phát biểu tại buổi làm việc, tiến sĩ Nguyễn Thị Huệ, Trường Đại học Quốc gia Hà Nội, cho rằng sức hút của một điểm đến không chỉ nằm ở cảnh quan mà còn ở những trải nghiệm khác biệt dành cho du khách.

“Du lịch là đến một nơi khác với môi trường sống thường ngày và trải nghiệm những điều mới mẻ. Vì vậy, điều quan trọng là chính quyền và cộng đồng cùng tạo ra sản phẩm du lịch đặc sắc, đủ sức để lại cảm xúc cho du khách”, bà Huệ nói.

Theo bà Huệ, nhóm nghiên cứu có thể đồng hành với địa phương trong việc xây dựng những bài toán cụ thể, sát thực tế; từ đó chuyển giao các mô hình tổ chức, vận hành du lịch phù hợp với từng cộng đồng.

Ông Lê Đức Tín - Bí thư Đảng ủy xã Kon Plông cho biết, Kon Plông định hướng phát triển nông nghiệp công nghệ cao, du lịch cộng đồng gắn với rừng, suối, thác và không gian văn hóa của người dân, hướng tới mô hình “đô thị trong rừng”.

Tuy nhiên, hạ tầng còn hạn chế, địa hình phức tạp và khả năng thu hút nguồn lực đầu tư tư nhân chưa tương xứng với tiềm năng đang là những điểm nghẽn cần tháo gỡ.

“Địa phương mong muốn các chuyên gia hỗ trợ xây dựng định hướng phát triển đồng bộ các lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao, du lịch, dược liệu, hạ tầng và chuyển đổi số”, ông Tín nói.

Theo định hướng này, Kon Plông không chỉ khai thác những gì thiên nhiên ban tặng mà hướng tới tổ chức lại các nguồn lực theo chuỗi giá trị, trong đó người dân và cộng đồng địa phương là chủ thể tham gia.

Từ rừng, thác nước đến bản sắc văn hóa, những lợi thế vốn có đang được Kon Plông đặt trong một bài toán phát triển mới. Mục tiêu là biến tài nguyên thành sản phẩm, sản phẩm thành sinh kế, qua đó tạo động lực phát triển bền vững cho vùng cao.