Kinh tế vĩ mô cuối năm 2009: Lạc quan thận trọng

Đà phục hồi của các nền kinh tế không ổn định và còn rất nhiều khó khăn. Với kinh tế Việt Nam, dựa trên tình hình kinh tế những tháng qua và triển vọng phục hồi của các ngành kinh tế, Bộ Kế hoạch - Đầu tư (MPI) dự báo tốc độ tăng trưởng GDP quý 3 đạt trên 5,5% và quý 4 trên 6,5%; cả năm 2009 tăng khoảng 5 - 5,2%, vượt chỉ tiêu điều chỉnh mà Quốc hội thông qua.

Giá trị tăng thêm của công nghiệp sẽ cao hơn

Trong mức tăng đó, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản đạt 2,6 đến 2,8%; khu vực công nghiệp và xây dựng đạt khoảng 4,7% đến 4,9%; khu vực dịch vụ đạt khoảng 6,4% đến 6,6%.

Trong các tháng cuối năm, MPI đưa ra dự báo tốc độ tăng trưởng giá trị tăng thêm ngành công nghiệp cao hơn nhiều so với những tháng đầu năm nhờ tác động tích cực của các biện pháp kích cầu đầu tư, hỗ trợ sản xuất và kích thích tiêu dùng trong nước và xuất khẩu. Cả năm 2009, tốc độ tăng trưởng giá trị tăng thêm của ngành công nghiệp đạt khoảng 2,8% đến 3%. Ngành xây dựng có triển vọng phát triển thuận lợi, thị trường bất động sản có sự phục hồi, cùng với việc bổ sung thêm nhiều nguồn vốn thực hiện các dự án đầu tư từ sự giải pháp kích cầu của Chính phủ, cả năm giá trị tăng thêm tăng khoảng 11,8 đến 12%. Tính chung, dự báo giá trị tăng thêm ngành công nghiệp và xây dựng năm 2009 tăng khoảng 4,7% đến 4,9%.

Nếu so sánh với khu vực công nghiệp thì khu vực dịch vụ chịu tác động của suy thoái kinh tế thế giới ở mức độ thấp hơn. Căn cứ kết quả thực hiện những tháng qua và triển vọng các tháng còn lại trong năm, cùng với kết quả thực hiện các chính sách kích cầu, trong các tháng tới, khu vực dịch vụ sẽ có điều kiện phát triển thuận lợi hơn. Dự báo, cả năm 2009, tốc độ tăng trưởng giá trị tăng thêm khu vực dịch vụ có thể đạt khoảng 6,4 đến 6,6%.

Năm nay, sản xuất lương thực sẽ tiếp tục tăng. Khai thác và nuôi trồng, xuất khẩu thủy sản có triển vọng phát triển tốt. Thế nhưng, do sản lượng lương thực và thủy sản năm 2008 đã đạt mức kỷ lục so với trước nên khó có khả năng tăng nhiều trong năm 2009. Mặt khác, trên thế giới, giá cả và nhu cầu tiêu thụ lương thực, nông sản lại đang có xu hướng tăng lên sẽ là những yếu tố thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp. Với đà này, dự báo giá trị tăng thêm của ngành nông, lâm, thủy sản năm 2009 tăng thêm khoảng 2,6 đến 2,8%.

Xuất khẩu chưa hết khó

“Tình hình xuất khẩu năm nay gặp nhiều khó khăn, thương mại toàn cầu có thể giảm mạnh. Giá cả một số mặt hàng trong những tháng đầu năm đứng ở mức thấp do nhu cầu nhập khẩu và khả năng thanh toán tại các thị trường giảm. Vì vậy, mặc dù có sự cải thiện đáng kể về lượng hàng hóa xuất khẩu song xuất khẩu đa số các mặt hàng đều giảm về giá trị, ảnh hưởng trực tiếp đến tăng trưởng xuất khẩu”. Bộ Kế hoạch - Đầu tư đưa ra nhận định như vậy. Dự kiến, tổng kim ngạch xuất khẩu năm 2009 đạt khoảng 61 tỷ USD, giảm 2,7% so với năm 2008, riêng yếu tố giảm giá làm kim ngạch xuất khẩu giảm khoảng 5 đến 6 tỷ USD. Trong đó, nhóm hàng công nghiệp nặng, khoáng sản chiếm tỷ trọng 26,2% tổng kim ngạch, nhóm hàng công nghiệp nhẹ và tiểu thủ công nghiệp chiếm 48,8% và nhóm hàng nông -lâm -thủy sản chiếm 25%.

Trong các tháng cuối năm, nhu cầu nhập khẩu có thể tăng lên khi các biện pháp hỗ trợ sản xuất phát huy tác dụng. Tổng kim ngạch nhập khẩu dự kiến đạt 71 tỷ USD, giảm 12% so với năm ngoái. Trong đó, nhóm hàng máy móc, thiết bị, phụ tùng chiếm tỷ trọng gần 30% tổng kim ngạch nhập khẩu, nhóm hàng nguyên, nhiên, vật liệu chiếm gần 63% và nhóm hàng tiêu dùng chiếm hơn 7%. Dự báo, nhập siêu năm 2009 khoảng 10 tỷ USD, chiếm 16,4% tổng kim ngạch xuất khẩu (Năm 2008, nhập siêu 18 tỷ USD, bằng 28,8% tổng kim ngạch xuất khẩu).

Cẩn trọng mặt bằng giá

Hiện nay, kinh tế thế giới đang trong tình trạng suy thoái sâu và giá cả biến động ở mức thấp. Tuy nhiên, những diễn biến cải thiện tình hình kinh tế thế giới sau khi Chính phủ các nước đã chi ra các khoản tài chính khổng lồ để kích thích các nền kinh tế và việc thực hiện các chính sách kích thích cầu đầu tư và tiêu dùng... sẽ tác động đến giá cả. Giá dầu thô đã lên khoảng 70 USD/thùng, cao gấp hơn 2 lần mức giá thấp nhất trong quý 1. Tình hình phục hồi, giá cả thế giới tăng và các yếu tố tăng tổng cầu có khả năng thanh toán... sẽ ảnh hưởng đến giá cả trong nước. Dự báo chỉ số giá tiêu dùng năm 2009 có thể tăng khoảng 7% (kế hoạch điều chỉnh là dưới 10%). Tuy nhiên, với tình hình tăng trưởng tiền tệ, tín dụng khá cao trong 7 tháng đầu năm, nếu không chủ động có các biện pháp quản lý phù hợp, sẽ có tác động làm tăng mặt bằng giá cuối năm 2009 và năm sau.

Ước thực hiện thu NSNN năm 2009 khoảng 390.000 tỷ đồng, giảm 6,4% so với thực hiện năm 2008 và tăng 100 tỷ đồng so với dự toán năm. Chi NSNN năm 2009 ước thực hiện đạt 532,4 nghìn tỷ đồng, tăng 8,4% so với dự toán năm. Bội chi NSNN năm 2009 ước đạt 115,9 nghìn tỷ đồng, bằng 6,9% GDP. Dư nợ Chính phủ đến 31-12-2009 ước bằng khoảng 40% GDP.g

Nguyễn Huyền