Kinh tế năm 2018: Hứng khởi lớn, thách thức nhiều

(PLO) - Năm 2017 là một năm thành công của kinh tế Việt Nam khi lần đầu tiên sau nhiều năm hoàn thành toàn diện và vượt mức 13 chỉ tiêu kinh tế - xã hội. Bức tranh kinh tế 2017 với rất nhiều điểm sáng nhờ những cải cách hiệu quả trong nỗ lực xây dựng một nhà nước kiến tạo của Chính phủ…
Hệ lụy từ các chính sách sai lệch từ BOT hay nền kinh tế gia công thấp, xuất khẩu hộ đe dọa sự phát triển bền vững của Việt Nam. Ảnh minh họa Hệ lụy từ các chính sách sai lệch từ BOT hay nền kinh tế gia công thấp, xuất khẩu hộ đe dọa sự phát triển bền vững của Việt Nam. Ảnh minh họa

Song, theo các chuyên gia, mức tăng trưởng kinh tế năm 2017 chưa tạo được yếu tố bền vững cho năm 2018 và các thách thức cho kinh tế Việt Nam năm 2018 còn rất lớn, trong đó vấn đề gây nhiều lo ngại nhất là hệ quả BOT và nền kinh tế gia công, xuất khẩu hộ.

Tăng trưởng kinh tế năm 2017 chưa tạo bền vững cho năm 2018

Điểm lại tình hình kinh tế Việt Nam năm 2017, ông Nguyễn Anh Dương - Trưởng ban Ban Chính sách Kinh tế vĩ mô (CIEM) cho rằng, năm 2017 được đánh giá là năm tương đối thành công của kinh tế Việt Nam, tăng trưởng kinh tế năm 2017 đạt 6,81%, cao hơn mức mục tiêu được đặt ra từ đầu năm; trong đó, khu vực công nghiệp - xây dựng đạt tốc độ tăng trưởng nhanh nhất với 7,85%; khu vực nông - lâm nghiệp và thủy sản thể hiện sức bật tốt hơn với mức tăng 2,9%. Khu vực dịch vụ tăng trưởng ổn định đạt 7,4%. Chỉ số giá tiêu dùng bình quân năm 2017 đạt 3,53%, thấp hơn mục tiêu kế hoạch đề ra là 4%. Tín dụng tăng trưởng đạt 18,17% và có sự ổn định. Thu hút FDI đạt gần 36 tỷ USD...

Bà Nguyễn Minh Thảo - Trưởng ban Ban Môi trường kinh doanh và năng lực cạnh tranh (CIEM) cho biết, kết quả tăng trưởng năm 2017 đạt được một phần nhờ vào những nỗ lực của Chính phủ và các bộ, ngành, địa phương trong việc đổi mới mô hình tăng trưởng, cải thiện môi trường kinh doanh, tháo gỡ khó khăn cho khu vực doanh nghiệp… 

Mặc dù đã đạt được những kết quả tích cực, song các chuyên gia kinh tế cho rằng, diễn biến kinh tế Việt Nam trong năm 2018 có thể chịu ảnh hưởng của một số yếu tố như: quá trình phục hồi tăng trưởng của kinh tế thế giới ít nhiều còn bất định; tự do hóa thương mại đa phương gặp nhiều thách thức, do xu hướng bảo hộ và cách tiếp cận thương mại song phương dần phổ biến hơn; trả đũa thương mại giữa các nền kinh tế lớn có thể diễn biến phức tạp; Việt Nam có thể phải phòng ngừa rủi ro dòng vốn nước ngoài đảo chiều, gây áp lực đối với tỷ giá và cán cân thanh toán. 

Ngoài ra, rủi ro tụt hậu về công nghệ sẽ lớn hơn nếu Việt Nam không có các hành động cụ thể nhằm đón đầu cơ hội và xử lý thách thức từ cuộc khoa học công nghệ lần thứ tư; đồng thời, khả năng chống chịu trước các cú sốc bất lợi ổn định kinh tế vĩ mô phụ thuộc chủ yếu vào dư địa chính sách tiền tệ, độ quyết liệt trong ứng phó của Việt Nam.

Từ nhận định trên, ông Nguyễn Anh Dương dự báo, tăng trưởng năm 2018 dự kiến đạt 6,58%, thấp hơn mức tăng trưởng 6,81% của năm 2017; tăng trưởng xuất khẩu dự báo ở mức 9,4%. Thặng dư thương mại ở mức 1,1 tỷ USD. Mức tăng giá tiêu dùng bình quân năm 2018 so với năm 2017 khoảng 3,74%.

Ông Lê Đình Ân, nguyên Giám đốc Trung tâm Thông tin và Dự báo Kinh tế- Xã hội Quốc gia cũng cho rằng, mức tăng trưởng kinh tế năm 2017 chưa tạo được yếu tố bền vững cho năm 2018. Nguyên nhân là do những chính sách thiếu ổn định, khu vực doanh nghiệp vẫn gặp nhiều khó khăn.

Nhiều thách thức lớn “tồn đọng” cần giải quyết

TS Nguyễn Đình Cung, Viện trưởng Viện CIEM cho biết: Xét về khía cạnh của đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng theo hình thức xây dựng, kinh doanh, chuyển giao (BOT), năm 2018 chúng ta vẫn sẽ phải giải quyết các vấn đề nóng. Chính sách về BOT như chỉ định đầu tư, cho thu phí đường này để bù đường khác, cho trải thảm đường BOT mới trên con đường cũ có thể nói là sai từ đầu, chứ không phải giữa chừng.

Ông Cung cho rằng: “Khi huy động tư nhân đầu tư BOT đáng lẽ ra chỉ nên coi đây là hình thức bổ sung cho ngân sách, chứ không thể thay thế ngân sách, cho Nhà nước được. Tuy nhiên, nhiều nơi chúng ta làm thay thế, như vậy là sai”.

Ông Cung cho biết, phí BOT như hiện nay phải rõ ràng là bán dùng cái gì thì người dân trả phí cái đó, không thể bắt người dân trả tiền thứ người ta không dùng. Trong ngành giao thông dùng từ thuật ngữ trong phạm vi dự án - đây là thuật ngữ tù mù, sai lệch gây tác động xấu.

Cũng với góc nhìn về năm 2018, chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan cho rằng: Năm 2017, chúng ta có điểm nóng BOT, đất đai. Rồi tăng trưởng như vậy, lợi ích cho người lao động được bao nhiêu. Rồi thách thức giữa DN với người lao động, chia sẻ lợi ích giữa Nhà nước với DN. Bên cạnh đó việc đề xuất tăng thuế, phí bị phản đối nhiều nhưng có lẽ ngành tài chính vẫn muốn thu thêm cũng gây lo ngại đến tâm lý xã hội.

Đặc biệt, năm 2018, một trong những điều nên quan tâm quy luật chu kỳ 10 năm của nền kinh tế được lặp lại, các cú sốc nền kinh tế năm 2018-2019 có trở lại như chu kỳ 2008 - 2009 hay không? Kinh tế Việt Nam còn nhiều mặt yếu kém nên cần cảnh giác.

Chuyên gia Phạm Chi Lan lo: “Năm 2017 tôi vẫn lo ngại về thành tích xuất khẩu. Tôi rất sợ nói Việt Nam đã xuất siêu, Hàn Quốc bao nhiêu năm người ta mới nói họ là nước xuất khẩu. Tuy nhiên, Việt Nam xuất khẩu xuất phát từ làm gia công, công nghiệp phụ trợ chưa đóng góp được ngành công nghiệp trong nước. Nhất là thành tích đó nằm trong tay nhà đầu tư nước ngoài”.

Bà Lan lo ngại, ở một số nước, tính xuất khẩu 50% giá trị gia tăng là của nước nào thì mới tính cho đất nước đó, Việt Nam làm gia công 70% cho bên ngoài nên chúng ta được xem là xuất khẩu hộ. Chúng ta cần hiểu rõ vấn đề này để không bị chạy theo thành tích ảo, không thực chất của nền kinh tế.

Cũng theo bà Lan, vấn đề sản xuất nhờ, xuất khẩu hộ cần được nghiên cứu, vạch ra để người làm chiến lược chính sách lâu dài nhìn thấy. Có thành tích không bằng bảo nhau những điều thực chất của nền kinh tế hiện nay.

Anh Vũ
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

HNX bắt đầu công bố dữ liệu tự doanh chứng khoán

HNX bắt đầu công bố dữ liệu tự doanh chứng khoán
(PLVN) -Thực hiện công văn số 2828/UBCK-VP ngày 16/5/2022 của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) về việc công bố thông tin đối với giao dịch tự doanh, Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX) đã thực hiện công bố thông tin dữ liệu giao dịch tự doanh trên trang thông tin điện tử của Sở này, bắt đầu từ ngày 20/5/2022.

Nhiều nước ngừng xuất nông sản, Việt Nam ảnh hưởng thế nào?

Việc nhiều nước cấm xuất khẩu lúa mì sẽ ảnh hưởng đến ngành chế biến thực phẩm, thức ăn chăn nuôi của Việt Nam.
(PLVN) - Nhiều dự báo cho thấy, thị trường toàn thế giới đang đối mặt với cuộc khủng hoảng về giá do nhiều mặt hàng thiết yếu, nông sản là nguyên liệu sản xuất đã bị nhiều quốc gia cấm xuất khẩu. Thị trường Việt Nam bị tác động ra sao sau các lệnh cấm này?

Quy hoạch điện VIII: Đã 'chốt' nhưng vẫn còn... chỉnh

Chính phủ yêu cầu Bộ Công Thương làm rõ tính khả thi, hiệu quả trong phát triển hệ thống lưu trữ năng lượng đối với điện mặt trời tới năm 2030
(PLVN) - Mặc dù Hội đồng thẩm định đã quyết định "chốt" Quy hoạch điện VIII tại cuộc họp thẩm định trước kỳ nghỉ lễ 30/4/2022, nhưng mới đây Văn phòng Chính phủ tiếp tục có văn bản đề nghị Bộ Công Thương làm rõ hơn các vấn đề trong Quy hoạch điện VIII 

Sẽ đưa tài sản ảo vào Luật Phòng, chống rửa tiền?

Một buổi tọa đàm về phòng, chống rửa tiền thông qua tài sản ảo.
(PLVN) - Ngân hàng nhà nước đang chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan nghiên cứu, đề xuất các nội dung sửa đổi Luật Phòng, chống rửa tiền 2012, một trong các vấn đề được bàn thảo là việc đưa tài sản ảo vào dự luật này như thế nào khi hiện nay chưa có quy định rõ ràng tài sản ảo, tiền ảo là tài sản.

Mục tiêu 'zero' tiền mặt ở Kho bạc

 Mục tiêu đến năm 2025, sẽ không còn giao dịch chi bằng tiền mặt qua hệ thống kho bạc.
(PLVN) - Theo Đề án phát triển thanh toán không dùng tiền mặt trong hệ thống Kho bạc Nhà nước, cơ quan này phấn đấu đến cuối năm 2025 không còn giao dịch chi bằng tiền mặt và sẽ giảm đến mức tối thiểu các giao dịch thu bằng tiền mặt.

Cổ phiếu tăng trần hoặc giảm sàn 5 phiên liên tiếp phải báo cáo

Ảnh minh họa
(PLVN) -Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) chỉ đạo các Sở Giao dịch chứng khoán (GDCK) về việc công bố thông tin đối với giao dịch tự doanh của công ty chứng khoán, và các thông tin liên quan đến công ty có ảnh hưởng đến biến động giá cổ phiếu đối với các mã trần/sàn 5 phiên liên tiếp.

Manh nha lưới điện thông minh ở miền núi Lai Châu

Đường dây truyền tải điện 500kV Sơn La - Lai Châu
(PLVN) -Dự án Tự động hóa lưới điện trung áp năm 2022 là chương trình trọng điểm của Tổng Công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) vừa được Công ty Điện lực (PC) Lai Châu hoàn thành và đưa vào vận hành tại tỉnh này, với 4 mạch vòng trung áp (DMS).

Vận tải biển 'ăn nên làm ra'

Ảnh minh họa
(PLVN) - Sản lượng hàng hóa qua cảng biển tăng, cước phí vận tải biển tăng… là những nguyên nhân chủ yếu khiến doanh thu, lợi nhuận của các doanh nghiệp kinh doanh vận tải biển từ đầu năm đến nay “ăn nên làm ra”.

Thúc đẩy thương mại, đầu tư, du lịch Việt -Mỹ

Thủ tướng Phạm Minh Chính dự hội nghị xúc tiến thương mại, đầu tư, du lịch Việt Nam-Mỹvới chủ đề “Khám phá lại Việt Nam”. Ảnh: VGP
(PLVN) - Chiều 17/5 (theo giờ địa phương), tại San Francisco, Thủ tướng Phạm Minh Chính dự hội nghị xúc tiến thương mại, đầu tư, du lịch Việt Nam-Mỹ với chủ đề “Khám phá lại Việt Nam” (Rediscovering Viet Nam).

Mô hình nào để quản lý khối tài sản đường cao tốc 40 tỷ USD?

Ảnh minh họa
(PLVN) - Việc quản lý và kinh doanh đường bộ cao tốc gồm quản lý thu phí, quản lý giao thông, quản lý bảo trì và quản lý tài sản đường cao tốc. Nhưng hiện vẫn chưa có khung pháp lý hoàn chỉnh và bộ tiêu chuẩn kỹ thuật chuyên về quản lý, khai thác đường bộ cao tốc. 

Vì sao Vietnam Airlines 'xin' hoãn công bố báo cáo tài chính?

Ảnh minh họa
(PLVN) -Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) vừa có Công văn không chấp thuận đề nghị được hoãn công bố báo cáo tài chính quý I/2022 của Tổng công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines) vì cho rằng, Vietnam Airlines đưa ra lý do không phù hợp.