Kinh tế Hải Phòng trước ngưỡng cửa WTO

Nền kinh tế có bước chuyển biến tích cực

Trong các ngành kinh tế, ngành công nghiệp có nhiều cố gắng, vượt qua khó khăn (do thiếu điện, giá nguyên liệu đầu vào tăng, một số ngành sản xuất chủ lực của địa phương như may mặc, giày dép giảm mạnh) đạt tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất 18,02%, hoàn thành kế hoạch cả năm ; chất lượng tăng trưởng được nâng lên. Một số phân ngành tăng trưởng khá như đóng mới và sửa chữa tàu, sản xuất cao su-nhựa, hóa chất, sơn, bột giặt, giấy...Nhiều dự án lớn như xi măng Hải Phòng (mới), phôi thép Đình Vũ, kính An Lão...hoàn thành xây dựng hoặc bắt đầu đi vào sản xuất.

Các ngành nông-lâm-thủy sản có nhiều cố gắng khắc phục khó khăn do thiên tai. Ngành dịch vụ có sự chuyển dịch tích cực, vượt mức kế hoạch đề ra. Tỷ trọng dịch vụ trong GDP chiếm hơn 50%. Một số lĩnh vực có tiềm năng, lợi thế phát triển mạnh, tăng trưởng cao và vượt mức kế hoạch cả năm như : hàng hóa qua cảng đạt 15,278 triệu tấn, tăng 9,6% ; kim ngạch xuất khẩu ước đạt 839,1 triệu USD, tăng 18,1% ; hoạt động thương mại tăng 20% ; thu hút khách du lịch đạt 2,43 triệu lượt khách đến Hải Phòng, tăng 19,4%...

Về mặt tài chính, tổng thu ngân sách của thành phố tăng khá so với năm 2004. Trong đó, thu nội địa ước đạt 2.505,4 tỷ đồng, tăng 15,2%. Hoạt động tín dụng, ngân hàng khởi sắc. Việc huy động nguồn lực cho đầu tư phát triển có nhiều cố gắng, tổng vốn đầu tư toàn xã hội ước đạt 12.302,4 tỷ đồng, vượt 23,2% so với kế hoạch. Hạ tầng kinh tế-xã hội có bước chuyển biến tích cực. Thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đạt số vốn đăng ký cao nhất từ trước đến nay : hơn 300 triệu USD của hơn 30 dự án được cập phép, nâng tổng số vốn FDI đăng ký trên địa bàn lần đầu tiên vượt ngưỡng 2 tỷ USD. Nhiều dự án lớn trong khu công nghiệp Nomura, xi măng Chinfon đang chuẩn bị phương án mở rộng giai đoạn 2... Đầu tư của các doanh nghiệp ngoài quốc doanh tăng 21% so với năm 2004. Thành phố có sự chuyển biến bước đầu trong quản lý đất đai, tài nguyên, môi trường và phát triển đô thị. Các hoạt động công ích được quan tâm và có sự đổi mới.

Qua hơn 2 năm thực hiện Nghị quyết 32 của Bộ Chính trị, Hải Phòng đạt được một số kết quả bước đầu quan trọng. Nhiều ngành kinh tế có sự tăng trưởng và sẵn sàng hội nhập kinh tế quốc tế. Hải Phòng có quan hệ thương mại và đầu tư với hàng trăm quốc gia và vùng lãnh thổ. Các doanh nghiệp và sản phẩm công nghiệp có quy mô lớn; có sức cạnh tranh cao ngày càng tăng. Hải Phòng cũng nhận được sự ủng hộ và quan tâm tích cực hơn của các Bộ, Ban, ngành Trung ương. Văn phòng Chính phủ vừa thông báo ý kiến kết luận của Thủ tướng Chính phủ ủng hộ giải pháp huy động vốn đầu tư phát triển đối với một số dự án hạ tầng lớn trên địa bàn thành phố.

Vẫn còn nhiều thách thức

Mặc dù nền kinh tế thành phố có tốc độ tăng trưởng khá và đạt kế hoạch, nhưng tốc độ tăng GDP chưa đạt mức phấn đấu. Giá trị sản xuất thuỷ sản, nông nghiệp chưa đạt kế hoạch. Các doanh nghiệp làm hàng xuất khẩu phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt, tỷ trọng hàng gia công trong cơ cấu hàng xuất khẩu còn lớn. Việc thu tiền sử dụng đất gặp nhiều khó khăn. Một số lĩnh vực khác : dịch vụ vận tải phát triển chậm, chưa tương xứng với lợi thế thành phố cảng; môi trường đầu tư còn nhiều bất cập; việc triển khai một số công trình, dự án đầu tư chậm; đền bù giải phóng mặt bằng gặp nhiều khó khăn. Các dịch vụ về tài chính, giao dịch bất động sản, chứng khoán, tư vấn pháp luật và kỹ thuật, dịch vụ khoa học công nghệ...chưa thực sự có bước phát triển mạnh; thu hút các nguồn lực tuy tăng nhưng chưa đáp ứng nhu cầu đầu tư phát triển.

Các dự án phát triển nhà chậm triển khai, thị trường bất động sản (đất đai, nhà cửaaaa) bị đóng băngggg, đồng vốn chậm luân chuyển, thiếu sôi động. Trong khi đó một số hoạt động gắn với việc thúc đẩy sự phát triển của thị trường đất đai, bất động sản chậm triển khai như : đấu giá quyền sử dụng đất, việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà, bán nhà nhà nước cho người đang thuêêêêViệc đầu tư vốn trong xây dựng cơ bản còn dàn trải. Nhiều dự án, do chạy theo tiến độ nên chất lượng và hiệu quả công trình xây dựng bị ảnh hưởng... Một số quận, huyện do chưa cân đối khả năng vốn đầu tư của địa phương, nên nhiều công trình khi thi công bị kéo dài hoặc hoàn thành nhưng khối lượng nợ còn lớnnnn

Những hạn chế trên nếu không được khắc phục kịp thời sẽ ảnh hưởng khá lớn đến nền kinh tế thành phố khi Việt Nam gia nhập WTO. Với những lộ trình ngặt nghèo trong việc cắt giảm thuế quan cũng như những ưu đãi mà Chính phủ có thể dành cho các doanh nghiệp trong nước, doanh nghiệp Hải Phòng sẽ phải cạnh tranh gay gắt với các doanh nghiệp nước ngoài. Việc cạnh tranh không chỉ diễn ra trên sân ngườiiii mà ngay trên sân nhàààà. Bởi lẽ, với những doanh nghiệp nước ngoài hoạt động theo đúng khuôn khổ luật pháp mà Việt Nam đã tham gia ký kết hoặc đúng với các quy định chung của WTO, Chính phủ sẽ không có lý do gì để từ chối. Với những lợi thế về quy mô hoạt động, nguồn vốn lớn, công nghệ cao, mức lương ưu đãiiii, các doanh nghiệp nước ngoài có thể sẽ thu hút hết nhân tài của chúng ta. Sản phẩm của các doanh nghiệp này cũng sẽ có chất lượng cao hơn, giá thành hạ hơnnnntất sẽ bán chạy hơn. Vậy là, cả trong lĩnh vực sản xuất và kinh doanh, các doanh nghiệp nước ngoài dễ chiếm lĩnh thị trường lao động, chất xámmmm và thị trường trao đổi hàng hoá. Nguy cơ các doanh nghiệp hoặc bị mua lại, thôn tính thành các doanh nghiệp vệ tinh của các tập đoàn lớn, trở thành doanh nghiệp làm thuêêêê, mất quyền tự chủ, hoặc sẽ bị lâm vào tình trạng phá sản là điều có thể xảy ra.

Hướng tới nền kinh tế bền vững

Căn cứ vào định hướng phát triển 5 năm (2006-2010) với mục tiêu đẩy nhanh công nghiệp hoá, hiện đại hoá, tạo nền tảng vững chắc để Hải Phòng cơ bản trở thành thành phố cảng, công nghiệp văn minh, hiện đại trước năm 2020 từ 3 đến 5 năm, có vị thế vững chắc trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế, thành phố phải giải quyết tốt những vấn đề sau:

Một là, tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng cao và bền vững, bảo đảm tốc độ tăng trưởng GDP đạt 12-13%; tạo chuyển biến mạnh mẽ về sức cạnh tranh và hiệu quả của nền kinh tế; đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ cấu lao động theo hướng tăng nhanh tỷ trọng dịch vụ và công nghiệp; huy động, sử dụng hiệu quả các nguồn lực để đáp ứng yêu cầu tăng trưởng kinh tế; giảm nghèo; kết hợp bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế bền vững.

Hai là, chủ động thực hiện lộ trình hội nhập kinh tế quốc tế và khu vực, chuẩn bị các điều kiện để gia nhập WTO; khai thác tối đa các lợi thế và hạn chế các mặt bất lợi do mở rộng hội nhập kinh tế quốc tế phục vụ tăng trưởng; khắc phục tình trạng khó khăn do các rào cản thương mại; tạo mọi điều kiện để tăng nhanh xuất khẩu, mở rộng thị trường; công nghệ cao từ bên ngoài, nâng cao hiệu quả hoạt động kinh tế đối ngoại.

Ba là, huy động tối đa các nguồn vốn đầu tư phát triển kinh tế - xã hội: vốn của khu vực dân doanh, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), giải ngân và sử dụng hiệu quả vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA); tăng cường công tác quản lý và nâng cao hiệu quả vốn đầu tư từ ngân sách, khắc phục tình trạng dàn trải, thất thoát, lãng phí, tham nhũng trong đầu tư xây dựng; chủ động tranh thủ sự giúp đỡ của trung ương để triển khai nhanh các dự án đầu tư lớn trên địa bàn theo tinh thần Nghị quyết 32 của Bộ Chính trị; xây dựng nhanh cơ sở hạ tầng các khu, cụm công nghiệp (Tràng Duệ, Nam Cầu Kiền, Tân Liên..);

Bốn là, tiếp tục đẩy mạnh công cuộc đổi mới, phát triển doanh nghiệp; kiên quyết sắp xếp, đổi mới và nâng cao hiệu quả doanh nghiệp nhà nước; tập trung phát triển một số doanh nghiệp mạnh; khuyến khích phát triển các loại hình hợp tác xã và doanh nghiệp ngoài quốc doanhhhh

Năm là, đẩy nhanh cải cách hành chính. Năm 2006- 'năm cải cách hành chính', thành phố cần tiếp tục đổi mới về tổ chức, nâng cao hiệu lực và hiệu quả hoạt động của các cơ quan nhà nước và cải cách nền tài chính công; đạo đức và năng lực cán bộ công chức; phát huy dân chủ cơ sở, tăng cường đối thoại giữa cơ quan nhà nước với các doanh nghiệp và dân cư; tăng cường tính hiệu quả, minh bạch trong thực hiện các cơ chế, chính sáchhhh