Kiều bào trẻ gửi gắm kỳ vọng vào Quốc hội khóa mới

Trao đổi với phóng viên báo Pháp luật Việt Nam, PGS.TS Trần Lê Hưng (Trường kỹ sư Paris, Đại học Gustave Eiffel, Pháp) cho biết, trong bối cảnh đất nước bước sang một giai đoạn phát triển mới sau Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam, kỳ vọng lớn nhất đặt ra đối với Quốc hội Việt Nam khóa XVI và Hội đồng nhân dân Việt Nam các cấp là phải thực sự trở thành lực lượng dẫn dắt quá trình hoàn thiện thể chế và nâng cao chất lượng quản trị quốc gia. Điều đó đòi hỏi mỗi đại biểu không chỉ thực hiện tốt vai trò đại diện cho ý chí và nguyện vọng của Nhân dân mà còn phải có tầm nhìn chiến lược, năng lực chuyên môn và tinh thần trách nhiệm cao trước các quyết sách lớn của đất nước.

“Tôi kỳ vọng Quốc hội khóa XVI sẽ tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương thức hoạt động theo hướng chuyên nghiệp, minh bạch, khoa học, gần dân hơn và phục vụ Nhân dân. Đại biểu Quốc hội cần tăng cường năng lực lập pháp, đặc biệt trong những lĩnh vực mới như kinh tế số, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi xanh hay kinh tế tuần hoàn. Trong bối cảnh tốc độ thay đổi của khoa học - công nghệ rất nhanh, Quốc hội cần chủ động xây dựng khung pháp lý có tính dự báo dài hạn, tránh tình trạng pháp luật luôn đi sau thực tiễn” - PGS.TS Trần Lê Hưng bày tỏ.

Theo PGS.TS Trần Lê Hưng, các đại biểu cũng cần phát huy tốt hơn vai trò giám sát tối cao và quyết định các vấn đề quan trọng của quốc gia. Hoạt động giám sát phải thực chất, hướng đến hiệu quả thực thi chính sách và trách nhiệm giải trình của bộ máy quản lý nhà nước. Đồng thời, việc tiếp xúc cử tri cần được đổi mới theo hướng đa dạng hóa hình thức, ứng dụng công nghệ số để tăng cường đối thoại giữa người dân và đại biểu.

Đối với Hội đồng nhân dân các cấp, ông Hưng kỳ vọng sẽ tiếp tục nâng cao chất lượng hoạt động theo hướng gắn chặt hơn với thực tiễn phát triển của từng địa phương, đặc biệt trong việc giám sát thực hiện các chương trình phát triển kinh tế - xã hội, quy hoạch đô thị, phát triển hạ tầng và nâng cao chất lượng đời sống người dân. Nói cách khác, nhiệm kỳ 2026 - 2031 cần là nhiệm kỳ của đổi mới thể chế, nâng cao hiệu lực quản trị và tăng cường niềm tin của Nhân dân đối với các cơ quan dân cử.

Còn với TS Trần Công Minh (Đại học Oxford, Vương Quốc Anh), trong bối cảnh đất nước bước vào một giai đoạn phát triển mới với những chuyển động mạnh mẽ về khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, vai trò của Quốc hội khóa XVI được kỳ vọng sẽ ngày càng quan trọng và toàn diện hơn. Những yêu cầu đặt ra đối với cơ quan lập pháp không chỉ dừng ở việc hoàn thiện hệ thống pháp luật mà còn phải góp phần kiến tạo các động lực phát triển mới cho nền kinh tế.

Trước hết, Quốc hội cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống thể chế theo hướng kiến tạo phát triển, trong đó pháp luật không chỉ đóng vai trò quản lý mà còn phải khuyến khích sáng tạo và mở đường cho các mô hình kinh doanh mới. Những lĩnh vực đang phát triển nhanh như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, công nghệ tài chính, năng lượng tái tạo hay kinh tế số đòi hỏi các khung pháp lý rõ ràng, linh hoạt và tiệm cận thông lệ quốc tế để tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp và nhà đầu tư.

Bên cạnh đó, Quốc hội cần phát huy mạnh mẽ hơn vai trò quyết định các chính sách đầu tư chiến lược. Trong giai đoạn tới, các quyết sách liên quan đến hạ tầng số, hạ tầng giao thông, năng lượng và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo sẽ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Việc phân bổ nguồn lực đầu tư công cần được xem xét trên cơ sở tầm nhìn dài hạn, bảo đảm hiệu quả, đồng thời tạo ra tác động lan tỏa đối với toàn bộ nền kinh tế.

“Một yêu cầu quan trọng khác là đẩy mạnh chuyển đổi số trong chính hoạt động của Quốc hội. Việc ứng dụng công nghệ trong quy trình lập pháp, giám sát và tiếp xúc cử tri sẽ góp phần nâng cao tính minh bạch, cải thiện chất lượng thảo luận chính sách và rút ngắn khoảng cách giữa cơ quan dân cử với người dân. Xây dựng “Quốc hội số” cũng là bước đi cần thiết để đáp ứng yêu cầu quản trị quốc gia trong thời đại số.

Ngoài ra, Quốc hội cần chú trọng hoàn thiện các cơ chế, chính sách thu hút và phát huy nguồn lực trí thức, đặc biệt là đội ngũ trí thức người Việt Nam ở nước ngoài. Việc tạo dựng môi trường thuận lợi để các chuyên gia, nhà khoa học đóng góp cho sự phát triển của đất nước sẽ giúp khai thác hiệu quả nguồn lực nội sinh - yếu tố được xem là sức mạnh lâu dài của quốc gia” - TS Trần Công Minh nhấn mạnh.

Cuối cùng, theo ông Minh, trong bối cảnh thế giới biến động nhanh và khó lường, Quốc hội cần nâng cao năng lực dự báo và khả năng phản ứng chính sách. Những cơ chế lập pháp linh hoạt, kịp thời sẽ giúp Việt Nam chủ động thích ứng với các thay đổi của môi trường quốc tế, tận dụng tốt các cơ hội phát triển và giảm thiểu các rủi ro có thể phát sinh.