Kiên trì thuyết phục THADS ở Lào Cai (Bài cuối): Tăng cường phối hợp liên ngành, nhiều vụ việc đứng bên bờ vực cưỡng chế được hóa giải ở phút chót

Tăng thuyết phục – giảm cưỡng chế

Đầu buổi sáng trung tuần tháng 6/2026, Đại úy Lê Trung Hiếu – Phó Trưởng Công an xã Yên Bình chạy xe máy tới thăm gia đình vợ chồng ông Hoàng Văn Lượng và bà Nguyễn Thị Thanh, trú tại thôn Hương Giang, xã Yên Bình, tỉnh Lào Cai. Căn nhà của ông Lượng và bà Thanh đang được xây dựng là thành quả của quá trình kiên trì vận động, thuyết phục đương sự tự nguyện thi hành án.

Vốn dĩ ông Lượng – bà Thanh là người phải thi hành án theo bản án đã có hiệu lực của Tòa. Vụ việc phức tạp kéo dài trên 3 năm có những lúc tưởng chừng rơi vào bế tắc khi đương sự phải thi hành án tuyên bố: “Nếu tổ chức cưỡng chế thi hành án sẽ nổ chết tại nhà, dù có lấy được nhà cũng không còn nguyên vẹn”. Nhưng nhờ sự phối hợp liên ngành chặt chẽ, trong đó các cán bộ, chiến sĩ Công an xã Yên Bình (Lào Cai) đã chủ động gặp gỡ, thuyết phục, các bên đương sự đã đạt được thỏa thuận, người được thi hành án hỗ trợ người phải thi hành án 330 triệu đồng để xây cất nơi ở mới, vụ việc đã khép màn.

Kể từ khi bản án được thực thi trong yên bình, cuộc sống của ông Lượng – bà Thanh đang dần trở lại quỹ đạo ổn định. Từng gặp nhau trong hoàn cảnh trớ trêu, nay Công an xã Yên Bình đã trở thành ân nhân, là chỗ dựa tinh thần cho gia đình ông Lượng – bà Thanh vượt qua sóng gió. Vì nghĩa tình, các cán bộ, chiến sĩ Công an xã Yên Bình còn thường xuyên lui tới động viên gia đình ông Lượng – bà Thanh nhanh chóng hoàn thiện căn nhà mới, tạo dựng cuộc sống mới.

Kết quả thực tế cho thấy, việc tuyên truyền, vận động người phải thi hành án tự nguyện chấp hành bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật là một nhiệm vụ quan trọng trong công tác thi hành án dân sự. Nếu làm tốt công tác này sẽ giảm đáng kể chi phí, thời gian và áp lực cưỡng chế, đồng thời góp phần giữ gìn ổn định an ninh trật tự. Khái niệm “tăng thuyết phục – giảm cưỡng chế” đã dần được định hình và trở thành triết lý trong công tác thi hành án dân sự tại Lào Cai.

Đại úy Lê Trung Hiếu – Phó Trưởng Công an xã Yên Bình cho biết nhằm hiện thực hóa chỉ đạo của lãnh đạo Công an tỉnh Lào Cai, Công an xã Yên Bình đã nỗ lực, chủ động, kiên trì và uyển chuyển trong công tác vận động, thuyết phục đương sự tự nguyện thi hành án. Một số vụ việc thi hành án phức tạp trên địa bàn đã được hóa giải bằng phương pháp thuyết phục “mưa dầm thấm lâu” là mở đầu thuận lợi, tạo tiền đề tốt đẹp để Công an xã Yên Bình vừa gần dân, sát dân, vừa góp phần bảo đảm an ninh trật tự trên địa bàn.

Những tín hiệu đáng mừng

Nhớ lại thời điểm mới sắp xếp, sáp nhập cách đây 1 năm, bà Nguyễn Thị Minh Hải – Trưởng Phòng THADS Khu vực 2 tỉnh Lào Cai cho biết thời điểm đó Phòng có số lượng việc phải thi hành án tương đối nhiều. Tính riêng năm 2025 là 1.372 việc với số tiền hơn 116 tỷ đồng, và 6 tháng đầu năm 2026 là 832 việc với số tiền gần 93 tỷ đồng. Trong đó có một số vụ việc kéo dài nhiều năm, người phải thi hành án chống đối quyết liệt, cấp uỷ, chính quyền địa phương và Ban chỉ đạo Thi hành án dân sự cấp huyện cũ đã nhiều lần họp bàn cưỡng chế thi hành án nhưng chưa thể thi hành được.

Thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, hệ thống cơ quan thi hành án dân sự chỉ còn 1 cấp, các chi cục sau khi sáp nhập chuyển mô hình thành Phòng THADS khu vực trực thuộc THADS tỉnh. Trong bối cảnh đó, Phòng THADS Khu vực 2 tỉnh Lào Cai cũng đứng trước nhiều băn khoăn, trăn trở về hoạt động cũng như công tác phối hợp giữa THADS tỉnh với các ban ngành liên quan, với cấp uỷ, chính quyền cấp xã và giữa Phòng THADS khu vực với cấp uỷ, chính quyền cấp xã, Công an, Viện Kiểm sát, Tòa án nhất là việc tổ chức cưỡng chế thi hành án.

Tuy nhiên, trong một năm qua dưới sự chỉ đạo của Tỉnh uỷ, HĐND, UBND tỉnh Lào Cai cùng với sự lãnh đạo các cơ quan nội chính từ cấp tỉnh đến cấp khu vực, cấp xã, công tác phối hợp trong thi hành án đạt nhiều kết quả tích cực. Đặc biệt, việc phối hợp thực hiện công tác dân vận đối với những vụ việc phức tạp, có ảnh hưởng đến an ninh chính trị, trật tự an toàn tại địa phương do Phòng THADS Khu vực 2 phụ trách đã có được kết quả tích cực. Nhiều vụ việc đứng “bên bờ” cưỡng chế được hóa giải sau những giờ kiên trì vận động, thuyết phục đương sự tự nguyện thi hành án.

Theo Trưởng Phòng THADS Khu vực 2 tỉnh Lào Cai, sự phối hợp liên ngành chặt chẽ trong công tác dân vận đã tạo nên những bước ngoặt tích cực trong tiến trình thi hành các bản án đã có hiệu lực. Trong đó có thể kể đến sự đồng hành thường xuyên của Viện KSND khu vực 2, cùng sự hỗ trợ đắc lực của Phòng PC10 và Công an xã Lục Yên đã góp phần gỡ “nút thắt” một vụ việc phức tạp ngay trước thềm cuộc cưỡng chế.

Báo cáo của THADS tỉnh Lào Cai cho thấy từ 1/10/2025 đến 30/4/2026, tỉnh Lào Cai đã giải quyết 7.603 việc, với 4.897 việc thi hành xong, đạt 74,52%/số có điều kiện thi hành. Trong đó, nhờ sự phối hợp chặt chẽ của các ngành như tài nguyên, đất đai, công an, kiểm sát, chính quyền cơ sở cùng các cơ quan THADS đã giải quyết dứt điểm nhiều vụ việc phức tạp, kéo dài thông qua phương pháp vận động, thuyết phục đương sự tự nguyện thi hành án. Nhờ vậy, trong 6 tháng Lào Cai chỉ phải tổ chức cưỡng chế 57 việc, trong đó có 48 việc cưỡng chế không huy động lực lượng, và không phát sinh vụ việc chống đối.

Những bài học kinh nghiệm

Từ thực tế công tác, bà Chu Thị Thúy Hằng – Trưởng Phòng Nghiệp vụ THADS tỉnh Lào Cai phân tích mỗi vụ việc đều có những nội dung cụ thể, hoàn cảnh người phải thi hành án khác nhau nên cách tiếp cận cũng cần linh hoạt. Có trường hợp do thiếu hiểu biết pháp luật, có trường hợp do cố tình chây ì, né tránh, nhưng cũng có trường hợp thực sự khó khăn về tài chính. Việc phân loại đúng đối tượng sẽ giúp lựa chọn phương pháp vận động phù hợp, tránh áp dụng máy móc. Việc tìm hiểu về điều kiện kinh tế, gia đình, tâm lý, mối quan hệ xã hội của những người liên quan là yếu tố tiên quyết.

Bên cạnh đó, nhiều người chưa nhận thức đầy đủ rằng việc thi hành án là nghĩa vụ bắt buộc theo pháp luật. Do đó, cán bộ làm công tác dân vận cần kiên trì giải thích về hậu quả pháp lý nếu không tự nguyện thi hành, như bị cưỡng chế, phát sinh chi phí, ảnh hưởng đến uy tín cá nhân, thậm chí khi cưỡng chế có thể phát sinh tình huống bị xử lý hình sự. Việc tuyên truyền này phải bảo đảm dễ hiểu, gần gũi, tránh dùng thuật ngữ pháp lý quá phức tạp.

Đồng thời công tác thi hành án cần có sự phối hợp của chính quyền địa phương, sự vào cuộc của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội. Bởi lẽ, đội ngũ này thường gần gũi với đương sự, hiểu rõ hoàn cảnh và có tiếng nói nhất định trong cộng đồng. Khi có sự tham gia ủng hộ, việc vận động sẽ có tính thuyết phục cao hơn.

Tuy vậy, không phải lúc nào cũng có thể tiến hành vận động một cách hiệu quả. Thao tác lựa chọn thời điểm phù hợp, khi đương sự có tâm lý ổn định mang ý nghĩa thành bại cho quá trình vận động. Song song với đó, phương thức vận động cũng cần đa dạng, có thể gặp trực tiếp, trao đổi qua điện thoại, hoặc thông qua người thân. Việc tiếp xúc nhiều lần với thái độ chân thành, kiên trì là tiền đề mang lại kết quả tích cực.

Trong quá trình vận động, các cán bộ làm công tác dân vận cần giữ thái độ tôn trọng, lắng nghe và chia sẻ với đương sự, nhưng đồng thời cũng phải giữ vững nguyên tắc thượng tôn pháp luật. Nếu chỉ mềm dẻo mà thiếu kiên quyết, đương sự có thể lợi dụng để kéo dài thời gian. Ngược lại, nếu quá cứng nhắc sẽ dễ gây phản ứng tiêu cực. Do đó, cần linh hoạt điều chỉnh cách ứng xử tùy theo thái độ hợp tác của đương sự. Khi cần thiết, phải thông báo rõ ràng về các biện pháp cưỡng chế sẽ được áp dụng nếu họ không tự nguyện thi hành.

Nghệ thuật dân vận khéo léo

Chia sẻ thêm kinh nghiệm trong công tác dân vận, Đại úy Lê Trung Hiếu – Phó Trưởng Công an xã Yên Bình cho biết quan điểm chỉ đạo xuyên suốt của lãnh đạo Công an tỉnh Lào Cai trong giải quyết các tranh chấp, khiếu kiện là tuyên truyền, giáo dục, thuyết phục là chính, kiên quyết, kiên trì, mềm dẻo, linh hoạt xác định rõ nguyên nhân. Thực hiện chỉ đạo này, Phòng PC10 Công an tỉnh và Công an các xã sẽ nhanh chóng tiếp cận với hồ sơ cụ thể của các vụ án, đồng thời tiến hành tìm hiểu định rõ những “điểm nghẽn" của vụ việc. Từ đó, lực lượng công an sẽ phối hợp, tham mưu để đưa ra những phương án dân vận cụ thể nhằm giải thích và thuyết phục đương sự tự nguyện thi hành án.

Thực tế công việc đã chứng minh công tác dân vận là yếu tố mang tính nghệ thuật trong tiến trình thi hành án. Vì thế, các cán bộ “thuyết khách” được trao mặt gửi vàng đều là những người có kỹ năng giao tiếp tốt, biết cách tạo niềm tin và thiện cảm với đương sự. Việc lắng nghe, thấu hiểu và tôn trọng sẽ giúp giảm khoảng cách, từ đó tăng khả năng thuyết phục. Ngoài ra, cần tránh những hành vi hoặc lời nói dễ gây hiểu lầm, làm mất uy tín của cơ quan chức năng. Một thái độ chuẩn mực, công tâm sẽ giúp đương sự cảm thấy được đối xử công bằng và có xu hướng hợp tác hơn.

Đối với những trường hợp phức tạp như đương sự cố tình tẩu tán tài sản, trốn tránh nghĩa vụ, ngoài việc tuyên truyền, cần áp dụng các biện pháp nghiệp vụ phù hợp để ngăn chặn hành vi vi phạm. Đồng thời, cơ quan chức năng vẫn phải duy trì đối thoại để tạo cơ hội cho đương sự tự nguyện thi hành. Sự kết hợp giữa biện pháp pháp lý và vận động thuyết phục sẽ mang lại hiệu quả cao hơn.

Theo Đại úy Hiếu, để việc vận động thuyết phục đạt hiệu quả hơn nữa cần chú trọng tới công tác tuyên truyền pháp luật rộng rãi trong cộng đồng, cần nâng cao nhận thức chung của người dân về nghĩa vụ thi hành án. Thông qua các buổi họp thôn, buổi sinh hoạt cộng đồng, hội nghị, hoặc các phương tiện truyền thông, có thể phổ biến những quy định cơ bản và hậu quả của việc không chấp hành. Khi ý thức pháp luật của người dân được nâng cao, việc vận động sẽ trở nên thuận lợi hơn.

Hơn nữa, công tác tuyên truyền, vận động đòi hỏi không chỉ kiến thức pháp luật mà còn kỹ năng mềm như giao tiếp, thuyết phục, xử lý tình huống. Do đó, cần tổ chức các lớp tập huấn, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn để cán bộ học hỏi lẫn nhau. Đồng thời, cần có cơ chế đánh giá, khen thưởng kịp thời đối với những cá nhân làm tốt công tác vận động, thuyết phục đương sự thi hành án.

Tăng cường phối hợp liên ngành

Chiều 16/4/2026 đánh dấu mốc quan trọng khi THADS tỉnh Lào Cai và Công an tỉnh Lào Cai chính thức ký kết quy chế phối hợp trong công tác THADS. Việc ký kết Quy chế phối hợp nhằm cụ thể hóa các quy định của pháp luật, tạo hành lang pháp lý rõ ràng, thống nhất trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ giữa hai cơ quan.

Quy chế phối hợp nêu rõ trong quá trình thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, THADS tỉnh Lào Cai chủ trì phối hợp với Công an tỉnh Lào Cai hướng dẫn, tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật về thi hành án dân sự để đương sự, công dân, cơ quan, tổ chức thực hiện đúng các quyền và nghĩa vụ theo quy định của pháp luật, bảo đảm công tác thi hành án dân sự đạt hiệu quả cao, hạn chế khiếu kiện.

Đồng thời, quy chế còn là cơ sở quan trọng để hai bên nâng cao trách nhiệm, tăng cường trao đổi thông tin, hỗ trợ lẫn nhau kịp thời, hiệu quả, đặc biệt trong các lĩnh vực như bảo đảm an ninh trật tự trong thi hành án, xác minh tài sản, xử lý các tình huống phát sinh và đấu tranh phòng, chống vi phạm pháp luật.

Sau 2 tháng thực hiện quy chế, công tác phối hợp giữa THADS tỉnh Lào Cai và Công an tỉnh Lào Cai đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Hai ngành thường xuyên trao đổi thông tin, phối hợp chặt chẽ trong việc xác minh điều kiện thi hành án, bảo đảm an ninh trật tự trong các hoạt động thi hành án, góp phần quan trọng vào việc nâng cao tỷ lệ thi hành án thành công, giữ vững kỷ cương, pháp luật và ổn định xã hội. Đặc biệt, nhờ sự phối hợp chặt chẽ, nhịp nhàng, nhiều vụ việc khó khăn, phức tạp, kéo dài được giải quyết dứt điểm và an toàn.

Ông Trần Văn Tường – Trưởng THADS tỉnh Lào Cai cho biết việc ký kết quy chế phối hợp giữa THADS và Công an tỉnh là thành quả của quá trình trao đổi, phối hợp thực hiện công tác thi hành án dân sự kể từ khi vận hành chính quyền địa phương 2 cấp. Quy chế đồng thời cũng là cơ sở pháp lý “phân vai, rõ việc” giúp Chấp hành viên cũng như các cán bộ, chiến sĩ Công an định hình rõ chức năng, nhiệm vụ của mình. Cũng nhờ sự phối hợp chặt chẽ và uyển chuyển, công tác vận động, thuyết phục đương sự tự nguyện thi hành án đã đạt được kết quả tích cực, hàng loạt vụ việc đã ban hành kế hoạch cưỡng chế đã đảo chiều ở phút chót, khi đương sự tự nguyện thi hành án.

Phát biểu tại hội nghị sơ kết THADS tỉnh Lào Cai 6 tháng đầu năm 2026, ông Giàng Quốc Hưng - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai đề nghị các ngành thành viên và ngành THADS tỉnh cần tiếp tục tăng cường, chú trọng nâng cao vai trò, trách nhiệm, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan phát huy sức mạnh tổng hợp của hệ thống chính trị. Các cá nhân, đơn vị cũng cần tập trung triển khai thực hiện toàn diện các lĩnh vực công tác thuộc chức năng, nhiệm vụ, bảo đảm kết quả thi hành án dân sự thực chất, bền vững. Trong đó, các sở ngành, địa phương cần chủ động xây dựng kế hoạch cụ thể, chi tiết nhằm giải quyết triệt để các vụ việc trên tinh thần thượng tôn pháp luật và giàu tính nhân văn.