BẮC NINH: BƯỚC NGOẶT TRỞ THÀNH THÀNH PHỐ TRỰC THUỘC TRUNG ƯƠNG - Bài 2 -
Kiến tạo nền tảng cho một đô thị tầm vóc mới
Những năm qua, Bắc Ninh đã chuyển mình mạnh mẽ từ một địa phương thuần nông trở thành một trong những trung tâm công nghiệp, thu hút đầu tư và phát triển kinh tế năng động hàng đầu cả nước. Những thành tựu đó không chỉ được thể hiện qua tốc độ tăng trưởng kinh tế, quy mô thu ngân sách hay sức hút đối với các nhà đầu tư quốc tế, mà còn phản ánh quá trình chuyển đổi sâu sắc về tư duy phát triển và năng lực quản trị địa phương…
Thể chế và môi trường đầu tư: Lợi thế cạnh tranh của Bắc Ninh
Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Bắc Ninh Mai Sơn chia sẻ, trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư ngày càng gay gắt, lợi thế của một địa phương không chỉ nằm ở quỹ đất, vị trí địa lý hay các chính sách ưu đãi. Những tập đoàn công nghệ lớn hiện nay quan tâm nhiều hơn tới chất lượng điều hành của chính quyền, tính minh bạch của môi trường đầu tư và khả năng giải quyết công việc của bộ máy hành chính. Đây cũng là xu hướng đang diễn ra trên phạm vi toàn cầu. Khi các chuỗi cung ứng liên tục tái cấu trúc, các doanh nghiệp (DN) không chỉ tìm kiếm địa điểm sản xuất mà còn tìm kiếm những nơi có thể giúp họ tiết kiệm thời gian, giảm chi phí và hạn chế các rủi ro về thủ tục đầu tư. Trong cuộc cạnh tranh đó, thể chế ngày càng trở thành một loại “hạ tầng mềm” mang tính quyết định.
Chính vì vậy, Bắc Ninh đã lựa chọn cải cách thể chế như một trong những động lực phát triển quan trọng. Thay vì coi cải cách hành chính đơn thuần là nhiệm vụ của bộ máy công quyền, địa phương đã xác định đây là yếu tố trực tiếp tác động tới sức hấp dẫn đầu tư và năng lực cạnh tranh.
Theo kết quả PCI năm 2025 cho thấy, Bắc Ninh nằm trong nhóm năm địa phương có chất lượng điều hành kinh tế tốt nhất cả nước. Đáng chú ý, tỉnh Bắc Ninh đã dẫn đầu toàn quốc ở các chỉ số về chi phí tuân thủ thủ tục hành chính và chính quyền kiến tạo. Đây không chỉ là thứ hạng trên bảng xếp hạng mà còn phản ánh mức độ hài lòng của cộng đồng doanh nghiệp đối với môi trường đầu tư tại địa phương.
Một trong những điểm nhấn đáng chú ý là việc triển khai cơ chế “Luồng xanh 24 giờ” và “Luồng xanh 60%” đối với các dự án trọng điểm. Theo đó, nhiều thủ tục liên quan đến đầu tư, xây dựng, đất đai, môi trường được giải quyết theo quy trình ưu tiên, giúp rút ngắn đáng kể thời gian chuẩn bị và triển khai dự án.
Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu, thời gian giải quyết các thủ tục hành chính nhanh chính là “chi phí” có sức cạnh tranh nhất. Một dự án được triển khai sớm vài tháng có thể tạo ra lợi thế rất lớn cho nhà đầu tư. Chính vì vậy, việc cắt giảm thời gian xử lý hồ sơ hành chính không chỉ mang ý nghĩa cải cách hành chính mà còn góp phần nâng cao sức cạnh tranh tại các địa phương trong cuộc đua thu hút các dòng vốn chất lượng cao.
Không dừng lại ở đó, Bắc Ninh còn đẩy mạnh xây dựng chính quyền số, mở rộng dịch vụ công trực tuyến và tăng cường ứng dụng công nghệ trong quản lý nhà nước. Sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tỉnh Bắc Ninh tiếp tục rà soát, phân cấp, phân quyền mạnh hơn cho cơ sở, qua đó rút ngắn quy trình xử lý công việc và nâng cao hiệu quả phục vụ người dân và DN.
Phó Chủ tịch Thường trực tỉnh Bắc Ninh Mai Sơn cũng nhấn mạnh, nhiều thủ tục hành chính đã được tỉnh Bắc Ninh cắt giảm từ 20 đến 30% thời gian giải quyết. Hàng trăm loại giấy tờ được thay thế bằng dữ liệu điện tử từ các cơ sở dữ liệu quốc gia. Những thay đổi này tuy không dễ nhận thấy như các công trình hạ tầng lớn nhưng lại tác động trực tiếp tới môi trường đầu tư và chất lượng phục vụ.
Hạ tầng chiến lược mở đường cho khát vọng mới
Nếu thể chế là “hạ tầng mềm” tạo nên sức hấp dẫn của môi trường đầu tư thì hạ tầng giao thông, logistics và không gian phát triển lại là nền tảng vật chất quyết định khả năng bứt phá của địa phương trong dài hạn. Sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, Bắc Ninh có thêm điều kiện để tổ chức lại không gian phát triển theo hướng đồng bộ hơn. Việc mở rộng địa giới không chỉ mang ý nghĩa về mặt hành chính mà còn tạo dư địa để hình thành các cực tăng trưởng mới, các khu đô thị hiện đại, các trung tâm logistics và những khu công nghiệp công nghệ cao quy mô lớn.
Trong chiến lược phát triển đó, hạ tầng giao thông được xác định là một trong những khâu đột phá. Những năm gần đây, hàng loạt dự án giao thông quan trọng kết nối Bắc Ninh với Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh và các địa phương trong vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ được đầu tư, nâng cấp và mở rộng. Sự kết nối ngày càng thuận lợi không chỉ giúp rút ngắn thời gian lưu thông hàng hóa mà còn mở rộng không gian liên kết kinh tế, tạo điều kiện để Bắc Ninh tham gia sâu hơn vào các chuỗi sản xuất và chuỗi cung ứng toàn cầu.
Đặc biệt, Cảng hàng không quốc tế Gia Bình đang được kỳ vọng trở thành một động lực phát triển mới của địa phương trong những năm tới. Không chỉ là một dự án giao thông đơn thuần, đây được xem là công trình hạ tầng chiến lược có khả năng tạo ra những thay đổi lớn đối với cấu trúc phát triển kinh tế của Bắc Ninh.
Trong nhiều năm qua, lợi thế của Bắc Ninh chủ yếu đến từ vị trí nằm trong vùng Thủ đô, kết nối thuận lợi với sân bay Nội Bài và hệ thống cảng biển Hải Phòng. Tuy nhiên, khi Gia Bình đi vào hoạt động, Bắc Ninh sẽ có thêm một đầu mối giao thông quan trọng, góp phần định hình lại không gian phát triển của toàn khu vực.
Các chuyên gia cho rằng, trong bối cảnh cạnh tranh thu hút đầu tư công nghệ cao ngày càng quyết liệt, những địa phương sở hữu hệ thống logistics hiện đại và khả năng kết nối quốc tế thuận lợi sẽ có lợi thế vượt trội. Đây cũng là điều kiện quan trọng để thu hút các ngành công nghiệp điện tử, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và sản xuất thông minh. Đối với các DN công nghệ cao, tốc độ vận chuyển hàng hóa có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Một hệ thống logistics đồng bộ, kết nối trực tiếp với sân bay quốc tế, cảng biển và các tuyến giao thông huyết mạch không chỉ giúp giảm chi phí mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh của DN. Đây chính là nền tảng để Bắc Ninh tiếp tục thu hút những dự án đầu tư chất lượng cao trong tương lai…
Từ góc độ phát triển vùng, Cảng hàng không quốc tế Gia Bình còn mở ra cơ hội hình thành các trung tâm logistics, thương mại, dịch vụ và đổi mới sáng tạo quy mô lớn. Khi kết hợp với hệ thống khu công nghiệp (KCN) hiện có, mạng lưới giao thông liên vùng và các cơ sở đào tạo nhân lực chất lượng cao, Bắc Ninh có điều kiện để xây dựng một hệ sinh thái phát triển hiện đại, từng bước khẳng định vai trò là cực tăng trưởng quan trọng của vùng Thủ đô.
Bên cạnh các dự án hạ tầng giao thông là mạng lưới KCN trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh tiếp tục được mở rộng. Hiện toàn tỉnh có 39 KCN được chấp thuận chủ trương đầu tư với tổng diện tích hơn 11.600ha. Đây là nền tảng quan trọng để Bắc Ninh đón nhận những làn sóng đầu tư mới trong các lĩnh vực công nghệ cao. Mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh không chỉ dừng ở việc mở rộng diện tích KCN hay tăng số lượng các dự án, mà Bắc Ninh đang hướng tới một mô hình phát triển mới, trong đó chất lượng tăng trưởng được đặt lên hàng đầu…
Đến thời điểm này, Bắc Ninh cũng chú trọng hỗ trợ DN trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Chương trình chuyển đổi số giai đoạn 2026 - 2030 trên địa bàn tỉnh đã được triển khai với mục tiêu nâng cao năng lực quản trị, thúc đẩy ứng dụng công nghệ mới và hình thành cộng đồng DN đổi mới sáng tạo, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân, gắn với bảo tồn phát huy các giá trị di sản văn hóa, tạo dựng một không gian phát triển bền vững cho địa phương…
Một điểm đáng chú ý khác là sự thay đổi trong tư duy điều hành chính quyền địa phương. Thay vì chờ DN tìm đến chính quyền để phản ánh khó khăn, lãnh đạo tỉnh Bắc Ninh thường xuyên tổ chức các cuộc làm việc trực tiếp tại DN, KCN và các dự án trọng điểm để kịp thời tháo gỡ những vướng mắc, khó khăn phát sinh trong quá trình triển khai, thực hiện các dự án.
Các cuộc làm việc với những tập đoàn lớn như Luxshare-ICT hay các DN hạ tầng KCN không chỉ dừng ở việc lắng nghe kiến nghị mà tập trung giải quyết những vấn đề cụ thể liên quan đến mặt bằng, lao động, hạ tầng kỹ thuật và thủ tục đầu tư. Cách tiếp cận này giúp rút ngắn khoảng cách giữa chính quyền và DN, đồng thời củng cố niềm tin của nhà đầu tư đối với môi trường kinh doanh tại địa phương.
Trong cuộc cạnh tranh thu hút đầu tư hiện nay, không phải địa phương nào có nhiều ưu đãi hơn sẽ giành lợi thế. Điều các nhà đầu tư cần là một chính quyền năng động, sẵn sàng đồng hành và giải quyết công việc hiệu quả. Đây cũng chính là lợi thế cạnh tranh quan trọng mà Bắc Ninh đang từng bước tạo dựng.
(Còn tiếp)
(Bài 3: Mọi thành quả hướng đến lợi ích thiết thực cho Nhân dân)