Kiểm toán nhà nước kiến nghị hủy bỏ, sửa đổi, bổ sung đối với 59 văn bản

Nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động kiểm toán

Kiểm toán nhà nước (KTNN) vừa tổ chức Hội nghị Sơ kết công tác 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026. Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy Quốc hội, Bí thư Đảng ủy, Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa chủ trì Hội nghị.

Hội nghị được tổ chức trực tiếp tại trụ sở KTNN và trực tuyến đến các điểm cầu KTNN khu vực. Các Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Hà Thị Mỹ Dung, Doãn Anh Thơ, Trần Minh Khương, Bùi Quốc Dũng; đại diện các đơn vị trực thuộc KTNN tham dự Hội nghị.

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa cho biết, năm 2026 là năm đầu tiên triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ các cấp nhiệm kỳ 2025-2030; đồng thời là năm đưa vào vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và thực hiện Luật Ngân sách nhà nước (NSNN) năm 2025 với nhiều thay đổi quan trọng.

Cùng với đó, nhiều chủ trương, chính sách lớn của Đảng, Nhà nước về đổi mới, phát triển kinh tế - xã hội theo hướng đột phá, cách mạng đang được triển khai quyết liệt, tạo động lực và xung lực mới cho phát triển nhanh, bền vững. Những yếu tố đó vừa mở ra yêu cầu mới, vừa đặt ra áp lực lớn hơn đối với việc tổ chức thực hiện nhiệm vụ của ngành KTNN.

6 tháng đầu năm 2026, dù phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức, yêu cầu nhiệm vụ ngày càng nặng nề, toàn Ngành đã nỗ lực triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp theo kế hoạch 6 tháng đầu năm và đạt được những kết quả rõ nét trên nhiều mặt công tác.

Theo báo cáo của KTNN, 6 tháng đầu năm, hoạt động kiểm toán tiếp tục được đổi mới nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả, góp phần quan trọng vào việc siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, tiêu cực.

Theo kế hoạch kiểm toán (KHKT) năm 2026, KTNN thực hiện 173 Đoàn kiểm toán, gồm 169 Đoàn kiểm toán theo phương án tổ chức kiểm toán đầu năm và 4 Đoàn kiểm toán bổ sung.

Phương án tổ chức kiểm toán năm 2026 được xây dựng theo hướng tiếp tục bố trí sắp xếp lồng ghép hợp lý các nhiệm vụ kiểm toán, hạn chế tần suất kiểm toán tại các Bộ, cơ quan trung ương, địa phương; đảm bảo giảm thiểu tối đa ảnh hưởng đến hoạt động thường xuyên của đơn vị được kiểm toán; cân đối nhân sự các đoàn kiểm toán ngay từ đầu năm, đảm bảo nguồn lực để thực hiện công tác kiểm soát chất lượng kiểm toán (KSCLKT) và các công việc khác theo nguyên tắc 1 kiểm toán viên tham gia không quá 2 đoàn kiểm toán trong năm (trừ trường hợp đặc biệt).

Cùng với đổi mới tổ chức kiểm toán, Tổng Kiểm toán nhà nước thường xuyên chỉ đạo nâng cao kỷ luật, kỷ cương trong thực hiện nhiệm vụ và tăng cường các biện pháp phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực (PCTNLPTC) trong hoạt động kiểm toán.

Công tác KSCLKT tiếp tục được tăng cường. Đến hết ngày 30/6, KTNN đã thực hiện giám sát 111 đoàn kiểm toán; triển khai 4 cuộc kiểm soát trực tiếp và 4 cuộc kiểm soát việc tổ chức KSCLKT của các Kiểm toán trưởng.

Các đoàn kiểm toán đã thực hiện đầy đủ quy định và bám sát các hướng dẫn chuyên môn nghiệp vụ, hướng dẫn về mục tiêu, trọng yếu và nội dung kiểm toán chủ yếu. Nhiều đoàn kiểm toán có chất lượng phát hiện tốt, kiến nghị xử lý tài chính lớn, kỷ luật, kỷ cương trong hoạt động kiểm toán tiếp tục được giữ vững.

Đặc biệt, KTNN đã ban hành hệ thống chuẩn mực kiểm toán mới, hệ thống mẫu biểu kiểm toán và hướng dẫn khung kiểm toán đánh giá hiệu quả các dự án đầu tư công đã hoàn thành, đưa vào khai thác sử dụng, góp phần từng bước nâng cao chất lượng kiểm toán hiệu quả đầu tư công.

Với các giải pháp chỉ đạo, điều hành hoạt động kiểm toán quyết liệt và đồng bộ, cùng sự nỗ lực, quyết tâm cao của tập thể lãnh đạo, cán bộ, công chức, đến ngày 30/6, toàn Ngành đã xét duyệt 111 KHKT, triển khai 106 Đoàn kiểm toán, kết thúc 56 Đoàn kiểm toán, phát hành chính thức 36 BCKT.

Tổng hợp sơ bộ kết quả kiểm toán đến 30/6/2026, đối với 55 BCKT đã phát hành (gồm 19 BCKT thuộc KHKT bổ sung năm 2025 được phát hành trong năm 2026 và 36 BCKT thuộc KHKT năm 2026), KTNN kiến nghị tăng thu, giảm chi NSNN 10.042 tỷ đồng, kiến nghị khác 28.663 tỷ đồng và 4.577.148 USD; đồng thời kiến nghị hủy bỏ, sửa đổi, bổ sung một số nội dung không phù hợp với quy định của Nhà nước và thực tiễn đối với 59 văn bản (gồm 1 Luật, 2 Nghị định, 3 Quyết định của Thủ tướng Chính phủ, 6 Thông tư và 47 văn bản khác); kiến nghị cơ quan chức năng có thẩm quyền chỉ đạo tổ chức kiểm điểm, xử lý trách nhiệm tập thể, cá nhân đối với sai phạm phát hiện qua hoạt động kiểm toán tại 22 BCKT.

Qua kết quả kiểm toán báo cáo quyết toán ngân sách địa phương (NSĐP) năm 2025 tại một số tỉnh, TP, KTNN có Văn bản đề nghị Bộ Tài chính sớm có văn bản hướng dẫn các tỉnh, TP về việc xác định kết dư NSĐP, kết dư NSNN do có sự chưa thống nhất giữa quy định của Luật NSNN năm 2025 và Nghị định của Chính phủ về hướng dẫn Luật NSNN năm 2025.

Để nâng cao hiệu lực thực hiện kiến nghị kiểm toán, KTNN đã có văn bản đôn đốc các Bộ, ngành và địa phương nghiêm túc thực hiện đầy đủ, đúng thời hạn các kết luận, kiến nghị kiểm toán. Công tác PCTNLPTC tiếp tục được tăng cường, trong đó Đảng ủy KTNN đã thành lập Ban Chỉ đạo PCTNLPTC của Ngành.

Tính đến hết tháng 6/2026, KTNN đã chuyển 5 vụ việc có dấu hiệu tội phạm sang cơ quan điều tra; cung cấp 20 hồ sơ, báo cáo kiểm toán phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra và điều tra. Đồng thời, KTNN đã cho ý kiến đối với 499 nhân sự theo đề nghị của Ban Tổ chức Trung ương đảm bảo kịp thời, trung thực, khách quan về trách nhiệm có liên quan đến kết luận, kiến nghị kiểm toán của KTNN, làm cơ sở tham mưu Bộ Chính trị, Ban Bí thư xem xét, phê duyệt quy hoạch và bổ nhiệm cán bộ cấp chiến lược.

Song song với hoạt động chuyên môn, KTNN tiếp tục đẩy mạnh hoàn thiện thể chế, sắp xếp tổ chức bộ máy.

Tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật về tổ chức và hoạt động của KTNN

Để thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ và kế hoạch công tác năm 2026, tại Hội nghị, Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa yêu cầu các đơn vị trực thuộc KTNN, đặc biệt là người đứng đầu các đơn vị, tập trung lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức triển khai hiệu quả các phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm trong 6 tháng cuối năm.

Theo đó, toàn Ngành cần tiếp tục phát huy truyền thống đoàn kết, thống nhất, nỗ lực vượt qua khó khăn, thách thức; đẩy mạnh đổi mới, phát triển KTNN theo Chiến lược phát triển KTNN đến năm 2030; quyết tâm hoàn thành toàn diện các mục tiêu, nhiệm vụ của kế hoạch công tác năm 2026, đồng thời thực hiện đầy đủ, kịp thời các nhiệm vụ được Trung ương, Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội giao với tinh thần khẩn trương hơn, chất lượng cao hơn và hiệu quả thiết thực hơn.

Cùng với đó, cần tạo chuyển biến rõ nét trong việc xây dựng năng lực nền tảng về lãnh đạo, quản trị và tổ chức thực thi công vụ đồng bộ trên 5 phương diện trọng tâm.

Một là, tiếp tục hoàn thiện đồng bộ cơ chế, chính sách và hệ thống pháp luật về tổ chức và hoạt động của KTNN.

Hai là, nâng cao năng lực, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, bản lĩnh chính trị và đạo đức nghề nghiệp của đội ngũ cán bộ, công chức, kiểm toán viên nhà nước.

Ba là, đẩy mạnh xây dựng, khai thác hiệu quả các cơ sở dữ liệu; tăng cường ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và các nền tảng công nghệ mới trong hoạt động kiểm toán cũng như công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành.

Bốn là, tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo, phong cách và lề lối làm việc; tăng cường kỷ cương, kỷ luật, nâng cao trách nhiệm trong thực thi công vụ.

Năm là, tiếp tục sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, gắn với cơ cấu lại và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ.

"Đây là năm nền tảng trọng yếu để nâng cao năng lực lãnh đạo, quản trị và điều hành của KTNN, đồng thời tạo cơ sở vững chắc nhằm thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ chính trị của Ngành trong thời gian tới", Tổng Kiểm toán nhà nước nhấn mạnh.

Trên tinh thần đó, Tổng Kiểm toán nhà nước yêu cầu các KTNN chuyên ngành, khu vực bám sát chương trình, phương án tổ chức kiểm toán đã được phê duyệt và các văn bản hướng dẫn của Ngành để triển khai các cuộc kiểm toán năm 2026 đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng; đồng thời chấp hành nghiêm các quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước và các văn bản chỉ đạo của Tổng Kiểm toán nhà nước về tổ chức thực hiện Kế hoạch kiểm toán năm 2026.

Bên cạnh việc triển khai các cuộc kiểm toán theo kế hoạch, Tổng Kiểm toán nhà nước yêu cầu các đơn vị tập trung tổ chức triển khai quyết liệt, đồng bộ, thống nhất trong toàn Ngành việc kiểm toán các công trình, dự án đã hoàn thành và đưa vào khai thác, sử dụng.

Đối với việc kiểm toán xác định giá đất theo Nghị quyết số 170 và Nghị quyết số 29, trường hợp phát hiện địa phương chậm triển khai hoặc chậm thực hiện, các đơn vị phải kịp thời tổng hợp, báo cáo Tổng Kiểm toán nhà nước để báo cáo Chính phủ và Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, chỉ đạo.

Theo Tổng Kiểm toán nhà nước, Trung ương và Bộ Chính trị đặt nhiều kỳ vọng vào đây như một giải pháp quan trọng nhằm khơi thông các nguồn lực đang bị ách tắc, tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng và phát triển kinh tế - xã hội. Vì vậy, KTNN phải phát huy đầy đủ vai trò, trách nhiệm của mình, chủ động hỗ trợ, đồng hành cùng các địa phương trong quá trình triển khai thực hiện chủ trương này.

Tổng Kiểm toán nhà nước yêu cầu xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về kiểm toán nhà nước theo quy định của Pháp lệnh xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kiểm toán nhà nước. Toàn Ngành tiếp tục đặc biệt coi trọng việc xây dựng và phát huy đạo đức công vụ, văn hóa ứng xử, tinh thần trách nhiệm và niềm tự hào nghề nghiệp của đội ngũ cán bộ, công chức, kiểm toán viên nhà nước. Đồng thời, tăng cường kỷ cương, kỷ luật trong thực thi công vụ; giữ vững các giá trị, chuẩn mực và tôn chỉ nghề nghiệp của KTNN; kiên quyết đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ liêm chính, chuyên nghiệp, bản lĩnh và trách nhiệm.