Kiểm dịch gia cầm vẫn bị bỏ ngỏ

Hiện nay, cúm gia cầm đã bùng phát trở lại tại các tỉnh, thành phố Hà Nội, Bắc Giang, Thanh Hóa. Ngày 8-11, Hải Phòng là một trong 15 tỉnh, thành phố được Phó Thủ tướng, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn yêu cầu tiếp tục tăng cường công tác quản lý giết mổ gia súc, gia cầm, bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm. Tuy vậy, thực tế cho thấy công tác kiểm dịch vận chuyển, kinh doanh gia cầm trên địa bàn thành phố gần như bỏ ngỏ.

Không có chốt kiểm dịch nào hoạt động

Trên các quốc lộ 5, quốc lộ 10 qua địa bàn các huyện Vĩnh Bảo, An Dương, Thuỷ Nguyên, An Lão nhiều người đi xe đạp, xe máy chở gia cầm ùn ùn vào thành phố. Khoảng 7 giờ 30 phút sáng 8-11, khi đi phà Khuể từ Nội thành sang Tiên Lãng, chúng tôi ngạc nhiên thấy một vài người đi xe thồ, chở lồng gia cầm. Trong lồng chỉ còn vài ba con vịt không kêu nổi vì bị nhồi quá nhiều bánh đúc. Một chị cho biết: 'Chúng tôi thường xuyên chở vịt bán trong các chợ nội thành, hôm nay mang hàng ít nên về sớm hơn mọi ngày'. Chị còn cho biết thêm ở khu vực các chợ bán buôn gia cầm có rất nhiều người mang gia cầm từ Hải Dương, Thái Bình sang nhưng họ không bị kiểm tra, kiểm dịch, vì trên các quốc lộ từ các tỉnh này sang Hải Phòng không có trạm kiểm dịch nào.

Để kiểm tra thông tin này, chúng tôi có cuộc hành trình đến một số địa điểm vốn là các chốt kiểm dịch tạm thời. 9 giờ 30 phút sáng, tại khu vực Cầu Nghìn (Vĩnh Bảo), chúng tôi chỉ thấy mấy quán hàng bán nước uống, đồ ăn, không hề có lực lượng kiểm dịch. Một người dân địa phương cho biết : 'Năm ngoái, khi dịch cúm gia cầm tái phát, khu vực này có một trạm kiểm dịch hoạt động thường xuyên, nhưng đến khi hết dịch, trạm tạm ngừng hoạt động, đến nay cũng chưa hoạt động trở lại'. Dọc quốc lộ 10 từ Vĩnh Bảo đến huyện Tiên Lãng, thỉnh thoảng chúng tôi vẫn thấy những chiếc xe máy, xe đạp thồ chở gia cầm từ Thái Bình, Hải Dương sang. Tại cầu Tiên Cựu, các xe chở gia cầm còn dừng lại để trao đổi hàng, nhưng không thấy lực lượng chức năng kiểm tra. Tại khu vực ngã tư Quán Toan và trạm thu phí Quán Toan cũ thuộc huyện An Dương, những nơi trước đây đặt trạm kiểm dịch gia cầm, không thấy bóng dáng một cán bộ kiểm dịch nào. Chúng tôi chứng kiến 2 xe máy chở lồng gà, lồng ngan từ phía Hải Dương ngang nhiên qua đây, nhưng không bị kiểm tra. Cũng thời điểm này, từ phía nội thành một chiếc xe máy chở gia cầm sống và gia cầm đã giết mổ đi ngược chiều. Nhìn qua, khó có thể phân biệt được con gia cầm nào bị bệnh, con nào khoẻ.

Chi cục trưởng Chi cục Thú y Hải Phòng cho biết hiện nay trên địa bàn thành phố các chốt kiểm dịch tạm thời trước đây đều dừng hoạt động, chỉ còn một đội kiểm dịch cơ động đặt ngay tại Chi cục do Phó Chi cục làm đội trưởng. Tuy vậy, do lực lượng mỏng, đội kiểm dịch cơ động chỉ mới làm được nhiệm vụ kiểm soát động vật, gia cầm từ các trại, công ty chăn nuôi lớn xuất đi các tỉnh, không đủ khả năng kiểm tra việc vận chuyển, lưu thông gia cầm trên các tuyến đường giao thông chính. Trước đây, các chốt kiểm dịch tạm thời đều do các địa phương thành lập. Hiện nay, chi cục mới trình UBND thành phố đề án xây dựng các trạm kiểm dịch cố định hoạt động thường xuyên với lực lượng chuyên trách do thành phố trả lương, có địa điểm làm việc cố định. Thực ra việc này, Hải Phòng làm quá chậm so với các thành phố khác như Hà Nội, Đà Nẵng, thành phố Hồ Chí Minh...

Vắng bóng cán bộ kiểm dịch tại các chợ

Trong khi việc kiểm dịch vận chuyển, kinh doanh, giết mổ gia cầm từ tỉnh ngoài vào Hải Phòng trên các quốc lộ, đường giao thông bị bỏ ngỏ thì tại các chợ, công tác kiểm dịch gần như chưa khởi động. Hầu hết các chợ có lượng gia cầm giết mổ, kinh doanh lớn trên địa bàn thành phố đều vắng bóng cán bộ kiểm dịch. Ví dụ, tại khu vực chợ bán buôn gia cầm Tam Bạc ngoài một số lồng gia cầm có dán giấy kiểm dịch của thú y đã nhàu nát hoặc không đúng ngày, không thấy có bàn kiểm dịch cố định của cán bộ thú y. Một vài người bán buôn rau quả gần khu vực giết mổ gia cầm cho chúng tôi biết : Thời điểm xuất hiện cúm gia cầm trên địa bàn thành phố, cán bộ thú y đi phun hoá chất tại các lồng gia cầm hoặc sáng sớm đi kiểm dịch thường xuyên, nay thì không thấy làm nữa. Không hiểu sao vẫn thấy các hộ buôn gia cầm có giấy kiểm dịch của thú y, giấy này còn được luân chuyển từ lồng gà này sang lồng gà khác. Tại các chợ khác trong thành phố cũng có tình trạng tương tự .

Qua tìm hiểu thực tế chúng tôi được biết hiện nay, cán bộ thú y mới triển khai làm công tác kiểm dịch gia cầm tại chợ An Dương, một hai cơ sở giết mổ gia cầm an toàn tại chợ Lương Văn Can và các siêu thị, còn các chợ khác gần như bỏ ngỏ vì thiếu nhân lực. Với 65 cán bộ thú y, ngoài việc giám sát dịch bệnh trên đàn gia súc, gia cầm, triển khai công tác chuyên môn phòng dịch, chi cục không đủ lực lượng để làm công tác kiểm dịch tại các chợ và các chốt kiểm dịch tạm thời.

Nguy cơ bùng phát dịch cúm gia cầm trên địa bàn thành phố rất cao, trong khi đó việc kiểm dịch vận chuyển, kinh doanh gia cầm chưa đáp ứng yêu . Để dịch cúm gia cầm không bùng phát trở lại, các địa phương cần chú trọng hơn nữa công tác kiểm tra, kiểm soát việc vận chuyển, lưu thông, gia cầm và sản phẩm gia cầm. Các địa phương cần phối hợp với lực lượng thú y, quản lý thị trường vào cuộc kiểm tra việc vận chuyển gia cầm từ tỉnh ngoài vào địa phương, bảo đảm gia cầm vào địa bàn phải có giấy kiểm định của cơ quan thú y địa phương đó, biết rõ nguồn gốc, không có mầm bệnh. Việc cần làm ngay là phải thiết lập lại hệ thống các chốt kiểm dịch động vật cố định tại các cửa ô thành phố và duy trì hoạt động thường xuyên./.