Kiềm chế tốc độ gia tăng của dịch HIV/AIDS

Nếu như các năm 2002 đến 2004, trung bình mỗi tháng thành phố phát hiện thêm khoảng 100 người nhiễm HIV mới, thì 10 tháng của năm 2008, thành phố chỉ phát hiện thêm  310 người nhiễm HIV mới. Đây là kết quả của sự nỗ lực trong các hoạt động phòng, chống HIV/AIDS tại thành phố, trong đó, lực lượng nòng cốt là ngành Y tế thành phố.

Năm 2008, Trung tâm phòng, chống AIDS kiện toàn hệ thống giám sát, quản lý HIV từ thành phố đến cơ sở. Cán bộ phòng, chống HIV/AIDS được  đào tạo bài bản, trang bị kiến thức chuyên ngành, nắm vững các văn bản pháp luật và quy định chuyên môn, kỹ thuật.  Nhờ đó, hệ thống báo cáo về HIV/AIDS thống nhất,  số liệu chính xác, kịp thời hơn. Các đơn vị của ngành Y tế như Trung tâm phòng, chống AIDS, Trung tâm truyền thông-giáo dục sức khoẻ cùng một số đơn vị khác chủ động phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể và địa phương, huy động cộng đồng tích cực tham gia phòng, chống AIDS với nhiều hoạt động cụ thể. Những đợt truyền thông tại các địa bàn trọng điểm, hay khu vực ngoại thành thu hút hàng chục nghìn lượt  người hưởng ứng tham gia, góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về phòng, chống HIV/AIDS.

Xác định mục tiêu quan trọng trong công tác phòng, chống AIDS hiện nay là can thiệp, giảm thiểu tác hại của HIV/AIDS, thành phố triển khai có hiệu quả 6 hoạt động của chương trình này, bao gồm giáo dục đồng đẳng, phân phát bơm kim tiêm sạch, truyền thông thay đổi hành vi, tư vấn, xét nghiệm tự nguyện và tiếp cận cộng đồng, khuyến khích sử dụng bao cao su, phân phát bao cao su, khám, điều trị các bệnh lây qua đường tình dục. Hoạt động được đánh giá đạt hiệu quả cao nhất trong chương trình can thiệp, giảm tác hại năm 2008 là việc điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng methadone. 3 cơ sở điều trị của quận Lê Chân, Ngô Quyền và huyện Thuỷ Nguyên đang điều trị cho 390 người, 70% trong số này không còn tiêm chích, sử dụng hê-rô-in. Điều đó cũng có nghĩa, nguy cơ lây nhiễm HIV qua việc tiêm chích ma tuý từ số người này ra cộng đồng giảm đáng kể. Bên cạnh chương trình điều trị cai nghiện ma tuý bằng methadone, hoạt động của mạng lưới đồng đẳng viên cũng được duy trì và phát huy. Đến nay, thành phố xây dựng mạng lưới 272 đồng đẳng viên tiếp cận cộng đồng cho những người có hành vi nguy cơ cao gồm người sử dụng ma tuý, mại dâm và đồng tính nam. Đến hết tháng 11, các đồng đẳng viên tiếp cận được 30 nghìn lượt người có hành vi nguy cơ cao, phát hơn 2 triệu bơm, kim tiêm sạch, hơn 300 nghìn chiếc bao cao su và bán bao cao su giá rẻ. Thành phố duy trì phát miễn phí bơm, kim tiêm từ 8 giờ sáng đến 21 giờ tại 3 điểm cố định ở các phường Lam Sơn, Đổng Quốc Bình và Thượng Lý.

Các chương trình phòng lây truyền từ mẹ sạng con, quản lý, điều trị các bệnh lây truyền qua đường tình dục, tư vấn, xét nghiệm tự nguyện và điều trị, chăm sóc người nhiễm HIV/AIDS được đánh giá cao.

Mặc dù  kiềm chế được tốc độ gia tăng nhưng dịch HIV/AIDS vẫn  đáng lo ngại. Theo lãnh đạo Sở Y tế,  dịch HIV/AIDS tiếp tục diễn biến phức tạp bởi lây nhiễm chủ yếu qua đường tiêm chích ma tuý và mại dâm. Đây là 2 loại tệ nạn xã hội nhức nhối, việc phòng, chống còn khó khăn, đòi hỏi nhiều thời gian và công sức.  Sở Y tế khẳng định, hiện tỷ lệ nhiễm HIV trong những người nghiện ma tuý khoảng 30%, trong nhóm phụ nữ mại dâm gần 11%. Từ chỗ chỉ “khu trú” trong nhóm người có hành vi nguy cơ cao, gần đây HIV/AIDS có dấu hiệu lan ra cộng đồng. Từ đầu năm đến nay, ngành Y tế phát hiện 37 sản phụ nhiễm HIV. Nếu không được dùng thuốc điều trị dự phòng, nguy cơ nhiễm HIV ở số trẻ sinh ra từ những phụ nữ này rất cao.

Bích Hạnh