Kiềm chế lạm phát ngay từ những tháng đầu năm: Cần tiếp tục hạ lãi suất huy động

Năm 2011, thành phố đặt chỉ tiêu tăng trưởng GDP từ 12% trở lên. Góp phần thực hiện chỉ tiêu đó, ngành ngân hàng cùng với các ban, ngành thành phố tích cực thực hiện các giải pháp kiềm chế lạm phát cao ngay từ những tháng đầu năm, tập trung kiểm soát tốc độ tăng trưởng tín dụng và cơ cấu vốn vay, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn. Song để khuyến khích sản xuất, ngành ngân hàng  cần tiếp tục hạ lãi suất huy động.

Cân đối giữa tín dụng và nguồn vốn
Một trong các nguyên nhân gây biến động trên thị trường tiền tệ những tháng cuối năm 2010 chính là sự mất cân đối giữa tăng trưởng tín dụng với huy động vốn của một số ngân hàng. Tình trạng này không chỉ diễn ra trong phạm vi một số ngân hàng. Nhìn tổng thể, các tỉnh, thành phố lớn như Hải Phòng, Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh…luôn có nhu cầu sử dụng vốn lớn hơn số vốn huy động.

Khách hàng gửi tiền tại Ngân hàng Đầu tư và phát triển Việt Nam (chi nhánh Hải Phòng).                                                                                           Ảnh: Duy Thính

Để bảo đảm sự tăng trưởng ổn định, bền vững của ngành ngân hàng, những tháng cuối năm 2010 và đầu năm 2011, Ngân hàng Nhà nước, chi nhánh Hải Phòng chỉ đạo các chi nhánh ngân hàng thương mại trên địa bàn thành phố đẩy mạnh huy động vốn, kiểm soát tốc độ tăng trưởng tín dụng phù hợp với khả năng huy động vốn, thực hiện lãi suất huy động vốn theo đúng chỉ đạo của NHNN. Các cơ quan chuyên môn của NHNN chi nhánh Hải Phòng cũng tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra giám sát hoạt động của các ngân hàng thương mại. Sau một thời gian tăng trưởng “nóng” về tín dụng, các ngân hàng đang trở về với lĩnh vực truyền thống và chuyên sâu vào các giải pháp nhằm phát huy tối đa lợi thế của lĩnh vực. Các khoản vay chứng khoán và bất động sản được hầu hết ngân hàng thu hẹp, nếu được vay cũng phải thế chấp bằng các tài sản có giá trị như bất động sản hoặc các chứng chỉ tiền gửi, thẻ tiết kiệm…

Lãi suất “thực dương” hợp lý
Thời gian qua, các ngân hàng đều cho rằng, để huy động được vốn trong dân và các tổ chức, phải bảo đảm lãi suất huy động vốn “thực dương”, đủ bù đắp trượt giá do lạm phát. Song nếu lãi suất huy động quá cao sẽ không khuyến khích được sản xuất. Người có tiền sẽ thấy gửi tiền tiết kiệm vừa được lãi suất cao, vừa không phải làm gì, nguồn vốn vẫn được bảo toàn, còn đưa tiền vào sản xuất, kinh doanh, chưa chắc đem lại lợi nhuận bằng lãi suất ngân hàng, rủi ro lại cao. Bởi vậy, lãi suất ngân hàng ở mức nào là vừa cần được NHNN cân nhắc kỹ.
Mức lãi suất huy động vốn cao nhất hiện được hầu hết ngân hàng áp dụng  là 14%/năm, người gửi tiền bằng VNĐ bảo đảm có lãi “thực dương”, cao hơn chỉ số lạm phát. Chỉ số lạm phát của cả nước năm 2010 là 11,75%; của Hải Phòng là 12,15%. Song, với lãi suất huy động 14%/năm, doanh nghiệp phải vay vốn với lãi suất thấp nhất là 17,5%/năm, cộng với các khoản chi phí khác, chi phí vốn của doanh nghiệp thực chất lên tới hơn 20%/năm. Như vậy, lợi nhuận doanh nghiệp phải cao hơn mới có lãi. Đây là điều rất khó khăn cho doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Ngoài ra, doanh nghiệp nhập khẩu còn phải trả các chi phí chênh lệch tỷ giá. Đơn cử như Công ty LS Vina Cable năm 2009 lãi 115 tỷ đồng nhưng năm 2010 chỉ còn lãi 18,9 tỷ đồng do phần lớn lợi nhuận đổ vào chênh lệch tỷ giá và lãi suất vay vốn. Nhiều doanh nghiệp khác còn bị lỗ.
Để việc kiềm chế lạm phát, tăng trưởng và ổn định nền kinh tế vĩ mô, mặt bằng lãi suất huy động vốn cần được tiếp tục hạ hơn nữa. Mới đây, Bộ Công Thương đưa ra kiến nghị, để hỗ trợ xuất khẩu đạt được các mục tiêu của năm 2011 là tăng trưởng 10% so với năm 2010, tương đương với 78,8 tỷ USD, Ngân hàng Nhà nước cần thực hiện các biện pháp để giảm lãi suất ngay trong quý 1-2011 xuống mức hợp lý. Song để ngành ngân hàng hạ lãi suất nhưng vẫn huy động được vốn, Nhà nước và các ban, ngành cần có chính sách đồng bộ không để giá cả tăng cao trong những tháng đầu năm.

Mai Hương