Khuyến nghị của Oxfam về thực thi Luật Tiếp cận thông tin

(PLVN) - Cung cấp thông tin dựa trên yêu cầu của công dân - đây là một trong các khuyến nghị chính từ nghiên cứu mới nhất “Đánh giá ban đầu việc thực thi Luật Tiếp cận thông tin” do Oxfam và một số đối tác đưa ra, dựa trên việc khảo sát hơn 250 cơ quan nhà nước trên toàn quốc và nghiên cứu sâu hơn ở 8 tỉnh, thành phố: Hà Giang, Cao Bằng, Bắc Kạn, Điện Biên, Sơn La, Quảng Bình, Quảng Trị và Đà Nẵng.
Ảnh minh họa Ảnh minh họa

Nhiều thách thức

Tính đến tháng 2/2020, Luật Tiếp cận thông tin (TCTT) đã được Quốc hội thông qua gần 4 năm và có hiệu lực thi hành được 20 tháng. Việc thực hiện Luật quan trọng này sẽ có những tác động tích cực đến cơ quan nhà nước, người dân và doanh nghiệp như: Tăng hiệu quả quản lý nhà nước, cải thiện mối quan hệ giữa Nhà nước và công dân cũng như tác động tích cực đến sự tuân thủ luật pháp của cán bộ, công chức, người dân, doanh nghiệp và phòng, chống tham nhũng.

Tuy nhiên, phát biểu tại Hội thảo “Chia sẻ kinh nghiệm thúc đẩy thực thi Luật TCTT lần thứ 2” được tổ chức vừa qua tại Hà Nội, bà Ngô Thu Hà, đại diện nhóm nghiên cứu cho rằng, việc thực thi Luật TCTT đã mang lại một số kết quả tích cực, nhưng Chính phủ và người dân vẫn cần nhiều nỗ lực và cam kết hơn nữa để mang lại hiệu quả thực sự.

Theo kết quả của nhóm nghiên cứu, hiện nay, việc phổ biến và nâng cao nhận thức về Luật TCTT cũng như các văn bản hướng dẫn Luật này chưa được ưu tiên. Công chức, viên chức trong nhiều cơ quan nhà nước còn chưa biết rằng cung cấp thông tin theo yêu cầu của công dân là một trong các trách nhiệm hành chính công của mình. 

Trong khi đó, hạ tầng cung cấp thông tin và yêu cầu cung cấp thông tin chưa bảo đảm. Có khoảng 11% địa chỉ thư điện tử của các cơ quan nhà nước các cấp bị lỗi, bao gồm địa chỉ thư điện tử của đầu mối cung cấp thông tin. Nhiều xã/phường chưa có trang thông tin điện tử hoặc đã có thì công dân khó tiếp cận được do liên kết trong với trang thông tin điện tử của UBND huyện. 

Ngoài ra, nhóm nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, đại diện Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội trên địa bàn nghiên cứu thực địa chưa nắm được những nội dung cần giám sát của Luật TCTT. Nhiều cơ quan nhà nước chưa thực hiện các yêu cầu của Luật TCTT. Sau gần 4 năm Luật TCTT được thông qua, vẫn còn hơn 50% cơ quan nhà nước cấp Trung ương, 80% sở tư pháp các địa phương, trên 90% văn phòng UBND cấp tỉnh chưa lập chuyên mục “Tiếp cận thông tin”, lập và cập nhật danh mục những thông tin phải công khai trên cổng/trang thông tin điện tử. 

Chính những điều này đã gây cản trở, khiến công dân cảm thấy chưa tự tin khi tìm kiếm thông tin họ cần. Trong khi đó, công dân thì chưa thực sự nắm được đầy đủ quyền TCTT của mình cũng như lợi ích của việc này, do đó còn e ngại khi đưa ra yêu cầu thông tin đối với các cơ quan nhà nước.

Từ thực tế thực thi Luật TCTT ở địa phương, ông Trần Thanh Hưng - Phó Giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Điện Biên - cũng cho rằng: Thực tế vẫn còn khá nhiều thách thức trong việc đưa Luật TCTT vào cuộc sống, không chỉ về phía chính quyền mà còn ở bản thân chính người dân vì nó liên quan tới nhận thức, thái độ và cả hiểu biết nhất định của mỗi người.

Nhận diện giải pháp để Luật đi vào cuộc sống

Trên cơ sở phân tích các yếu tố thúc đẩy, kết quả thực hiện và một số tồn tại trong thi hành Luật TCTT ở trên, nhóm nghiên cứu đề xuất các cơ quan nhà nước cần nhận thức đầy đủ và thực hành vai trò, trách nhiệm quan trọng của mình trong việc cung cấp thông tin minh bạch theo yêu cầu của công dân dựa trên hướng dẫn từ Bộ Tư pháp nhằm cải thiện hiệu quả của việc thực thi TCTT.

Cụ thể, nhóm nghiên cứu khuyến nghị, Chính phủ cần chỉ đạo bổ sung việc cung cấp thông tin theo yêu cầu vào bộ các thủ tục hành chính. Bên cạnh đó, chỉ đạo chuyển đổi các văn bản điện tử được gửi, nhận giữa các cơ quan nhà nước trên hệ thống e-office thành danh mục những thông tin phải công khai và cung cấp có điều kiện. Đồng thời, ban hành văn bản yêu cầu cơ quan nhà nước, bên cạnh đăng tải tài liệu được định dạng hình ảnh như Pdf hay Jpeg thì cần đăng tải cả tài liệu định dạng Word và Excel.

Về phía Bộ Tư pháp, nhóm nghiên cứu đề xuất cần tiếp tục tổ chức tập huấn Luật TCTT cho các cơ quan nhà nước và các đầu mối cung cấp thông tin. Nhấn mạnh 9 nội dung công việc mỗi cơ quan nhà nước cần làm. Tiếp tục hướng dẫn, theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện Luật TCTT theo quy định tại khoản 2 Điều 12 Nghị định 13/2018/NĐ-CP. Bên cạnh đó, tổ chức cuộc họp/hội thảo có sự tham gia của đại diện các cơ quan chức năng để thảo luận, quán triệt nội dung quy chế  cung cấp thông tin.

Còn đối với UBND các tỉnh/thành phố, nhóm nghiên cứu đề xuất thành lập Tổ công tác do Sở Tư pháp làm thường trực với các thành viên là các chủ thể có trách nhiệm cung cấp thông tin trên địa bàn. Chỉ đạo, đôn đốc các chủ thể có trách nhiệm cung cấp thông tin khẩn trương thực hiện 9 nội dung công việc theo yêu cầu của Luật TCTT. Ngoài ra, tiến hành kiểm tra việc thực hiện Điều 40 Luật Người khuyết tật trên cơ sở đối chiếu Bộ tiêu chuẩn QCVN10:2014/BXD và Điều 3 Nghị định 13/2018/NĐ-CP.

Bùi Anh
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Người có chức vụ ở Bộ Tài chính sẽ không được thành lập điều hành doanh nghiệp tư nhân?

Trụ sở Bộ Tài chính
(PLVN) - Bộ Tài chính đang lấy ý kiến góp ý đối với dự thảo Thông tư quy định danh mục các lĩnh vực và thời hạn mà người có chức vụ, quyền hạn không được thành lập, giữ chức danh, chức vụ quản lý, điều hành doanh nghiệp tư nhân, công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần, công ty hợp danh, hợp tác xã thuộc lĩnh vực trước đây mình có trách nhiệm quản lý sau khi thôi chức vụ trong lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Bộ Tài chính.

Ký kết Kế hoạch hành động trong lĩnh vực bảo hiểm y tế

Ký kết Kế hoạch hành động trong lĩnh vực bảo hiểm y tế
(PLVN) -  Tham gia tháp tùng Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính thăm, làm việc tại Hoa Kỳ, Giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam Nguyễn Thế Mạnh đã có buổi làm việc với Hội đồng Kinh doanh Hoa Kỳ - ASEAN (USABC) và ký kết Kế hoạch hành động triển khai Bản ghi nhớ hợp tác trong lĩnh vực thực hiện bảo hiểm y tế.

Nông thôn mới nâng cao

Ảnh minh họa.
(PLVN) - Thay mặt Thủ tướng, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Bình Minh vừa ký Quyết định số 587/QĐ-TTg ban hành Kế hoạch tổ chức thực hiện Phong trào thi đua “Cả nước chung sức xây dựng nông thôn mới” giai đoạn 2021 – 2025.

“Giới hạn” của di chúc theo quy định pháp luật

Ảnh minh họa
(PLVN) -  Di chúc được hiểu là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết. Một người có quyền lập di chúc để lại tài sản của mình sau khi chết cho người khác. Tuy nhiên, pháp luật cũng có những hạn chế trong một số trường hợp cụ thể.

Xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ

Người đứng đầu Chính phủ Việt Nam đã làm rõ nhiều vấn đề về nguyên tắc, quan điểm, chính sách đối nội và đối ngoại của Việt Nam.
(PLVN) - Trong chương trình thăm và làm việc tại Hoa Kỳ, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã thăm, phát biểu và dự tọa đàm chính sách tại Đại học Harvard, thành phố Cambridge, bang Massachusetts.

Đừng để xảy ra tai nạn mới thay đổi

Va chạm giao thông giữa xe công nông đi ngược chiều và xe buýt.
(PLVN) -  Dù nhiều vụ tai nạn thương tâm đã xảy ra nhưng hiện tượng phương tiện giao thông đi ngược chiều trên các tuyến đường nội đô và quốc lộ vẫn phổ biến tại khắp các tỉnh, thành. Tình trạng này bao giờ mới thay đổi?

Cây xăng “găm hàng, chờ lên giá” sẽ bị xử phạt như thế nào?

Ảnh minh họa
(PLVN) -  Bạn đọc Nguyễn Hải Tùng (trú tại huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng) hỏi: Thời gian vừa qua, giá xăng dầu đã tăng giá nhiều lần do ảnh hưởng của giá xăng dầu thế giới. Lợi dụng tình hình đó, nhiều cửa hàng xăng dầu đã treo biển hết hàng để đóng cửa, găm hàng chờ lên giá nhằm trục lợi. Xin hỏi, hành vi này nếu bị phát hiện sẽ bị xử lý ra sao?

Người cai nghiện ma túy bắt buộc được trả tiền công khi lao động tự nguyện

Ảnh minh họa
(PLVN) - Bộ Tài chính đang lấy ý kiến góp ý đối với Dự thảo Thông tư quy định việc quản lý và sử dụng kinh phí sự nghiệp từ ngân sách nhà nước thực hiện chế độ áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở cai nghiện ma túy bắt buộc; công tác cai nghiện ma tùy tự nguyện tại gia đình, cộng đồng, cơ sở cai nghiện ma túy và quản lý sau cai nghiện ma túy.

Bình Dương: Chú trọng tăng nhanh, bền vững người tham gia bảo hiểm

Ông Nguyễn Thế Mạnh - Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam phát biểu chỉ đạo tại buổi làm việc.
(PLVN) -  Sau 2 năm bị ảnh hưởng nặng nề từ đại dịch COVID-19, từ đầu năm đến nay, thị trường lao động trên địa bàn tỉnh Bình Dương đã dần phục hồi, số người lao động quay lại làm việc, có việc làm đã tăng lên, tạo thuận lợi cho việc thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm thất nghiệp.

Hơn 75.600 người tham gia BHXH tự nguyện, BHYT hộ gia đình trong một ngày

Hơn 600 đoàn với 9.029 ô tô và xe gắn máy được sử dụng tham gia các tuyến đường trên toàn quốc.
(PLVN) -  Chỉ trong một ngày ra quân toàn quốc hưởng ứng Tháng vận động triển khai bảo hiểm xã hội (BHXH) toàn dân, ngành BHXH Việt Nam và Bưu điện Việt Nam đã phát triển được 22.306 người tham gia BHXH tự nguyện, 53.308 người tham gia bảo hiểm y tế (BHYT) hộ gia đình. Đây là con số vượt xa mục tiêu ban đầu, thể hiện ý nghĩa quan trọng của chính sách an sinh xã hội này.

Đề xuất tiêu chuẩn bổ nhiệm Hội đồng quản lý đơn vị sự nghiệp công lập lĩnh vực văn hóa

Ảnh minh họa
(PLVN) - Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) đang dự thảo Thông tư quy định tiêu chuẩn, điều kiện bổ nhiệm, miễn nhiệm các thành viên Hội đồng quản lý, Chủ tịch Hội đồng quản lý trong đơn vị sự nghiệp công lập thuộc lĩnh vực văn hóa, gia đình, thể thao và du lịch để lấy ý kiến đóng góp của các cơ quan, tổ chức, cá nhân.

Đồng bộ hành lang pháp lý về giao dịch điện tử

Ảnh minh họa
(PLVN) -  Bộ Thông tin và Truyền thông đang lấy ý kiến hoàn thiện dự thảo Luật Giao dịch điện tử (sửa đổi) nhằm đáp ứng được yêu cầu thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội, thúc đẩy chuyển đổi số, xã hội số, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với các quy định pháp luật có liên quan.