“Khu đô thị” Tràng An Bạc Liêu 10 năm khuất tất (Bài 2): Người dân bị tước quyền giám sát?

(PLVN) - Ngay từ những văn bản ban đầu của UBND tỉnh Bạc Liêu liên quan đến dự án Tràng An Bạc Liêu đã thiếu cái gốc là dẫn chiếu các đạo luật, nghị định liên quan, nói cách khác là chưa rõ căn cứ pháp lý. Những “xảo thuật” dường như được cố tình “cài cắm” này đã dẫn đến việc áp dụng pháp luật tùy tiện, tước quyền giám sát của dân, giấu giếm cấp trên cũng như các cơ quan liên quan, gây ra nhiều hậu quả.
Lối vào dự án Tràng An Bạc Liêu phía QL1A chạy qua TP Bạc Liêu. Lối vào dự án Tràng An Bạc Liêu phía QL1A chạy qua TP Bạc Liêu.

Những văn bản thiếu căn cứ pháp lý

Phần căn cứ pháp lý trong Quyết định số 1411/QĐ-UBND của UBND tỉnh Bạc Liêu ngày 25/6/2009 phê duyệt phương án bồi thường khi thu hồi hơn 600 ngàn m2 đất để làm dự án Bạc Liêu Tràng An, không thấy nhắc đến Luật Đất đai 2003 hay Luật Nhà ở 2005.

Văn bản số 602/TB-UBND của UBND thị xã Bạc Liêu (nay là TP Bạc Liêu – NV) thông báo triển khai Quyết định trên, phần căn cứ pháp lý cũng chỉ nêu ra Nghị định số 84/2007/NĐ-CP về thi hành Luật Đất đai. Thậm chí UBND TP Bạc Liêu còn cẩu thả đến mức viết dòng này thiếu chữ. 

Dù sai sót trong soạn thảo văn bản nhưng về độ nhanh khi ra văn bản thì cơ quan chức năng Bạc Liêu đạt mức “thần tốc”. Ngày 24/6/2009, Sở Tài chính có Tờ trình số 271/TTr-STC.

Một ngày sau, UBND tỉnh Bạc Liêu đã ra Quyết định số 1411/QĐ-UBND phê duyệt phương án bồi thường. Và ngay trong ngày, ông Dương Ngọc Lợi, khi đó là Phó Chủ tịch UBND TP Bạc Liêu đã “kịp thời” có văn bản triển khai quyết định của tỉnh.

Tình trạng “tù mù” căn cứ pháp lý còn xảy ra với những văn bản “chủ đầu tư” ban hành là Ban Bồi thường giải phóng mặt bằng các dự án đầu tư xây dựng tỉnh Bạc Liêu (BTGPMBCDAĐTXD). Trong một số văn bản, cơ quan này bỏ qua các bộ luật, các nghị định quan trọng, mà chỉ “nhăm nhăm” nêu ra những quy định về thu hồi đất. 

Những bất thường trên, phải chăng chỉ là “sai sót” về thể thức soạn thảo văn bản do thiếu hiểu biết pháp luật, hay là “xảo thuật” được cố tính “cài cắm”? Luật sư Huỳnh Phước Hiệp (Đoàn Luật sư TP HCM) nhận xét: “Dự án lớn bậc nhất tỉnh Bạc Liêu, liên quan đến hơn 600 hộ dân mất đất, ảnh hưởng nhiều ngàn người, thu hồi hơn 600 ngàn m2… mà lại không chỉ ra việc thu hồi đất hay thực hiện dự án theo luật nào, nghị định nào.

Tưởng là tiểu tiết nhưng thực chất đây là một điều rất nguy hiểm, có thể là một sai sót cố ý nhằm dễ bề “đánh võng”, dễ bề áp dụng pháp luật một cách tùy tiện, lung tung, giấu giếm cấp trên, đẩy nhân dân và dư luận vào cảnh không biết đường nào mà giám sát. Cấp trên và nhân dân bị lừa dối thì làm sao có thể giám sát?”.

“Khu đô thị” Tràng An Bạc Liêu 10 năm khuất tất (Bài 2): Người dân bị tước quyền giám sát? ảnh 1
  Văn bản của Bộ Xây dựng cho thấy Tràng An Bạc Liêu là dự án xây dựng nhà ở thương mại.

Thời điểm 2009, khi BTGPMBCDAĐTXD tỉnh Bạc Liêu ký Hợp đồng liên doanh đầu tư thực hiện dự án với Công ty TNHH Tư vấn và Đầu tư Tràng An, lĩnh vực “xây dựng hạ tầng kỹ thuật khu dân cư” phải chịu sự điều chỉnh của khá nhiều văn bản pháp luật.

Ngoài Luật Đất đai 2003 còn có Luật Nhà ở 2005, Nghị định số 02/2006/NĐ-CP ngày 5/1/2006 ban hành Quy chế Khu đô thị mới, Nghị định 90/2006/NĐ-CP ngày 6/9/2005 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Nhà ở 2005... Đó là chưa kể trước đó còn có quy định về cơ chế “sử dụng quỹ đất để phát triển hạ tầng” (nói nôm na là “đổi đất lấy hạ tầng – NV) tại Luật Đất đai sửa đổi 1998.

Vậy với Khu dân cư Tràng An, cơ quan chức năng Bạc Liêu và chủ đầu tư đã áp dụng văn bản pháp luật nào? Càng tìm hiểu, càng thấy những sự khuất tất.

Tỉnh mỗi lúc thông báo một kiểu… 

Theo Quyết định số 1411/QĐ-UBND ngày 25/6/2009 của UBND tỉnh Bạc Liêu, mục đích thu hồi hơn 600 ngàn m2 đất như sau: “Dự án… phục vụ cho việc bố trí đất xây dựng nhà ở, kết hợp khu tái định cư… đáp ứng nhu cầu cho người dân có đất ở, nhà ở, khai thác có hiệu quả đất”.  

Hai năm sau đó, theo thông báo đăng trên website Sở Xây dựng Bạc Liêu (http://sxd.baclieu.gov.vn) ngày 13/7/2011:  “Ngày 1/7/2011, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 1860/QĐ-UBND cho phép chủ đầu tư là Liên danh Công ty TNHH Tư vấn và Đầu tư Tràng An và Ban Bồi thường giải phóng mặt bằng tỉnh Bạc Liêu đầu tư xây dựng dự án Khu dân cư giáp Khu tái định cư bến xe – Bộ đội Biên phòng.

Theo đó, dự án trên sẽ bắt đầu từ tháng 01 năm 2011 (viết nhầm, thực tế có thể là tháng 11/2011 – NV) và kết thúc vào tháng 12/2015 (5 năm). Với diện tích 683.212 m2, mục tiêu đầu tư xây dựng dự án nhằm “tạo quỹ đất di dời các hộ dân thuộc diện giải phóng mặt bằng trong nội ô TP Bạc Liêu, từng bước ổn định, nâng cao điều kiện sống của người dân, mở rộng và phát triển hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị. Ngoài ra, dự án còn dành một phần đất để Nhà nước xây dựng nhà ở cho người có thu nhập thấp”.

“Khu đô thị” Tràng An Bạc Liêu 10 năm khuất tất (Bài 2): Người dân bị tước quyền giám sát? ảnh 2
 Một khu nhà đã xây xong trong dự án.

Căn cứ theo những thông tin trên, có thể thấy rằng sau khi ra ý tưởng lấy đất lập khu dân cư, ra các quyết định thu hồi đất, bồi thường, giải phóng mặt bằng, thì tới tháng 7/2011 các công việc này cơ bản mới xong. Cũng qua những thông tin này, thấy rằng dự án phải tuân theo quy định trong Nghị định số 02/2006/NĐ-CP ban hành Quy chế Khu đô thị mới.

Thế nhưng cũng chính trên website Sở Xây dựng Bạc Liêu, hơn một năm sau đó, ngày 6/2/2013 lại có thông báo: “Ngày 1/2/2013, Sở Xây dựng có Tờ trình số 38/TTr-SXD gửi UBND tỉnh xin chủ trương cho phép điều chỉnh quy hoạch chi tiết từ khu đất xây dựng nhà ở thương mại sang nhà ở xã hội tại khu dân cư giáp khu vực Bến xe – Bộ đội Biên phòng”. Thông báo này bất thường điểm dự án đã xuất hiện “đất xây dựng nhà ở thương mại”. 

…Doanh nghiệp nói một đằng

Còn theo Công văn số 15/CV-TA ngày 27/4/2015 Công ty TNHH Tư vấn và Đầu tư Tràng An gửi Bộ Xây dựng xin ý kiến một vài vấn đề, Tràng An giới thiệu đây là “dự án xây dựng nhà ở thương mại do Tràng An làm chủ đầu tư”. Cũng trong công văn này, Tràng An cho biết dự án có “diện tích 20% quỹ đất Công ty phải giao lại cho UBND tỉnh Bạc Liêu”.

Như vậy, theo Công ty TNHH Tư vấn và Đầu tư Tràng An, Tràng An Bạc Liêu là dự án xây dựng nhà ở thương mại. Và như vậy dạng dự án này phải tuân thủ các quy định trong Luật Nhà ở 2005, Nghị định 90/2006/NĐ-CP ngày 6/9/2005 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Nhà ở...

Với tình trạng các quyết định không viện dẫn căn cứ pháp lý, cơ quan chức năng và Công ty Tràng An mỗi bên nói một kiểu như vậy, tính pháp lý của dự án Tràng An Bạc Liêu 10 năm nay vẫn là một “ẩn số”, cấp trên, cơ quan có thẩm quyền và nhân dân biết căn cứ vào văn bản pháp luật nào để giám sát đúng sai?

“Khu đô thị” Tràng An Bạc Liêu 10 năm khuất tất (Bài 2): Người dân bị tước quyền giám sát? ảnh 3
 Một hộ dân phản đối dự án Tràng An Bạc Liêu sai quy định nên 10 năm nay không giao đất.

Những sai sót bất nhất trên, theo nhiều chuyên gia pháp lý, không chỉ là sai sót “sơ sơ” về mặt thể thức, mà là sai phạm nghiêm trọng. “Để xác định rõ đây có phải là cố ý sai sót; giải được những băn khoăn, bức xúc trong dư luận nhiều năm nay; làm rõ đây có phải là mánh khóe dồn dân lấy đất giá rẻ mạt của một số đối tượng lợi ích nhóm đội lốt “đầu tư”, cần phải có sự vào cuộc thanh, kiểm tra làm rõ của Chính phủ, Bộ Xây dựng, Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Kế hoạch và Đầu tư…”, Luật sư Hiệp kiến nghị.  

Ở dự án Tràng An Bạc Liêu còn có hàng loạt quyết định, “chủ trương” của Bạc Liêu về dự án này ban hành rồi cấp dưới và chủ đầu tư không thực hiện, hoặc thực hiện sai. Mời bạn đọc xem tiếp kỳ sau.

Theo Nghị định 90/2006/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Nhà ở, UBND tỉnh Bạc Liêu còn có dấu hiệu vi phạm quy định tại Điều 13 về lựa chọn chủ đầu t­ư dự án phát triển nhà ở thư­ơng mại.

Theo đó, việc lựa chọn chủ đầu tư được thực hiện theo nguyên tắc công bố công khai các khu đất dành để phát triển nhà ở thương mại trên phạm vi địa bàn để các tổ chức, cá nhân thuộc các thành phần kinh tế biết và tham gia đăng ký đảm nhận chủ đầu tư dự án.

Trường hợp hết thời hạn quy định kể từ khi công bố kêu gọi đầu tư mà chỉ có 1 nhà đầu tư đủ điều kiện thì nhà đầu tư đó được chọn làm chủ đầu tư dự án. Trường hợp sau khi công bố kêu gọi đầu tư mà có từ 2 nhà đầu tư trở lên đăng ký thì phải thực hiện đấu thầu lựa chọn chủ đầu tư dự án.

Nghị định 90/2006/NĐ-CP không quy định về trường hợp “liên doanh đầu tư” với dự án phát triển nhà ở thư­ơng mại. Khoản 8 Điều 15 Nghị định chỉ quy định chủ đầu tư sau khi được lựa chọn thì có quyền “hợp tác với các nhà đầu tư khác để triển khai thực hiện dự án”. 

Bùi Yên – Bình Nguyễn
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Phát hiện hàng loạt sai phạm tại Cty CP Thanh Út

Nhiều sai phạm tại dự án của Cty Thanh Út nhiều năm chưa được xử lý dứt điểm.
(PLVN) -  Thanh tra tỉnh Hòa Bình vừa công khai thông tin về việc phát hiện Cty CP Thanh Út có một loạt vi phạm như thực hiện dự án chậm tiến độ, xây dựng công trình không phép, vi phạm quy định về đầu tư, quản lý sử dụng đất đai, vi phạm về chuyển nhượng tài sản gắn liền với đất.

Khiển trách Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Lạng Sơn

Khiển trách Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Lạng Sơn
(PLVN) - Quá trình tổ chức kiểm điểm trách nhiệm việc để xảy ra loạt sai phạm trong thực hiện các dự án và công tác quản lý đất đai theo Kết luận thanh tra 2318/KL-TTr của Thanh tra Chính phủ, Sở Nội vụ Lạng Sơn cho biết, UBND tỉnh này đã thống nhất áp dụng hình thức kỷ luật khiển trách với ông Bùi Văn Côi, Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường, nguyên là Chủ tịch UBND TP Lạng Sơn.

Chủ đầu tư dự án nói gì dự án điện gió Amaccao nói về việc thu hồi gần 10ha đất của dự án

Chủ đầu tư dự án nói gì dự án điện gió Amaccao nói về việc thu hồi gần 10ha đất của dự án
(PLVN) - Sau khi Báo Pháp luật Việt Nam ngày 11/9/2021 đăng bài “Bất thường tại dự án điện gió Amaccao: Lấy gần 10ha đất mà không phải bồi thường 1 xu”, Công ty Cổ phần Điện gió Khe Sanh, chủ đầu tư dự án điện gió Amaccao có văn bản gửi Báo Pháp luật Việt Nam phản hồi một số nội dung.

Vụ “đòi đất cho mượn” tại Long Biên, Hà Nội: Vì sao Tòa không đánh giá hợp đồng mua bán đất?

Vụ “đòi đất cho mượn” tại Long Biên, Hà Nội: Vì sao Tòa không đánh giá hợp đồng mua bán đất?
(PLVN) - Luật sư cho rằng, nếu tranh chấp đất mà hai bên có giấy tờ mua bán đất thì cần xác định bản chất vụ kiện là “tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng đất” chứ không thể là “đòi lại đất cho mượn…”. Nếu xác định sai bản chất vụ kiện sẽ dẫn đến “chệch hướng” trong xác định chứng cứ và cũng như xác định điều luật áp dụng để giải quyết vụ kiện…

Hưng Yên: Dự án V- Green City chưa được cấp Giấy CNQSD đất, đã nhận góp vốn hơn 2.300 lô đất nền, xây dựng nhà ở

Dự án khu đô thị V- Green City có dấu hiệu vi phạm pháp luật
(PLVN) - Dự án Khu đô thị phía Bắc đường trung tâm khu đô thị phía Nam quốc lộ 5 (hay còn gọi là Dự án V- Green City) do Công ty Cổ phần đầu tư bất động sản và thương mại Thăng Long làm chủ đầu tư chưa được cơ quan có thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, song doanh nghiệp này đã phân lô, ký hợp đồng góp vốn hơn 2.300 lô đất nền và xây dựng 213 căn nhà trên đất dự án.

Bất thường tại dự án điện gió Amaccao: Lấy gần 10ha đất mà không phải bồi thường 1 xu

Các hộ dân khẳng định đã được cấp đất và canh tác ổn định 15 năm.
(PLVN) - 15 năm trước, 25 hộ dân lên vùng đồi núi thuộc xã Húc, huyện Hướng Hoá, tỉnh Quảng Trị để ăn ở, trồng cây theo chủ trương kinh tế mới. Đầu tháng 3/2021, họ bất ngờ khi một phần diện tích đất của mình đã bị dự án điện gió san ủi mà không hề nhận được đồng nào đền bù, hỗ trợ.

Hưng Yên: Cần công khai kết luận thanh tra dự án V- Green City và xử lý nghiêm vi phạm

Dự án khu đô thị V- Green City có dấu hiệu vi phạm pháp luật
(PLVN) - Trước dấu hiệu vi phạm pháp luật của chủ đầu tư là Công ty cổ phần Đầu tư bất động sản và thương mại Thăng Long, năm 2020 Thanh tra tỉnh đã vào cuộc thanh tra việc chấp hành pháp luật về đầu tư, xây dựng, đất đai, thuế và các khoản phải nộp Ngân sách Nhà nước đối với dự án V-Green City. Tuy nhiên, khi có kết luận thanh tra sự việc thì UBND tỉnh Hưng Yên lại né tránh cung cấp thông tin liên quan đến vi phạm của chủ đầu tư.

Bộ Y tế phản hồi chuyện Doanh nghiệp tuyên bố 'nhập 15 triệu liều Pfizer': 'Chưa từng thấy tên Donacoop trong các đơn hàng nhập khẩu vaccine'

Bộ Y tế phản hồi chuyện Doanh nghiệp tuyên bố 'nhập 15 triệu liều Pfizer': 'Chưa từng thấy tên Donacoop trong các đơn hàng nhập khẩu vaccine'
(PLVN) - Công ty (Cty) CP đầu tư hạ tầng Donacoop báo cáo với Đồng Nai “đã đàm phán xong với hãng dược Pfizer”, đã thống nhất giá mua vaccine, đã thống nhất số lượng 15 triệu liều và bàn giao trong tháng 8 và 9/2021. Tuy nhiên, thông tin chính thức từ hãng Pfizer và Bộ Y tế thì lại khác.

Tiếp bài “bất thường trong xử lý nghi án “cố ý gây thương tích””: Công an huyện Bảo Lâm kết luận ra sao?

Tiếp bài “bất thường trong xử lý nghi án “cố ý gây thương tích””: Công an huyện Bảo Lâm kết luận ra sao?
(PLVN) - Ngày 29/5/2021, PLVN có bài phản ánh về việc anh Trần Gia Lanh, ngụ tại thôn 6, xã Lộc Tân, huyện Bảo Lâm, tỉnh Lâm Đồng bị một nhóm đối tượng dùng dao tấn công gây thương tích 15%. Công an huyện Bảo Lâm đã khởi tố bắt tạm giam 4 đối tượng. Tuy nhiên, cho rằng có dấu hiệu bỏ lọt tội phạm, nạn nhân đã gửi đơn đến cơ quan chức năng.

Nhà máy bê tông không phép tại Lạng Sơn

Bê tông Lạng Sơn xây dựng hoàn thiện hàng loạt hạng mục khi chưa được cấp giấy phép tại dự án ở huyện Chi Lăng.
(PLVN) -  Chưa được cấp phép xây dựng nhưng Cty CP Bê tông Lạng Sơn đã xây dựng hàng loạt các hạng mục công trình của dự án “Nhà máy sản xuất cấu kiện bê tông đúc sẵn, sản xuất bê tông thương phẩm và các vật liệu xây dựng bằng bê tông” tại huyện Chi Lăng.

Dự án hệ thống chống lũ lụt sông Cầu: Bất thường khi chỉ định liên danh nhà đầu tư

2.811 tỷ đồng vốn ngân sách nhà nước mà tỉnh Thái Nguyên phê duyệt tham gia giải phóng mặt bằng Dự án sông Cầu là không đúng quy định.
(PLVN) - Theo Thanh tra Chính phủ, các nội dung đánh giá, chỉ định liên danh nhà đầu tư thực hiện Dự án xây dựng cấp bách hệ thống chống lũ lụt sông Cầu kết hợp hoàn thiện hạ tầng đô thị 2 bên bờ sông Cầu (Dự án) của UBND tỉnh Thái Nguyên là mang tính hình thức, có nhiều dấu hiệu bất thường.

Nguyên Giám đốc Công ty Cổ phần Vận tải ô tô số 2 Lạng Sơn: Chưa xử xong sai phạm này, đã lộ sai phạm khác

Bị cáo Tuấn Anh và Hường bị đưa ra xét xử về tội “tham ô tài sản”.
(PLVN) - Đang bị xét xử về tội “tham ô tài sản", bị cáo Nguyễn Tuấn Anh (SN 1961, nguyên GĐ Cty CP Vận tải ô tô số 2 Lạng Sơn - Cty số 2 Lạng Sơn) tiếp tục bị điều tra do liên quan đến việc Cty này được hỗ trợ giải phóng mặt bằng khống, rồi sử dụng tiền hỗ trợ để cho vay lòng vòng, nguy cơ thất thoát cả chục tỷ đồng.