Không thể lơi lỏng kiểm tra và xử lý sai phạm

Những sai phạm liên quan đến lĩnh vực bảo vệ môi trường càng rõ khi trưa 11-5-2008, bể chứa nước thải của công ty bị bục, gần 200m³ nước thải loang khắp cánh đồng thuộc 2 thôn Mông Thượng và Phương Hạ…; gây thiệt hại về hoa màu và chăn nuôi. Điều đáng nói là cơ sở sản xuất này đã ký cam kết bảo vệ môi trường.

Tình trạng cơ sở sản xuất, kinh doanh ký cam kết bảo vệ môi trường, nhưng không tuân thủ như Công ty Hào Quang không phải là trường hợp cá biệt. Năm 2007, huyện An Lão ký xác nhận bản cam kết bảo vệ môi trường của  44 cơ sở sản xuất kinh doanh trên địa bàn, trong đó có 4 hộ sản xuất rau câu ở xã Mỹ Đức. Năm sau, huyện buộc phải ra quyết định đình chỉ hoạt động và thu hồi 4 cam kết bảo vệ môi trường của 4 cơ sở chế biến rau câu tại thôn Quán Rẽ, xã Mỹ Đức. Bởi các cơ sở này không thực hiện đúng nội dung  cam kết, nguồn nước thải gây ô nhiễm nguồn nước sông Đa Độ và không khắc phục hậu quả gây ô nhiễm.

Vấn đề cần quan tâm là những sai phạm này dễ thấy, song chỉ được xem xét xử lý khi xảy ra sự cố lớn về môi trường và do người dân phản ánh. Đơn cử theo giấy phép, Công ty Hào Quang được kinh doanh sản xuất giấy kraptto, song chỉ được sản xuất giấy lẻ, giấy qua lựa chọn. Nhưng thực tế, công ty lắp đặt dây chuyền sản xuất giấy đế bằng nguồn nguyên liệu tre nứa với công đoạn nghiền, ngâm ủ hoá chất. Song công ty không đầu tư thiết bị xử lý nguồn nước thải, mà chỉ xây bể chứa đơn giản. Nước thải không được xử lý, lại ủ lâu ngày trong bể, nên bốc mùi hôi thối khắp khu vực chung quanh và liên tục bị rò rỉ. Chủ tịch UBND xã Chiến Thắng cho biết: Chính quyền xã nhiều lần có văn bản đề nghị các cơ quan chức năng kiểm tra, xem xét để có biện pháp ngăn chặn, bảo đảm môi trường, nhưng không có hồi âm. Chỉ đến khi xảy ra sự cố bục bể chứa nước thải, phòng tài nguyên và môi trường huyện mới kết luận: Công ty TNHH Hào Quang không nghiêm túc thực hiện các cam kết bảo vệ môi trường; không bảo đảm các quy trình về xử lý nước thải, khí thải và mức độ tiếng ồn cũng vượt quá ngưỡng cho phép nhiều lần. Sự chậm trễ này gây nhiều bức xúc trong nhân dân và chính quyền sở tại. Tình trạng ở 4 cơ sở sản xuất rau câu ở xã Mỹ Đức cũng tương tự. Các cơ sở này hoạt động từ nhiều năm nay. Năm 2007, thực hiện Luật Bảo vệ môi trường, huyện tổ chức các hộ sản xuất ký cam kết. Tuy nhiên, tình hình trước và sau khi có bản cam kết không có gì thay đổi. Người dân tiếp tục kiến nghị với UBND xã về ảnh hưởng khó chịu của mùi, tiếng ồn do cơ sở sản xuất này gây ra. Chỉ đến khi Công ty Cấp nước phát hiện nguồn nước thải của cơ sỏ này gây ô nhiễm nguồn nước sông, thì phòng tài nguyên-môi tường huyện mới đến kiểm tra, thu hồi cam kết và đình chỉ hoạt động.

Việc các cơ sở sản xuất kinh doanh ký cam kết bảo vệ môi trường là một trong những biện pháp nâng cao trách nhiệm, ý thức giữ gìn, bảo vệ môi trường cộng đồng. Song nếu không gắn với công tác kiểm tra, xử lý nghiêm sai phạm, thì những bản cam kết chỉ mang tính hình thức. Thực tế ở An Lão cho thấy những hạn chế trong công tác bảo vệ môi trường hiện nay. Vì vậy, cùng với việc tuyên truyền, giáo dục nâng cao ý thức, cam kết bảo vệ môi trường, các cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra và xử lý kịp thời sai phạm, nên phân cấp quản lý và xử lý vi phạm về môi trường trên địa bàn cho chính quyền cấp xã.