Không thể hủy các quyết định đã chấp hành xong

 Xung quanh việc TAND TP Hà Nội trả hồ sơ vụ án “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ” xảy ra tại Tổng Công ty vật tư nông nghiệp vì lý do làm rõ việc xử lý kỷ luật đối với ông Trần Văn Khánh thì chỉ có thể xử lý hình sự việc ông Trần Văn Khánh thuê xe Mercedes 29N-6066 của Công ty Thành Lợi về tội “lợi dụng chức vụ, quyền hạn…”.

Xung quanh việc TAND TP Hà Nội trả hồ sơ vụ án “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ” xảy ra tại Tổng Công ty vật tư nông nghiệp vì lý do làm rõ việc xử lý kỷ luật đối với ông Trần Văn Khánh thì chỉ có thể xử lý hình sự việc ông Trần Văn Khánh thuê xe Mercedes 29N-6066 của Công ty Thành Lợi về tội “lợi dụng chức vụ, quyền hạn…” nếu ông Khánh chưa bị xử lý kỷ luật về hành vi này. Trong hồ sơ vụ án thể hiện, ông Trần Văn Khánh đã bị xử lý kỷ luật về việc thuê xe ô tô, trong đó có xe 29N-6066. Như vậy, việc xử lý hình sự đối với ông Khánh đã bị “vướng” quyết định xử lý kỷ luật.

Không thể hủy các quyết định đã chấp hành xong
 

Để tiếp tục theo đuổi quan điểm truy tố, Viện kiểm sát và Cơ quan điều tra buộc phải xuất trình cho tòa một quyết định hủy bỏ quyết định xử lý kỷ luật. Nhưng vấn đề hoàn toàn không dễ khi quyết định kỷ luật được ban hành tháng 10/2007 và đã được thực hiện xong. Một vài ý kiến cho rằng, một quyết định hành chính hay quyết định kỷ luật chưa tương xứng với tính chất, mức độ vi phạm thì có thể hủy để áp dụng chế tài khác nghiêm khắc hơn đối với người vi phạm.

Tuy nhiên, theo một chuyên gia đầu ngành về lĩnh vực xây dựng và áp dụng pháp luật hành chính, hình sự của Bộ Tư pháp thì không thể hủy quyết định kỷ luật để xử lý hình sự nếu quyết định đó đã được chấp hành xong và hết hiệu lực. Vì kỷ luật là một trong 4 loại trách nhiệm pháp lý mà người vi phạm phải gánh chịu. Khi đã chấp hành xong trách nhiệm kỷ luật, đã “gánh đủ hậu quả” thì không thể hủy đi để xử lý hình sự được.

Để làm rõ thêm các cơ sở pháp lý, trả lời cho câu hỏi “có thể hủy quyết định của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và PTNT về việc kỷ luật đối với ông Trần Văn Khánh do đã thuê xe ô tô gây lãng phí cho Tổng Công ty để xử lý hình sự hay không?”, chúng tôi có cuộc trao đổi với Luật sư Nguyễn Hữu Cường, Phó Chủ nhiệm Đoàn Luật sư tinh Lạng Sơn và và Luật sư Trương  Anh Tuấn, Phó Chủ nhiệm Đoàn Luật sư tỉnh Bắc Giang về vấn đề này:

Thưa Luật sư Nguyễn Hữu Cường, các cơ quan tiến hành tố tụng có quyền yêu cầu cơ quan hành chính hủy bỏ quyết định xử lý vi phạm hành chính, quyết định xử lý kỷ luật để xử lý hình sự đối với người vi phạm không?

LS Nguyễn Hữu Cường
LS Nguyễn Hữu Cường

Theo quy định của pháp luật, quyết định xử lý vi phạm hành chính, quyết định kỷ luật có thể bị xem xét lại, thậm chí bị hủy nếu người có thẩm quyền ra quyết định nhận thấy sai sót hoặc bị khiếu nại từ phía những cá nhân chịu ảnh hưởng của quyết định đó. Quyết định xử lý vi phạm hành chính, quyết định kỷ luật cũng có thể bị hủy theo yêu cầu của các cơ quan giải quyết khiếu nại như cấp trên trực tiếp của người ra quyết định, tòa án.

Các cơ quan tố tụng như Cơ quan điều tra, Viện Kiểm sát cũng có quyền yêu cầu người có thẩm quyền ra quyết định xem xét hủy quyết định xử lý hành chính, quyết định kỷ luật nếu hành vi vi phạm có dấu hiệu của tội phạm, cần thiết phải xử lý bằng chế tài hình sự.

Vậy, điều kiện để hủy quyết định xử lý hành chính, quyết định kỷ luật để xử lý hình sự được quy định như thế nào, thưa ông?

Muốn yêu cầu hủy bỏ quyết định kỷ luật, quyết định xử lý vi phạm hành chính để xử lý kỷ luật thì hành vi vi phạm phải là hành vi có dấu hiệu của một trong các tội được quy định trong Bộ luật hình sự.

Ngoài ra, quyết định hành chính, quyết định kỷ luật muốn hủy phải có đủ các điều kiện khác như: còn thời hiệu xem xét lại quyết định xử lý vi phạm hành chính, quyết định kỷ luật, người vi phạm còn sống tại thời điểm yêu cầu.

Thưa Luật sư Trương Anh Tuấn, đối với trường hợp ông Trần Văn Khánh, có thể hủy quyết định kỷ luật để xử lý hình sự được không?

Quyết định kỷ luật đối với ông Khánh được ban hành năm 2007. Sau 12 tháng kể từ khi quyết định có hiệu lực, nếu không vi phạm thì hiệu lực của quyết định đương nhiêm chấm dứt.

Quyết định kỷ luật cũng có hậu quả pháp lý của nó mà người bị xử lý phải gánh chịu. Khi người bị kỷ luật đã thực hiện xong nghĩa vụ pháp lý theo quyết định rồi thì không thể “hủy” quyết định. Vì, việc hủy quyết định không thể làm mất đi hậu quả pháp lý mà người bị xử lý vi phạm đã phải gánh chịu. Vì vậy, nếu thực hiện việc “hủy quyết định kỷ luật” để xử lý hình sự là xử lý hai lần và hai loại trách nhiệm pháp lý đối với 1 vi phạm.

Trường hợp này theo quy định của pháp luật thì phải giải quyết như thế nào, thưa ông?

Theo nguyên tắc một hành vi chỉ xử lý một lần và nguyên tắc áp dụng pháp luật có lợi cho người bị truy tố thì việc xử lý kỷ luật đối với ông Trần Văn Khánh là đã áp dụng chế tài cho việc thuê xe gây lãng phí. Dù chế tài này có nhẹ so với tính chất, mức độ vi phạm nhưng cũng phải chấp nhận là “đã xử lý” và không thể xử lý bằng biện pháp trách nhiệm hình sự nữa.

Xin cảm ơn các ông

Nghị định 35/2005/NĐ – CP về xử lý kỷ luật cán bộ công chức

 Điều 26. Chấm dứt hiệu lực của quyết định kỷ luật

1. Sau 12 tháng kể từ ngày có quyết định kỷ luật, nếu cán bộ, công chức không tái phạm hoặc không có những vi phạm đến mức phải xử lý kỷ luật thì đương nhiên được chấm dứt hiệu lực của quyết định kỷ luật.

2. Cấp có thẩm quyền khi ban hành quyết định kỷ luật phải có điều khoản ghi rõ thời gian cán bộ, công chức bị thi hành kỷ luật, tính từ khi ban hành quyết định kỷ luật đến thời điểm đủ 12 tháng theo quy định.

Bình Minh (thực hiện)