Không thành lập cơ quan thanh tra độc lập

 Có hiệu lực từ 1/7/2011, Luật Thanh tra năm 2010 hy vọng sẽ tháo gỡ những khó khăn của Luật Thanh tra hiện hành.

Có hiệu lực từ 1/7/2011, Luật Thanh tra năm 2010 hy vọng sẽ tháo gỡ những khó khăn của Luật Thanh tra hiện hành.

Quy định cụ thể hơn về hệ thống cơ quan thanh tra

Về Cơ quan thực hiện chức năng thanh tra, Luật Thanh tra 2010 quy định cụ thể hơn so với pháp luật hiện hành. Theo đó, cơ quan thực hiện chức năng thanh tra bao gồm: cơ quan thanh tra nhà nước, gồm có: Thanh tra Chính phủ; thanh tra bộ, cơ quan ngang bộ (sau đây gọi chung là thanh tra bộ);  thanh tra tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (sau đây gọi chung là thanh tra tỉnh); thanh tra sở; thanh tra huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (sau đây gọi chung là thanh tra huyện) và “cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành”.

Như vậy, ngoài các cơ quan thanh tra như trước đây, cơ quan thanh tra còn có “cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành” - là cơ quan thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước theo ngành, lĩnh vực bao gồm tổng cục, cục thuộc bộ, chi cục trực thuộc sở được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành như đã nói trên.

Cấm “nhờ” khi thanh tra đang làm nhiệm vụ

Về các hành vi bị nghiêm cấm, so với Luật Thanh tra 2005, Luật 2010 có đưa thêm các hành vi quy định cấm (9 hành vi so với 8 hành vi của Luật hiện hành).

So với Luật Thanh tra 2005, Luật Thanh tra 2010 đã đưa nội dung mục đích của hoạt động thanh tra “nhằm phát hiện sơ hở trong cơ chế quản lý, chính sách, pháp luật để kiến nghị với cơ quan nhà nước có thẩm quyền biện pháp khắc phục” lên trên các mục đích khác để nhấn mạnh tầm quan trọng của nội dung này.

Đó là các hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn thanh tra để thực hiện hành vi trái pháp luật, sách nhiễu, gây khó khăn, phiền hà cho đối tượng thanh tra; thanh tra không đúng thẩm quyền, phạm vi, nội dung thanh tra được giao; cố ý không ra quyết định thanh tra khi phát hiện có dấu hiệu vi phạm pháp luật; kết luận sai sự thật; quyết định, xử lý trái pháp luật; bao che cho cơ quan, tổ chức, cá nhân có hành vi vi phạm pháp luật; tiết lộ thông tin, tài liệu về nội dung thanh tra trong quá trình thanh tra khi chưa có kết luận chính thức; cung cấp thông tin, tài liệu không chính xác, thiếu trung thực; chiếm đoạt, tiêu hủy tài liệu, vật chứng liên quan đến nội dung thanh tra; chống đối, cản trở, mua chuộc, đe dọa, trả thù, trù dập người làm nhiệm vụ thanh tra, người cung cấp thông tin, tài liệu cho cơ quan thanh tra nhà nước; gây khó khăn cho hoạt động thanh tra; đưa, nhận, môi giới hối lộ; các hành vi khác bị nghiêm cấm theo quy định của pháp luật.

 

Đáng chú ý, Luật Thanh tra 2010 nghiêm cấm các hành vi can thiệp trái pháp luật vào hoạt động thanh tra, lợi dụng ảnh hưởng của mình tác động đến người làm nhiệm vụ thanh tra. Như vậy, có thể hiểu với quy định này, từ ngày Luật có hiệu lực sẽ chấm dứt cảnh “nhờ vả” hoặc tác động một cách trái pháp luật đối với thanh tra đang làm nhiệm vụ.

Không thành lập cơ quan thanh tra chuyên ngành độc lập

Tại điều 30, Luật Thanh tra 2010 quy định rõ: cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành không thành lập cơ quan thanh tra chuyên ngành độc lập. Như vậy, sẽ không có cơ quan thanh tra độc lập ở các cơ quan này (không có cơ quan thanh tra tổng cục, thanh tra cục) và hoạt động thanh tra chuyên ngành do người được giao nhiệm vụ thực hiện thanh tra chuyên ngành thực hiện, người được giao nhiệm vụ thực hiện thanh tra chuyên ngành phải là công chức nhà nước (điều 34).

Trang Anh