Không nhanh là không kịp

Chỉ một việc này cũng đủ thấy công tác giải phóng mặt bằng dự án đường ô tô cao tốc khẩn trương, cấp bách đến mức nào, bởi một lẽ: không nhanh là không kịp.

Từ 15 bước còn 5 bước thủ tục

Các thủ tục hành chính khác phục vụ công tác giải phóng mặt bằng cũng được thành phố giản tiện tới mức thấp nhất theo nguyên tắc: tận dụng hết các cơ chế ưu đãi đặc thù Chính phủ quy định. Cụ thể, lẽ ra các phần việc từ các quận, huyện tới các ngành và UBND thành phố cần 15 bước thủ tục, nay giảm chỉ còn 5 bước. Nghĩa là, chỉ cần UBND thành phố có thông báo khảo sát, xác định quy mô sử dụng đất trên bản đồ, các ngành, địa phương có thể tiến hành ngay các bước tiếp theo để có được chứng chỉ quy hoạch, còn nếu làm tuần tự như bình thường phải chờ tới 2 tháng. Cũng chưa có dự án nào các quận, huyện lại được phân cấp toàn diện và giao nhiều quyền chủ động như dự án này, từ việc lập phương án tổng thể về đền bù, giải phóng mặt bằng tới xác định các khu tái định cư, được quyền chủ động ký hợp đồng với các đơn vị tư vấn để đẩy nhanh tiến độ xây dựng khu tái định cư, tiến tới mục tiêu phê duyệt dự án tái định cư trong tháng 3. Cũng chưa bao giờ các ngành phải đôn đáo, làm nhanh nhất các yêu cầu về thủ tục hành chính được giao. Ngày 5-3, Giám đốc Sở Tài nguyên- Môi trường Bùi Quang Sản khẳng định trước lãnh đạo thành phố về thời gian giao bản đồ địa chính tỷ lệ 1/500 cho các địa phương. Theo đó, ngày 7-3 giao 2 phường Tràng Cát, Nam Hải (quận Hải An); ngày 10- 3, giao các xã Tân Viên, Quốc Tuấn, An Thắng (An Lão); Thuận Thiên, Hữu Bằng (Kiến Thụy), ngày 15- 3 giao tiếp 2 xã Mỹ Đức, An Thắng ( An Lão)... Giám đốc Sở Xây dựng Nguyễn Văn Hòa Bình được giao nhiệm vụ tới ngày 10-3 phải cấp xong chứng chỉ quy hoạch và hoàn tất các phần việc thành phố giao theo tiến độ.

Về phía các địa phương, công việc đang được gấp rút thực hiện với quyết tâm cao. Tại quận Dương Kinh, chỉ sau 4 ngày có bản đồ địa chính đã lập xong phương án tổng thể bồi thường, hỗ trợ tái định cư đợt 1 đoạn thuộc phường Hòa Nghĩa dài gần 3 km; thống nhất với Sở Xây dựng về vị trí xây dựng các khu tái định cư... Huyện Kiến Thụy làm xong phần tổng hợp chung về diện tích đất thu hồi, trong đó phân loại rõ ràng số hộ có đất bị thu hồi, lên phương án bồi thường tổng thể; dự kiến vị trí đề nghị giao đất tái định cư tại 8 khu vực; dự kiến tổng kinh phí bồi thường hỗ trợ... Huyện An Lão chỉ đạo 6 xã trong vùng dự án dừng cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở cho dân, chuẩn bị đầy đủ hồ sơ tài liệu về đất đai, thông báo chủ trương thu hồi đất  và chủ động dự kiến 7 khu tái định cư tại các xã An Thái, Mỹ Đức, Tân Viên, Quốc Tuấn, Quang Trung; lập phương án tổng thể về bồi thường, hỗ trợ trong toàn huyện... Tuy có một vài trường hợp chưa làm tốt công tác quản lý, nhưng nhìn chung các địa phương có ý thức và tăng cường công tác quản lý, không để cơi nới, xây dựng, chuyển nhượng... đất đai nhà cửa trong khu vực dự án đi qua. Điều đáng ghi nhận, biểu dương là tất cả công việc trên được thực hiện khẩn trương trong khi chưa được cấp kinh phí từ phía chủ đầu tư.

Cả hai bên cùng chạy nước rút

Tại cuộc họp ngày 5- 3, từ lãnh đạo thành phố, chủ đầu tư tới các ngành, địa phương đều cảm thấy sốt ruột, vì thời gian không còn nhiều mà trước mắt còn cả một “núi” công việc phải làm. Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Nguyễn Văn Thành yêu cầu cả hai bên (chủ đầu tư và thành phố) cùng phải chạy nước rút, phải có sự phối hợp tốt hơn để xử lý công việc nhanh hơn. Đơn giản như việc tạm ứng kinh phí, phía Ngân hàng Phát triển cần đổi mới tư duy, cải tiến cách làm việc, đơn giản hóa các thủ tục để hướng dẫn thật nhanh các địa phương về thủ tục mở tài khoản, chi tạm ứng kinh phí. Phía Tổng Công ty phát triển hạ tầng và đầu tư tài chính Việt Nam phải có sự gắn kết hơn với thành phố thông qua Ban chỉ đạo, giải quyết công việc hằng ngày, chứ không phải hằng tuần. 

Chủ tịch Trịnh Quang Sử khẳng định: Dự án đường ô tô cao tốc Hà Nội- Hải Phòng là công trình trọng điểm quốc gia, có ý nghĩa quyết định tới sự phát triển của Hải Phòng nên phải huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị. Trong lúc này, công tác tuyên truyền, vận động là vô cùng cần thiết. Nhân dân thành phố, nhất là các hộ dân khu vực dự án đi qua phải nhận thức cụ thể, rõ ràng về ý nghĩa, tầm quan trọng của dự án, phải thấy rõ mối liên kết giữa đường ô tô cao tốc với cảng cửa ngõ quốc tế Hải Phòng, với cầu Đình Vũ- Cát Hải và xa hơn là với sự phát triển của thành phố. Cũng phải nhận thức rõ ràng và cụ thể hơn là sẽ không có công trình nhà dân hay các cơ sở dịch vụ nào được bám đường cao tốc để sau này kinh doanh, buôn bán. Toàn tuyến đường qua địa bàn thành phố chỉ có 3 điểm nút và chỉ ô tô là phương tiện duy nhất được lưu thông. Do đó, không thể lấy cớ đường cao tốc đi qua, giá đất sẽ lên và đòi hỏi mức đền bù, hỗ trợ cao hơn mức thành phố quy định. Các ngành thành phố đã tính toán hạn mức đất tái định cư, cụ thể các huyện và quận Dương Kinh ( do mới từ xã lên phường) áp hạn mức 200m2, quận Hải An 100m2; giao đất dịch vụ quận Hải An, Dương Kinh tối thiếu 10 m2, tối đa 40 m2; các huyện rộng hơn 10 m2; các hộ tách ra bằng 50% mức so với hộ chính. Chủ tịch UBND thành phố chỉ đạo các ngành thành phố, nhất là Sở Tài nguyên- Môi trường, Sở Xây dựng, Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Tài chính... chủ động đến các địa phương, hướng dẫn các thủ tục cần phải có và phải làm đồng bộ  tất cả nội dung, không làm “nhát một”. Ngay việc phân cấp các địa phương cũng là một bước tiến nhưng còn có bất cập về năng lực cần có sự hướng dẫn, phối hợp sát sao hơn. Đơn cử như việc giao quận, huyện được chỉ định thầu, nhưng Sở Kế hoạch và Đầu tư phải hướng dẫn, để chọn được nhà thầu bảo đảm tiêu chuẩn, đáp ứng yêu cầu về tiến độ và chất lượng.

Cả chủ đầu tư và thành phố khẳng định sẽ tìm mọi biện pháp để khởi công dự án trong tháng 5. “ Nước đã đến cổ”, không còn thời gian để chần chừ. Công tác thực hiện và kiểm tra đều phải thật ráo riết. Nên chăng, hãy coi dự án này là một “ công trình trọng điểm” về cải cách thủ tục hành chính, thúc đẩy nhanh hơn nữa công tác giải phóng mặt bằng, thiết thực hưởng ứng chủ đề “Năm cải cách hành chính và giải phóng mặt bằng” của thành phố. 

Bài và ảnh: Hồng Thanh