Không gian huyền ảo và triết lý nhân quả trong “Huyền âm mộng nguyện” của Nguyễn Văn Long

(PLVN) - “Huyền âm mộng nguyện” là tập thơ hơn 100 bài thơ của Nguyễn Văn Long, được in vào năm 2020. Đây có thể được coi là tập thơ mang âm hưởng nhà Phật bởi không không gian huyền ảo và triết lý nhân quả. 
Tác giả Nguyễn Văn Long. Tác giả Nguyễn Văn Long.

Mỗi câu thơ đều mang hình ảnh, hình bóng Phật, Thánh, Thần, Diêm Vương... Qua đó, tác giả cho thấy, cõi Trần chỉ là cõi tạm, con người sống nên biết tránh xa cái ác. Tu là tu khi đang là con người ở dương thế, sống sao cho phải đạo làm người.

Thần tiên ẩn hiện nhiều trong thơ

Giữa cuộc sống xô bồ hiện nay, cơm áo gạo tiền, vật chất lên ngôi, dường như con người ngày càng xa với cái gọi là thiên nhiên, xa cái gọi là cổ tích, là huyền thoại... Thế nhưng, đâu biết rằng, những cái mà chúng ta xa bấy lâu nay, mới là những thứ giúp chúng ta nên người. Nguyễn Văn Long, có lẽ với tâm thế đó, đã đưa người đọc trở về với cái Tiên Thiên bản ngã, cái xưa kia, mà con người đang đánh mất. Có thể anh đang muốn con người hướng đến lương thiện bằng những hình ảnh mà xưa kia, cha ông mình đã đến và đã từng mơ tưởng.

“Âm linh như nhắc gọi tên/ Về miền xưa cũ, động trên ngút ngàn/ Bùn đen, lá úa se hàng/ Nước trôi thân gỗ, nước tràn đá khe”. Đây có thể được coi là những câu thơ hay đến tự nhiên của Nguyễn Văn Long khi viết về thiên nhiên. Nhưng thiên nhiên của anh mang màu sắc tôn giáo, đó là âm linh. Âm linh chính là miền xưa cũ, để anh và chúng ta rời xa bùn đen, lá úa, để về nơi ngút ngàn.

Nguyễn Văn Long còn đưa người đọc như trở lại thời ma mị, liêu trai: “Tầng sâu đáy đá cõi trời/Âm tào, địa phủ, nhất thời, hiển danh”. Những câu thơ đầy chất liêu trai, khiến chúng ta nhớ lại những câu chuyện về ma quỷ thần tiên của nhà văn nổi tiếng thời xưa là Nguyễn Dữ, Bồ Tùng Linh. Nguyễn Văn Long muốn khơi lại những hình ảnh ở một nơi xa khác, có thể là do con người tưởng tượng, hay là ai đó bằng thần thông đã từng đến được đó, để con người biết sợ những việc làm ác, mà sống tốt hơn.

Có lẽ do hiểu được những việc làm ác của con người hiện nay là quá lớn, tàn phá thiên nhiên, dối trá, lừa lọc... mà tác giả muốn xin một chút canh Mạnh Bà để quên hết. Theo tác giả Thiền Viện, canh Mạnh Bà là thứ cảnh của quên lãng. Khi uống vào, các linh hồn sẽ quên hết mọi chuyện trong kiếp này. Đầu thai chuyển kiếp là một thân mệnh mới, hoàn toàn không nhớ chuyện gì của quá khứ. Sau khi uống canh Mạnh Bà, linh hồn sẽ được phán xét vào cõi nào trong trời đất.

Không gian huyền ảo và triết lý nhân quả trong “Huyền âm mộng nguyện” của Nguyễn Văn Long ảnh 1
Bìa cuốn sách “Huyền âm mộng nguyện”. 

Nếu dương gian là người tu tâm tích đức sẽ được trở về trời hưởng phước lành. Nếu dương gian là người độc ác, tâm địa xấu xa sẽ bị đày đọa, khổ ải trước khi đầu thai. Còn người bình dị sẽ được luân hồi, tùy vào nghiệp duyên mà thành người hay các chúng sanh khác.

Có lẽ, do muốn quên lãng đi những xấu xa ở đời, mà Nguyễn Văn Long cũng mong muốn được ăn món canh Mạnh Bà sau khi buông bỏ cõi Trần: “Ai đi về cõi nhịp Âm gian/Tâm thân bái kiến Quỷ vương đàng/ Diêm vương phán xét, xin niệm phép/ Cầu mong Mạnh Bà ban chút canh”, để rồi “Bước đi xóa hết ký ức thơ/Nhập vào nghiệp cõi thân bóng mờ/ Lục đạo luân hồi thời ai biết/ Xóa nhòa quên bỏ, mộng hồn du”.

Trong thơ, tác giả còn cho xuất hiện những Phật, Thần, Long Vương, Địa Tạng Vương Bồ Tát, Thiên Tôn Giáo chủ... Tất cả những vị này đều không xa lạ với trí tưởng tượng của con người, nhất là người Việt Nam, luôn thể hiện tấm lòng từ bi, ghét cái ác, và luôn muốn hành thiện cả khi nghèo khổ nhất. Nguyễn Văn Long có lẽ là người đang cố ý muốn làm sống lại những phép màu vốn có trong tâm thức con người mà bấy lâu chúng ta đã quên lãng đi.

Hướng đến từ bi lương thiện, tránh xa xấu ác

Nguyễn Văn Long, dù không xuống tóc đi tu, là một con người phạm tục đúng nghĩa, nhưng triết lý anh thực hành trong “Huyền âm mộng nguyện” như thể anh là một vị sư. “Huyền âm mộng nguyện” có thể được hiểu là những chân kinh trong mơ màng xuất hiện, và từ đó mà anh viết ra. Tập thơ đầy rẫy những câu thơ như những câu Kinh trong nhà Phật.

“Tầng sâu đáy đá cõi trời/ Âm tào, địa phủ, nhất thời, hiển danh” (Âm linh như nhắc gọi tên); “Chuông ngân, mõ tiếng thanh ngần/ Đạo sơn, kinh kệ, phúc thành hành tu/ Địa Tạng ẩn hiện như mơ/ Ấy là Bồ tát, hóa thân cứu đời”.(Bao giờ); “Ta đi các Cõi nhẹ nhàng/ Hào quang Phật nhãn vô vàn, vô biên”.(Bao giờ);  “Buông đi về núi ngủ vùi/ Rau xanh, cỏ đá, chim gà véo von/ Cá bơi suối thác lớn ton/ Củ mài, ổi nhãn tinh nguyên khí trời”; “Hỏi thăm các Vị mây, mưa/ Long Vương, Diêm phủ, Tiên cơ đăng đàn/ La Hán du nhãn thân tàng/ Trần gian ai ngộ, biết điều Thiên cơ”; “Đạo quang, thiên nhãn, phong san/ Bồ Tát kết ấn, quy đan Đạo Người”(Buông đi về núi ngủ vùi). 

Nguyễn Văn Long đưa độc giả đến với tầng sâu nhất của nhân cách, đó là nỗi sợ thành bản năng, nỗi sợ địa ngục. Đương nhiên, nỗi sợ địa ngục chỉ làm cho những ai sống làm nhiều điều ác sẽ phải lo sợ, còn người lương thiện thì vẫn thong dong. Nhưng anh vẫn muốn nói rõ hơn cho người biết sau khi chết, nỗi sợ đó không phải là tưởng tượng, mà theo niềm tin của anh, đó là sự thật. 

“Sông sâu lạnh lẽo đỏ băng hàn

Quỷ nhân tội nghiệp vật vã giam

Nghìn năm mong đợi xem chuyển kiếp

Cõi đời, lục đạo, phận mong san?

Hồn đi công tội, Điện Diêm vương

Xét lên, tra xuống, đủ mọi đường

Tra rồi, chịu nghiệp theo luật quả

Mấy thời, vọng cảnh, hỏi nguyên thân”.

(Cầu mong Mạnh Bà thần)

Trong triết lý nhà Phật, theo Thích Nhuận Ân, trong giáo lý nhân quả, giá trị con người không chỉ được đề cao ở vai trò và trách nhiệm mà con người còn có khả năng làm thay đổi nghiệp cũ (chuyển nghiệp). Đây là một đặc tính hết sức nhân bản trong giáo lý nhân quả của Đạo phật. Nó cho phép con người có được một khả năng hướng thượng. Con người biết khắc phục sửa chữa cái xấu, cái ác trở thành cái hay cái đẹp. 

Đây là một đặc tính khác biệt giữa con người với những loài vật khác. Điều đó càng được khẳng định và làm cho sáng tỏ hơn thông qua triết lý nhân quả của Phật giáo. Tính nhân văn trong triết lý nhân quả không phải là nhằm lý giải cái nhân cái quả khiến cho con người trở nên lo sợ hay trốn chạy, mà nó mang đến cho con người những cơ hội để tự mình khắc phục những sai lầm trong quá khứ và xây dựng cho chính mình một đời sống an vui và hạnh phúc.

Như vậy, cùng quan điểm với giáo lý nhân quả trong nhà Phật, Nguyễn Văn Long muốn độc giả hướng đến cái đẹp, cái thiện, hướng đến xây dựng một người mang tâm từ bi, để khi thác xuống, linh hồn được an nhàn, được những điều tốt đẹp nhất mà kinh Phật từng nói đến. Nguyễn Văn Long, chí ít, anh đang đóng góp về thơ ca cho thơ ca Phật giáo; và từ đây, anh muốn hướng con người đến tính thiện, từ bi. Và để làm được điều này, con người phải biết sợ những điều xấu ác, để tránh, và phải biết tu tâm dưỡng tính, thì mới mong có cuộc sống viên mãn, viên mãn kể cả sau khi chết đi. 

Box: Nguyễn Văn Long, bút danh khác: Giáng Long, A Long, Bắc Hiệp Văn Long, Giáng Long Thập bát Chưởng sư. Các tập sách (cả chủ biên) của Nguyễn Văn Long: Đại tướng Võ Nguyên Giáp;  Đại tướng Văn Tiến Dũng; Nhà văn Trần Văn Phác; Cẩm nang du lịch, Khí công động; Golf... Sắp xuất bản tập thơ “Nhớ em bản núi mù sương”. 

Vũ Đoàn
Cùng chuyên mục
Hà Nội chuyện cũ, chuyện mới (Kỳ 8): Đằng sau mặt tiền các nhà phố cổ

Hà Nội chuyện cũ, chuyện mới (Kỳ 8): Đằng sau mặt tiền các nhà phố cổ

(PLVN) -  Lần trước tôi đã kể về sự “oai” khi có nhà ở phố cổ Hà Nội! Nhất là phố cổ bắt đầu từ chữ “Hàng”! Nhưng nếu có nhà ở Hàng Đào, Hàng Ngang, Hàng Đường thì sự “oai” phải tăng gấp đôi, gấp ba! Mà lại nhà mặt phố, có cửa hàng ở các phố này thì sự “oai” phải … thôi rồi! Khỏi phải nói!

Đọc thêm

“Bật mí” chiến lược làm nên thành công của Acecook Việt Nam

“Bật mí” chiến lược làm nên thành công của Acecook Việt Nam
(PLVN) - Nhắc đến Acecook là nhắc đến một doanh nghiệp Nhật đã thành công trong việc định hình khẩu vị ăn mì của người Việt qua hương vị tôm chua cay. Đến nay, Acecook trở thành thương hiệu được tin dùng trong gần 30 năm hoạt động sản xuất, kinh doanh và luôn là đơn vị dẫn đầu thị trường mì ăn liền tại Việt Nam.

Ly kỳ truyền thuyết về bà thứ phi Phi Yến và hoàng tử Cải ở Côn Đảo

Ly kỳ truyền thuyết về bà thứ phi Phi Yến và hoàng tử Cải ở Côn Đảo
PLVN- Hàng trăm năm qua, người dân Côn Đảo (Bà Rịa – Vũng Tàu) vẫn lưu truyền truyền thuyết về bà Phi Yến và hoàng tử Cải, gắn liền 2 di tích miếu Bà An Hải và miếu Cậu. Họ cho rằng đó chính là nguồn gốc của câu ca dao “Gió đưa cây cải về trời, rau răm ở lại chịu lời đắng cay”. Truyền thuyết dân gian này dù tương phản với thực tế lịch sử nhưng điều thú vị là nó vẫn sống mãi theo thời gian.

Báo chí – Nhịp cầu nối những đảo xa

Báo chí – Nhịp cầu nối những đảo xa
(PLVN) - Hình ảnh những nhà báo vai ba lô, máy ảnh, máy quay hòa vào đoàn quân lên đường ra Trường Sa như nhắc nhớ đến một th ời đạn bom, cả nước cùng ra trận. Hơn thế nữa, đằng sau những trang viết là tình cảm sâu nặng của các nhà báo với những con người nơi đầu sóng.

Đại hội đồng cổ đông Hoàng Quân 2022: Thông qua kế hoạch phát hành hơn 100 triệu cổ phiếu

Đại hội đồng cổ đông Hoàng Quân 2022: Thông qua kế hoạch phát hành hơn 100 triệu cổ phiếu
(PLVN) - Ngày 18/6, Đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) Công ty CP Tư vấn – Thương mại – Dịch vụ Địa ốc Hoàng Quân (HoSE: HQC) thông qua các báo cáo, tờ trình của Hội đồng quản trị (HĐQT), thông qua các kế hoạch kinh doanh. Đồng thời, phiên thảo luận nóng hơn bao giờ hết với những vấn đề thắc mắc của các cổ đông xung quanh việc phát hành 100 triệu cổ phiếu huy động 1.000 tỉ đồng.

Tăng trưởng xanh: Mục tiêu xuyên suốt của Thừa Thiên - Huế

Nhiều doanh nghiệp, nhà máy trên địa bàn Thừa Thiên- Huế đang áp dụng kỹ thuật công nghệ cao vào các hoạt động sản xuất.
(PLVN) - Hiện nay, Việt Nam cũng như nhiều nước trên thế giới đã đặt mục tiêu tăng trưởng xanh và phát triển bền vững. Trong xu thế đó, Thừa Thiên - Huế là một trong những tỉnh, thành đã bắt nhịp và đang tìm cách kết nối, hội tụ nguồn lực để thực hiện.

PGS.TS.BS Đậu Xuân Cảnh: Việt Nam và giấc mơ cường quốc về dược liệu

PGS.TS.BS Đậu Xuân Cảnh: Việt Nam và giấc mơ cường quốc về dược liệu
(PLVN) -  “Từ một nước thiếu lương thực, Việt Nam đã trở thành nước xuất khẩu gạo lớn thứ hai thế giới, mang về hàng tỷ USD mỗi năm. Tương tự với cà phê, chúng ta cũng là nước sản xuất hàng đầu. Tôi mong muốn, trong tương lai không xa, Việt Nam sẽ trở thành một cường quốc về dược liệu. Những sản phẩm từ dược liệu cũng như nền Đông Y của chúng ta sẽ được cả thế giới biết đến và đón nhận”, Thầy thuốc Nhân dân, PGS TS BS Đậu Xuân Cảnh – Chủ tịch Hội Đông Y Việt Nam chia sẻ.

Hải Phòng: Chuyện cây đại di sản hơn 400 tuổi bên hồ An Biên

Hải Phòng: Chuyện cây đại di sản hơn 400 tuổi bên hồ An Biên
(PLVN) - Trải qua hơn 400 năm, cây đại vẫn uy nghi, xanh tốt và hoa lá quanh năm. Người dân ở đây xem cây đại như biểu tượng của làng mình! Trong những vui buồn, cưới hỏi, ra khơi thuở xưa, người làng đều có chút lễ ra trình “cụ”… Đó là cây đại di sản tại miếu cổ An Đà ở phường Đằng Giang, quận Ngô Quyền, TP Hải Phòng.

Cảnh sát biển đồng hành với ngư dân Lý Sơn

Cảnh sát biển đồng hành với ngư dân Lý Sơn
(PLVN) - “Cảnh sát biển đồng hành cùng ngư dân” là mô hình mang tính đặc thù riêng của lực lượng Cảnh sát biển, được triển khai từ năm 2017. Từ mô hình này, ngư dân không chỉ yên tâm phát triển kinh tế mà còn tích cực tham gia bảo vệ chủ quyền, gìn giữ an ninh, trật tự trên các vùng biển đảo của Tổ quốc.

Đại ca giang hồ được người Sài Gòn thờ cúng như Thành Hoàng

Đại ca giang hồ được người Sài Gòn thờ cúng như Thành Hoàng
(PLVN) - Đình làng xưa nay được biết đến là nơi thờ vị thần Thành Hoàng và những bậc tiền nhân có công lao với làng xã. Nhưng giữa đất Sài Gòn lại có một ngôi đình cổ xưa thờ một đại ca giang hồ. Ấy là đình Nhơn Hòa (phường Cầu Ông Lãnh, Quận 1, TP Hồ Chí Minh) - nơi thờ Cậu Hai Miên (tức Huỳnh Công Miên).

Bất động sản Đại An Lộc mạo danh công ty lớn dụ khách hàng mua đất?

Bất động sản Đại An Lộc mạo danh công ty lớn dụ khách hàng mua đất?
(PLVN) - “Công ty em là nhà phân phối duy nhất của tập đoàn Đại Phúc để bán các sản phẩm tại dự án Diên Hồng trên đường Nguyễn Văn Linh, Bình Chánh. Công ty em có dự án nằm liền kề, bên cạnh dự án Vạn Phúc City khoảng 600 nền, trong dự án có đầy đủ trường học, bệnh viện với giá khoảng 13 đến 15 triệu đồng 1 m ² …”. Đó là những lời khẳng định “mỹ miều” từ nhiều nhân viên bán hàng của Công ty CP Đầu tư Kinh doanh Bất động sản Đại An Lộc đóng tại đường Lam Sơn, quận Tân Bình, TP Hồ Chí Minh.

Chốn thâm sơn cùng cốc nơi Lý Quốc Sư từng tu tập

Chốn thâm sơn cùng cốc nơi Lý Quốc Sư từng tu tập
(PLVN) - Đó là hang Chùa Thượng ở xã Ngọc Lương (huyện Yên Thủy, tỉnh Hòa Bình) - một di tích, thắng cảnh đã được tỉnh Hòa Bình xếp hạng di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh. Tương truyền đây là nơi Lý Quốc Sư - tức ngài Không Lộ thiền sư, bậc đại danh y triều Lý đã từng tu tập, làm thuốc chữa khỏi bệnh cho Vua Lý và chữa bệnh giúp dân.

Ravi: Áp dụng tiêu chuẩn quốc tế trong phát triển nghỉ dưỡng xanh

Ravi: Áp dụng tiêu chuẩn quốc tế trong phát triển nghỉ dưỡng xanh
(PLVN) -  Gần 100% du khách trả lời mong muốn được nghỉ dưỡng tại những địa điểm lưu trú sinh thái và bền vững với môi trường tự nhiên ít nhất một lần. Đây là kết quả khảo sát được Công ty Du lịch Kỹ thuật số Booking.com thực hiện trực tuyến gần đây tại Việt Nam.

Từ bản quy hoạch “xanh” tới mô hình phát triển kinh tế bền vững của BIM Group tại Ninh Thuận

Từ bản quy hoạch “xanh” tới mô hình phát triển kinh tế bền vững của BIM Group tại Ninh Thuận
(PLVN) - Cam kết đạt mức thải ròng bằng 0 vào năm 2050 của Việt Nam tại sự kiện COP26 là dấu mốc quan trọng về phát triển bền vững trong chiến lược vĩ mô của nước ta. Một trong những sự cụ thể hóa chính là bản Dự thảo Quy hoạch điện VIII (QHĐ8) đang trình chính phủ phê duyệt. Không đứng ngoài xu thế đó, từ năm 2006, BIM Group đã phát triển một tổ hợp kinh tế xanh tại Ninh Thuận và gặt hái được những kết quả nhất định. 

Đền thờ Trần Khánh Dư ở thương cảng Vân Đồn

Ngôi đền dựa lưng vào núi, mặt hướng ra biển, bốn bề bát ngát cây cối xanh tươi.
(PLVN)- Tại huyện Vân Đồn của tỉnh Quảng Ninh nơi gắn với những chiến công hiển hách của cuộc kháng chiến chống giặc Nguyên - Mông của dân tộc, có nhiều di tích lịch sử thờ Nhân Huệ Vương Trần Khánh Dư, trong đó đền thờ Trần Khánh Dư tại xã Hạ Long là một địa chỉ tâm linh đặc sắc. 

Những ngôi chùa kỳ lạ ở Thái Lan (Kỳ 10): Bí ẩn tượng Phật sư tử và kiệt tác văn học dân gian trên lá cọ

Chùa Phật sư tử lúc hoàng hôn.
(PLVN) - Với bức tượng Phật sư tử linh thiêng, chùa Wat Phra Singh là địa điểm tâm linh nổi tiếng được tôn sùng nhất nhì Chiang Mai. Ngôi chùa cũng là nơi lưu giữ nhiều giá trị văn hóa đặc sắc về vương quốc cổ Lanna, trong đó có truyền thuyết về Khun Chương, người anh hùng được ngợi ca trong nhiều kiệt tác văn học dân gian của Đông Nam Á...

Chuyện của trà (Kỳ 4): “Thánh trà” Lục Vũ và tác phẩm để đời

Bức tượng tái hiện lại cảnh Lục Vũ viết tác phẩm “Trà Kinh”.
(PLVN) - Lục Vũ là học giả uyên bác đời nhà Đường được biết với những đóng góp nổi bật nghiên cứu về trà đạo. Tiêu biểu như tác phẩm “Trà kinh” là bộ sách lý luận Trà học chuyên môn đầu tiên trên thế giới. Lục Vũ được người đời sau tôn lên là “Trà thánh”, ông là 1 trong 10 vị thánh trong lịch sử Trung Hoa.