Không gian bảo tồn văn hóa và lan tỏa tri thức khoa học xã hội

Không gian bảo tồn văn hóa và lan tỏa tri thức khoa học xã hội
Trưng bày tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam. (Ảnh minh họa. Nguồn: BT)

(PLVN) - Trưng bày “Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam: Không gian bảo tồn văn hóa và lan tỏa tri thức khoa học xã hội” diễn ra tại tòa Trống đồng, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam, từ ngày 11/4/2026 đến ngày 15/5/2026.

Đây là hoạt động mở đầu chuỗi sự kiện giới thiệu một số thành tựu nổi bật của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam chào mừng kỷ niệm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4), Ngày Khoa học công nghệ Việt Nam và Ngày Quốc tế Bảo tàng (18/5/2026); đồng thời hưởng ứng tinh thần của Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam và Nghị quyết số 57- NQ/TW của Bộ Chính trị về đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, góp phần tuyên truyền, lan tỏa nhận thức về vai trò của khoa học và công nghệ, đặc biệt là khoa học xã hội và nhân văn, trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước trong thời kỳ mới.

Điểm nhấn của trưng bày này là giới thiệu những phát hiện mới, đồng thời trình bày các luận cứ khoa học của ngành Khảo cổ học và Sử học đã góp phần làm sáng tỏ tiến trình hình thành và phát triển của lịch sử - văn hóa cội nguồn dân tộc Việt Nam.

Trưng bày sẽ giới thiệu những phát hiện mới, đồng thời trình bày các luận cứ khoa học của ngành Khảo cổ học và Sử học. (Ảnh minh họa. Nguồn: LĐ)
Trưng bày sẽ giới thiệu những phát hiện mới, đồng thời trình bày các luận cứ khoa học của ngành Khảo cổ học và Sử học. (Ảnh minh họa. Nguồn: LĐ)

Những phát hiện từ các di chỉ khảo cổ học từ thời Tiền sử với các công cụ đá sơ kỳ, Hậu kỳ đá cũ đến giai đoạn Tiền Đông Sơn - Đông Sơn, Tiền Sa Huỳnh - Sa Huỳnh, Tiền Đồng Nai - Đồng Nai đã cung cấp bằng chứng về sự tồn tại của thời đại các vua Hùng trong lịch sử. Những tư liệu này góp phần quan trọng vào việc khẳng định và đưa giai đoạn lịch sử quan trọng này vào chính sử Việt Nam.

Bên cạnh đó, kết quả nghiên cứu và khai quật tại Hoàng Thành Thăng Long (Hà Nội), Thành nhà Hồ, Khu di tích Lam Kinh (Thanh Hóa), Đông Triều - Yên Tử (Quảng Ninh),… đã minh chứng cho sức sống bền bỉ và sự phục hưng rực rỡ của văn hóa Đại Việt, từ đó khẳng định tầm vóc của nền văn hiến Việt Nam, từ quá khứ đến hiện tại.

Một thành tựu nghiên cứu khoa học nổi bật khác, dựa trên các cuộc điều tra dân tộc học quy mô toàn quốc, là việc xác định Danh mục thành phần 54 dân tộc, được Nhà nước chính thức công bố năm 1979.

Đến nay, kết quả này vẫn là nền tảng khoa học quan trọng cho công tác điều tra kinh tế - xã hội và nghiên cứu cấu trúc tộc người, phân bố dân cư và bản sắc văn hóa của các cộng đồng dân tộc ở Việt Nam: Thống nhất trong đa dạng bản sắc của quốc gia…

Ở lĩnh vực Nhà nước và pháp luật, các công trình nghiên cứu đã góp phần phát triển lý luận về Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, tham gia trực tiếp vào quá trình xây dựng và sửa đổi Hiến pháp 1980, 1992 và 2013, đồng thời đóng góp vào việc hình thành Nghị quyết số 27-NQ/TW về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền trong giai đoạn mới…

Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam. (Nguồn: BT)
Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam. (Nguồn: BT)

Ngoài ra, trong trưng bày này còn giới thiệu tới công chúng việc đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số, qua đó mở ra những hướng phát triển mới cho nghiên cứu khoa học xã hội Việt Nam trên mọi lĩnh vực.

Đồng thời, việc thiết lập mạng lưới hợp tác rộng với nhiều viện hàn lâm và tổ chức nghiên cứu uy tín trên thế giới đã góp phần nâng cao vị thế khoa học xã hội Việt Nam trong cộng đồng học thuật quốc tế.

Hồng Minh