Không để học sinh phải “gánh” ước mơ của phụ huynh

Phụ huynh cần trở thành người bạn đồng hành của con. (Ảnh minh họa: Thu Hương)
Phụ huynh cần trở thành người bạn đồng hành của con. (Ảnh minh họa: Thu Hương)
0:00 / 0:00
0:00
(PLVN) - Các bậc cha mẹ luôn mong muốn con cái mình có một tương lai tốt đẹp và thành công trong cuộc sống. Tuy nhiên, việc cha mẹ đặt quá nhiều kỳ vọng khiến nhiều học sinh cảm thấy áp lực, thậm chí ảnh hưởng đến sức khỏe và tâm lý.

“Điểm 8 với bố mẹ em là điểm kém”

Em H.C (THPT Thăng Long, Hà Nội) được bố mẹ đưa đi học thêm ngay từ khi còn nhỏ, dù gia đình em đều theo nghề giáo. “Mỗi khi có kết quả bài thi, nếu như những người bạn của em thở phào nhẹ nhõm vì được 8 thì em lại cảm thấy vô cùng lo lắng, sợ hãi vì không biết liệu bố mẹ có thất vọng về mình không? Với bố mẹ em, 8 là một điểm kém, điểm của em luôn phải trên 9. Em rất ít khi nhận được những lời động viên, quan tâm từ bố mẹ”, H.C tâm sự.

Tương tự, em N.T.T.T (THCS Quang Trung, Hà Nội) đang chịu rất nhiều áp lực từ phía phụ huynh. Cả ngày đi học, vừa từ lớp học thêm về, em lại phải tự học đến 12 giờ khuya. Em T kể: “Ngày hôm nay em phải học tận 4 ca. Bình thường thì một tuần em học khoảng 5 đến 6 ngày như thế và gần như không có hôm nào được nghỉ. Kể cả những hôm được nghỉ ở nhà thì em cũng phải ở nhà để làm bài tập, không được đi chơi với bạn bè. Vì ở lớp, các bạn đều rất giỏi nên nếu không học thì sẽ mất tốp đầu. Đôi lúc em cũng áp lực đến mức chỉ muốn buông bỏ mọi thứ”.

Tuy nhiên, mẹ của em - cô H.L lại cho rằng: “Tôi thấy các cháu học như thế cũng là bình thường thôi. Bản thân tôi cũng là giáo viên và học sinh của tôi cũng mới học cấp một nhưng các cháu cũng dần làm quen với việc học ngoài giờ rồi. Thậm chí, các bạn cùng lớp của con tôi còn phải học nhiều hơn nữa”.

Một số giáo viên chia sẻ: phụ huynh cho con đi học thêm cũng có rất nhiều mục đích. Ngoài việc để con ôn luyện kiến thức phục vụ kiểm tra, thi cử hay cải thiện học lực, nhiều phụ huynh cho con đi học thêm đơn giản do không có thời gian. Họ sợ con ở nhà xem tivi, chơi game nên gửi con vào lớp học thêm “nhờ” cô trông. Một số phụ huynh cũng có tâm lý con đi học thêm mới lĩnh hội được nhiều kiến thức bên ngoài, hay muốn con giỏi thì phải học thêm. Không chỉ gửi con học lớp của giáo viên ở trường công, giáo viên về hưu, nhiều phụ huynh còn gửi con học ở các trung tâm dạy học chưa được cấp phép, với những người giảng dạy chưa qua đào tạo nghiệp vụ sư phạm…

Mới đây, tâm thư của một phụ huynh ở Hà Tĩnh “Xin trả lại tuổi thơ cho trẻ” vì lịch học thêm dày đặc đã nhận được nhiều ý kiến trên mạng xã hội. Tuy nhiên, không ít người làm trong ngành giáo dục cho rằng việc này không phải do giáo viên mà do chính nhu cầu của phụ huynh cho con đi học thêm quá nhiều.

Thực tế, nhiều phụ huynh mong muốn con mình phải học giỏi toàn diện: “Văn hay, Toán giỏi, nói tiếng Anh như gió”. Đặc biệt, trong cuộc đua của phụ huynh cho con vào trường chuyên, họ cho con học thêm ở nhiều nơi. Nhưng phần đa ý kiến từ các em cho thấy, đang có sự “ngược chiều” giữa phụ huynh và con cái. Trong khi cha mẹ đặt nhiều kỳ vọng vào con, mong muốn các con có thành tích học tập tốt để hướng tới tương lai tốt đẹp thì các con luôn mong có thời gian để nghỉ ngơi, được tự do theo đuổi những đam mê, sở thích cá nhân. Sự mâu thuẫn giữa hai thế hệ dẫn tới việc không thấu hiểu, đôi lúc bố mẹ còn áp đặt, so sánh con mình với con nhà người ta. Do đó, nhiều trẻ bị áp lực, mất niềm tin vào bản thân và bắt đầu có những suy nghĩ tiêu cực.

Học cách không gây áp lực cho con

Theo nghiên cứu của Quỹ Nhi đồng Liên Hợp quốc (UNICEF), khoảng 8 - 29% trẻ em đang trong độ tuổi vị thành niên ở Việt Nam mắc các bệnh về sức khỏe tâm thần. Ước tính tại Việt Nam có ít nhất 3 triệu thanh, thiếu niên có các vấn đề về sức khỏe tâm lý, tâm thần. Tuy nhiên, chỉ có khoảng 20% trong số đó nhận được hỗ trợ y tế và điều trị cần thiết.

Theo ThS. Nguyễn Vân Anh - Chuyên gia tâm lý trẻ em và thanh, thiếu niên, Viện Tâm lý học và Truyền thông, việc cha mẹ đặt quá nhiều kỳ vọng lên con cái dễ khiến các em gặp vấn đề về sức khỏe và tinh thần. Các em có nguy cơ rối loạn về giấc ngủ, rối loạn trong sinh hoạt. Trẻ em sẽ có nguy cơ thiết lập những thói quen sống không lành mạnh, có nguy cơ bị thừa cân, ăn uống không cân bằng dinh dưỡng, nhiều kĩ năng sống bị ảnh hưởng, khó cân bằng giữa thời gian nghỉ ngơi và làm việc, tập thể thao. Nặng hơn, các em có thể nảy sinh cảm giác bất lực, trầm cảm, tự cô lập, chỉ trích.

Để không gây ra áp lực cho con mà vẫn có thể giúp các em tiến bộ trong học tập, theo chị Vân Anh, phụ huynh cần trao đổi một cách cởi mở, thẳng thắn, chân thành với con. Phụ huynh không nên ở vị trí áp đặt, chuyên quyền mà cần giống như một người tư vấn, bạn đồng hành của con. Phụ huynh cần nhìn nhận con cái như một cá nhân đang trưởng thành và đang có những quyết định quan trọng trong cuộc đời mình.

Khi đưa ra một quyết định liên quan đến việc học, phụ huynh nên thảo luận với con. Cha mẹ cần biết con mong muốn được học gì, môn nào là sở trường để từ đó định hướng các con thật rõ ràng. Nếu như cần học thêm, phụ huynh cũng có thể thảo luận với con về địa điểm, giáo viên nào và thời gian học như thế nào cho thích hợp.

Các bậc cha mẹ cũng cần theo dõi sự tiến bộ và có sự ghi nhận kịp thời cho những nỗ lực của con. Khi kết quả học tập không như ý muốn, phụ huynh cũng không nên trách móc, mắng mỏ mà thay vào đó nên khuyến khích, động viên các em tiến bộ trong học tập.

Đồng thời, con cái cũng cần hợp tác, sẻ chia nhiều hơn với cha mẹ. Các em có thể chia sẻ trực tiếp hay viết thư, viết những lời nhắn nhỏ cho cha mẹ để ở những nơi họ thường đi qua hoặc ở nơi sinh hoạt chung của gia đình. Chị Vân Anh chia sẻ: “Không có cha mẹ nào hoàn hảo, kể cả việc làm cha mẹ lẫn con đều cần phải học. Không ai biết rõ phải làm gì ngay từ đầu. Chúng ta cần học cách sống chung, cải thiện việc giao tiếp với nhau hàng ngày”.

Các kỳ thi đang đến gần, trong thời gian này, cha mẹ có vai trò quan trọng trong việc động viên và hỗ trợ con em mình. Phụ huynh có thể giúp con lựa chọn các ngôi trường phù hợp với năng lực học tập và sở trường của mình, đồng thời thể hiện sự tin tưởng và ủng hộ vào con em mình. Hành động này không chỉ giúp các em tự tin hơn khi tiến vào kỳ thi, mà còn thể hiện sự gắn kết và yêu thương của cha mẹ đối với con cái. Chính sự đồng hành và chia sẻ trong giai đoạn này sẽ giúp các em vượt qua áp lực, tiến tới những thành công trong tương lai.

Hơn 10 năm trước, Bộ GD-ĐT đã ban hành Thông tư 17/2012 về dạy thêm và học thêm, trong đó yêu cầu không dạy thêm với học sinh đã học 2 buổi/ngày ở trường. Căn cứ Thông tư trên, UBND các tỉnh, thành phố còn ban hành quy định riêng nhằm chấn chỉnh, nhưng tình trạng này vẫn tiếp diễn. Trả lời các đại biểu Quốc hội về tình trạng dạy thêm, học thêm, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Kim Sơn cho biết, nếu dạy thêm ngoài giờ, ngoài nhà trường xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của phụ huynh, học sinh thì không thể cấm, còn nếu giáo viên cố tình bớt xén nội dung chính thức để ép học sinh học thêm mới cần nghiêm khắc loại bỏ. Tới đây, Bộ GD-ĐT tiếp tục tham mưu để Chính phủ đề xuất Quốc hội đưa hoạt động dạy thêm vào danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Việc đưa dạy thêm vào nhóm ngành nghề kinh doanh có điều kiện có thể hạn chế tiêu cực trong hoạt động này, tránh ảnh hưởng xấu đến học sinh. Nhưng nhiều ý kiến lo ngại, nếu không có cơ chế quản lý và giám sát, dạy thêm vẫn sẽ là vấn nạn gây bức xúc trong dư luận xã hội.

Đọc thêm

Tắc đường mùa thi - 'kỷ niệm' khó quên

Tắc đường đã trở thành “nỗi ám ảnh kinh hoàng” của mùa thi. (Ảnh trong bài: PV)
(PLVN) - Hàng năm, đến kỳ thi vào lớp 10 công lập, thi THPT quốc gia, phụ huynh, học sinh và người tham gia giao thông phải đối mặt với những cung đường tắc đến hàng tiếng đồng hồ. Để có mùa thi trọn vẹn nhất cho các thí sinh, nhiều gia đình, nhà trường phải “đau đầu” để nghĩ ra giải pháp ứng phó.

Độc đáo ứng tuyển du học

 Em Nguyễn Hồng An vừa trúng tuyển 13 trường đại học uy tín tại Mỹ. (Ảnh: BTC)
(PLVN) - Giữa hàng ngàn hồ sơ, các trường đại học đắt giá trên thế giới không tìm người giỏi nhất mà tìm mảnh ghép có màu sắc phù hợp nhất…

Tình nguyện số, tiếp sức mùa thi

Từ trái qua phải - MC Khánh Vy, ông Hoàng Nam Tiến, PGS TS Trần Thành Nam tại một buổi tư vấn tuyển sinh của chương trình Tiếp sức mùa thi 2024. (Ảnh: PV)
(PLVN) - Chương trình “Tiếp sức mùa thi” năm 2024 triển khai từ tháng 4 đến tháng 8, cao điểm từ ngày 27/6 đến 30/6/2024 hỗ trợ: trước, trong và sau kỳ thi tốt nghiệp THPT. Hoa hậu Lương Thùy Linh, MC Khánh Vy, “Siêu trí tuệ” Hà Việt Hoàng (sinh viên Đại học Bách khoa Hà Nội) là những đại sứ đồng hành cùng chương trình “Tiếp sức mùa thi” năm nay.

Nóng bỏng những cuộc đua đầu cấp

Hơn 5.500 học sinh thi để giành 270 suất vào lớp 6 trường Nguyễn Tất Thành, phụ huynh hồi hộp đứng chờ. (Ảnh: PV)
(PLVN) - Chỉ trong khoảng 10 ngày đầu tháng 6, Hà Nội diễn ra tới 6 kỳ thi tuyển sinh lớp 10 từ chuyên tới không chuyên. Cùng với đó là kỳ thi lớp 6 của các trường chất lượng cao. Nhiều thí sinh đăng ký từ 2 - 4 kỳ thi để tăng cơ hội trúng tuyển…

Còn đó, tháng 6 mùa thi

Hình ảnh cô trò trong Lễ bế giảng trước mùa thi. (Ảnh: THPT Phan Đình Phùng, HN)
(PLVN) - Tháng 6 ai cũng phải đối mặt với những kỳ thi quan trọng và mùa thi là nơi gặp gỡ của những nối tiếp để chắp cánh cho các sĩ tử hành trang vào đời. Tất cả chúng ta đều đi qua tháng 6 của cuộc đời như thế…

Chiếc 'phao cứu sinh' mang tên ngoại ngữ

Chứng chỉ IELTS đang trở thành một “tấm vé thông hành” trong các kỳ thi. (Nguồn: Saigon Times)
(PLVN) - Hàng loạt các trường cấp II, THPT, đại học sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế làm “tấm vé” thông hành để cộng điểm, xét tuyển thẳng. Chẳng biết từ khi nào, cứ đến mùa thi, học sinh lại nỗ lực bằng mọi giá nhằm có được một chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế.

'Đường trường' luyện thi các trường chuyên

Mặc dù tỷ lệ cạnh tranh không cao như mọi năm, nhưng đề thi có xu hướng tinh lọc, khó hơn. (Ảnh minh họa)
(PLVN) - Từ đầu tháng 6, các kỳ thi vào lớp 10 các trường chuyên tại Hà Nội liên tục diễn ra, thu hút hàng nghìn thí sinh từ khắp nơi ở miền Bắc tham dự. Năm nay, các kỳ thi có nhiều thay đổi, áp lực dành cho học sinh cũng tăng lên không ngừng.

Kỳ thi THPT quốc gia 2024: Nỗi lo của các thí sinh tự do

Thí sinh tự do có nhiều lựa chọn đại học. (Ảnh minh họa, nguồn: LawNet.vn)
(PLVN) - Năm 2024, tổng số thí sinh đăng ký dự thi THPT quốc gia lên đến hơn 1 triệu em, trong đó có khoảng 45 nghìn thí sinh tự do. Đây là những thí sinh thi lại từ các năm trước. Tưởng chừng các em có nhiều lợi thế về kinh nghiệm thi cử, kiến thức, nhưng thực tế các thí sinh này lại mang trong mình những mối lo lắng, áp lực mang tên “cơ hội cuối cùng”.