Khói thuốc lá “hun chết” bình đẳng giới

Nhiều phụ nữ và trẻ em “chết oan” vì thuốc lá ngay tại gia đình. (Ảnh minh họa).
Nhiều phụ nữ và trẻ em “chết oan” vì thuốc lá ngay tại gia đình. (Ảnh minh họa).
(PLO) - Những người đàn ông trong gia đình vẫn ngày đêm phì phèo điếu thuốc mà không hề biết rằng, chính những làn khói thuốc mờ ảo đó phát sinh từ thú vui cá nhân đó đã và đang tước đi cơ hội được sống bình đẳng của vợ, con họ.

Ngày càng nhiều phụ nữ “chết oan” vì thuốc lá

Cách đây gần 2 năm, tại buổi họp báo phòng chống tác hại của thuốc lá do Bộ Y tế phối hợp với Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam (LHPNVN) tổ chức, trường hợp của chị Nguyễn Thị Hương (ở Thường Tín, Hà Nội- giáo viên, có hai con nhỏ) đã khiến nhiều người có mặt trong khán phòng rơi nước mắt. 

Chị Hương phát hiện mình mắc căn bệnh ung thư phổi. Khi được các bác sĩ xác định nguyên nhân là khói thuốc lá, chị Hương sững sờ vì chưa bao giờ chị hút một điếu thuốc lá nào. Tuy nhiên, khi tìm hiểu môi trường sống xung quanh, cùng với những phân tích của bác sĩ chị mới nhận ra: “Mình mắc bệnh do hút thuốc lá thụ động và nguồn khói thuốc chính là do người chồng của mình”. Từ khi chị Hương mắc bệnh, kinh tế gia đình sa sút nhanh chóng. Từ một cô giáo khỏe mạnh, dạy giỏi, chị Hương trở thành một phụ nữ quanh năm ra vào bệnh viện. Không còn đủ sức lên lớp dạy học, chị phải làm thêm nhiều công việc khác như may ga gối, bán hàng tạp hóa và luôn có một nỗi lo canh cánh mình chết đi sẽ bỏ lại con thơ của mình cho ai...

Hai năm trôi qua, nhiều điều nghiệt ngã đã xảy ra và đáng lo hơn cả là đã có thêm ­­­nhiều chị Hương như thế trong danh sách những người phụ nữ chết oan vì thuốc lá. Kể từ khi biết vợ mắc căn bệnh ung thư phổi chồng chị Hương đã từ bỏ thói quen hút thuốc lá. Nhưng việc “sám hối” đó là đã quá muộn màng. Tại hội thảo “Tác động của tăng thuế thuốc lá đến sức khỏe phụ nữ và trẻ em” do Hội LHPNVN tổ chức mới đây, một lần nữa câu chuyện của chị Hương và những con số đáng báo động lại được đưa ra: nhiều phụ nữ Việt Nam không hút thuốc nhưng chiếm tới 20% số người mắc ung thư phổi; 1/2 trẻ 13-15 tuổi và 2/3 phụ nữ phơi nhiễm với khói thuốc thụ động ngay tại gia đình ở Việt Nam; Việt Nam nằm trong nhóm những nước có tỷ lệ hút thuốc lá cao nhất thế giới với tỷ lệ hút thuốc thụ động trong nhà là hơn 53% (28,5 triệu người), tại nơi làm việc là gần 37%, trường học là 16%...

Thói quen hút thuốc không chỉ là những người thân của mình chết oan mà còn kéo lùi sự phát triển của gia đình. Sử dụng thuốc lá lấy đi một phần thu nhập hộ gia đình mà đáng ra có thể đầu tư cho giáo dục và y tế. Tiền mua thuốc lá trung bình 1 năm của 1 người hút thuốc là 2,7 triệu đồng. Nếu tiền mua thuốc lá để mua thực phẩm, 11,2% số hộ nghèo lương thực sẽ thoát nghèo. Năm 2015, Điều tra về tình hình sử dụng thuốc lá ở người trưởng thành cho thấy người hút lá ở Việt Nam đã sử dụng 31 nghìn tỷ để mua thuốc lá, tương đương với 2,4 triệu tấn gạo thời điểm đó và đủ nuôi sống 14,3 triệu người trong 1 năm; cũng trong một năm số tiền 24 nghìn tỷ đồng là tổng chi phí điều trị và chi phí cho mất khả năng lao động vì ốm đau, tử vong sớm do nhóm bệnh phát sinh từ khói thuốc lá. Số tiền này lẽ ra có thể dành cho phát triển, giáo dục, nâng cao đời sống người dân. 

Từ những thông tin trên có thể thấy, hút thuốc lá không chỉ là câu chuyện của cá nhân mà nó đã trở thành vấn đề của xã hội khi tác hại của nó ảnh hưởng đến cộng đồng và nạn nhân chủ yếu là phụ nữ và trẻ em. Đây cũng là vấn đề liên quan đến bình đẳng giới vì sự bình đẳng trong phân bổ chi tiêu trong gia đình sẽ tạo cơ hội cho phụ nữ và trẻ em nếu gia đình không có người hút thuốc. 

Gia đình tan vỡ vì khoảng cách từ 35% đến 70%

Vì sao có nhiều người Việt thích/bị đắm chìm trong khói thuốc đến vậy? Phải chăng một phần nguyên nhân đến từ giá thuốc lá ở Việt Nam còn rất rẻ và sức mua của người dân thì đã và đang tăng do thu nhập tăng? Tổ chức Y tế thế giới và Ngân hàng Thế giới khuyến cáo cho các quốc gia rằng chính sách thuế và giá là một trong những chính sách hiệu quả giúp giảm tiêu dùng thuốc lá bởi thuế cao dẫn tới giá thuốc lá cao sẽ tạo động lực giúp cho những người hút bỏ thuốc hoặc giảm lượng tiêu thụ và giúp giảm số lượng những người mới hút, đặc biệt là thanh thiếu niên và người nghèo. Thế nhưng, ở Việt Nam hiện nay, thuế trên giá bán lẻ của thuốc lá ở Việt Nam thấp thứ ba trong khu vực và chỉ chiếm khoảng 35% trong khi khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới và Ngân hàng thế giới là từ 70% trở lên. Thực tế tại các bệnh viện đang chứng minh khoảng cách giữa hai con số 35% và 70% chính là những căn bệnh oan ức tức tưởi của phụ nữ như chị Hương và sự thiệt thòi trẻ em như những đứa con của chị, sự tan vỡ của tổ ấm gia đình...

“Từ 1/1/2020 bên cạnh biểu thuế theo tỷ lệ hiện hành, nếu bổ sung thuế tuyệt đối với thuốc lá ở mức 5.000 đồng/bao thì với mức thuế tăng như trên, tỷ lệ hút thuốc ở nam giới có thể giảm 6,5% và giúp tránh được 900 nghìn ca tử vong sớm do hút thuốc. Không những thế, phương án này còn giúp nguồn thu thuế của Chính phủ tăng thêm khoảng 10.700 tỷ đồng” - Thạc sĩ Phan Thị Hải, Phó Giám đốc Quỹ Phòng chống tác hại thuốc lá, Bộ Y tế nói về đề xuất tăng thuế thuốc lá. 

Tuy nhiên, thực tế cho thấy, để có một chính sách thuế thuốc lá hiệu quả, có đủ sức tác động đến sức mua thuốc lá, rất cần sự ủng hộ rộng rãi của cộng đồng. Chính vì thế mà bà Trần Thị Hương – Phó Chủ tịch Hội đã khẳng định, những năm qua bằng các hoạt động Hội LHPNVN đã nỗ lực giúp phụ nữ nâng cao nhận thức, kiến thức về ảnh hưởng của hút thuốc lên sức khỏe của chính người đang hút và những người xung quanh họ, để từ đó tạo ra ngày càng nhiều tổ ấm không khói thuốc. Nhưng như thế vẫn là chưa đủ, tới đây, Hội sẽ tiếp tục tham mưu xây dựng chính sách để đóng góp tiếng nói bảo vệ sức khỏe phụ nữ và trẻ em khỏi tác hại của thuốc lá. “Từ nay đến hết năm 2018, chúng tôi sẽ tham gia cùng Quỹ Phòng chống tác hại thuốc lá và các cơ quan khác vào quá trình vận động tăng thuế thuốc lá”, theo bà Hương. 

Đọc thêm

Hà Nội hỗ trợ 50 triệu đồng mỗi nạn nhân tử vong trong vụ cháy ở Định Công

Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội Nguyễn Thị Tuyến thăm hỏi nạn nhân vụ cháy
(PLVN) -  Sáng 17/6, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội Nguyễn Thị Tuyến cùng đoàn đại diện lãnh đạo các sở, ngành TP Hà Nội đến Bệnh viện Bưu điện thăm hỏi, động viên và trao hỗ trợ nạn nhân vụ cháy xảy ra tại nhà số 207 Định Công Hạ, phường Định Công, quận Hoàng Mai, vào tối 16/6.

Bé gái 11 tuổi bị ong vò vẽ đốt 52 vết

Bệnh nhi bị ong vò vẽ đốt 52 vết. Ảnh: Bệnh viện cung cấp
(PLVN) - Bé gái đang chơi trước sân nhà thì bị đàn vò vẽ bay ra từ tổ ong trên cây đốt khoảng 52 vết. Người nhà phát hiện, liền đưa bé đến bệnh viện địa phương trong tình trạng lơ mơ.

Chia sẻ kinh nghiệm về bệnh án điện tử tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Ninh Thuận

Thực hiện bệnh án điện tử tại khoa Chẩn đoán hình ảnh, BVĐK tỉnh Ninh Thuận.
(PLVN) - Ngày 14/6, tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Ninh Thuận đã diễn ra Hội nghị chia sẻ kinh nghiệm về bệnh án điện tử tại bệnh viện với sự tham dự của TS. Phạm Xuân Viết, Cục Phó Cục Khoa học Công Nghệ và Đào tạo, Bộ Y tế; ông Nguyễn Trường Nam, Phó Giám đốc Trung tâm thông tin y tế Quốc gia, Bộ Y tế; ông Nguyễn Long Biên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Thuận cùng hơn 300 đại biểu đại diện lãnh đạo bệnh viện các tỉnh, thành, các cơ sở y tế và cơ quan, ban ngành trong tỉnh.

Cứu sống trọng tài người Pakistan bị nhồi máu cơ tim

Đội ngũ bác sĩ hỏi thăm bệnh nhân trước khi về nước.
(PLVN) - Ngày 13/6, đội ngũ bác sỹ khoa Hồi sức cấp cứu - Đột quỵ Bệnh viện Đa khoa Gia Đình (Đà Nẵng) thông tin vừa cứu sống thành công nam bệnh nhân người Pakistan bị nhồi máu cơ tim cấp trên nền tăng huyết áp và rối loạn mỡ máu có sẵn.

Hành trình Đỏ 2024 : Tôn vinh những gương mặt tiêu biểu

Hành trình Đỏ 2024 : Tôn vinh những gương mặt tiêu biểu
(PLVN) -Trong nhiều năm qua, công tác hiến máu tình nguyện là một trong những hành động vì cộng đồng mang đầy ý nghĩa nhân văn, cao cả và thiết thực. Với mục tiêu lan tỏa tinh thần yêu thương và sẻ chia, chương trình Hành trình Đỏ đã trở thành một biểu tượng đẹp đẽ của lòng nhân ái và sự đoàn kết trong xã hội.

Bé trai bị xe ba gác chở xi măng chèn qua người

Bé trai bị xe ba gác chở xi măng chèn qua người
(PLVN) - Trên đường đi bộ, bé trai 12 tuổi xảy ra va chạm với xe ba gác chở xi măng và bị bánh xe chèn qua người. Tại bệnh viện, bác sĩ nhận định đây là trường hợp chấn thương rất nghiêm trọng, nguy cơ tử vong cao.