Khơi dòng sinh kế từ sen Huế bằng nguồn vốn tín dụng chính sách

Nhiều mô hình trồng sen cho hiệu quả cao

Những năm gần đây, cùng với xu hướng phát triển nông nghiệp gắn với du lịch sinh thái và sản phẩm OCOP, nhiều địa phương trên địa bàn thành phố Huế đã mở rộng diện tích trồng sen lấy hạt, sen phục vụ du lịch trải nghiệm và chế biến.

Tuy nhiên, để chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang phát triển hàng hóa quy mô lớn, đòi hỏi nguồn vốn đầu tư ban đầu tương đối lớn cho cải tạo mặt bằng, giống, hệ thống nước, máy móc sơ chế và chi phí chăm sóc.

Đó cũng là lúc nguồn vốn tín dụng chính sách (TDCS) phát huy vai trò “đòn bẩy”, giúp nhiều hộ dân chuyển đổi, mở rộng mô hình sản xuất, khai thác hiệu quả tiềm năng của cây sen.

Ông Lê Xuân Thích (phường Hương Trà) - một trong những hộ dân chuyển đổi từ trồng lúa sang trồng sen lấy hạt, chia sẻ, trước đây gia đình sản xuất lúa trên vùng trũng năng suất thấp, thậm chí có thời điểm bỏ hoang ruộng do sản xuất không hiệu quả.

Năm 2025, thông qua Hội Nông dân phường, gia đình ông được vay 200 triệu đồng từ Chương trình giải quyết việc làm của Phòng giao dịch NHCSXH Hương Trà để cải tạo hơn 03 ha mặt nước trồng sen lấy hạt.

Đến nay, những hồ sen đã cho thu hoạch, mỗi vụ thu về hàng chục triệu đồng lợi nhuận sau khi trừ chi phí, gấp nhiều lần so với trồng lúa.

Tại phường Phong Phú (TP Huế), nhiều hộ dân cũng đã chuyển đổi mô hình từ trồng lúa sang trồng sen và mang lại hiệu quả kinh tế cao. Điển hình có hộ chị Lê Thị Hòa (TDP Giáp Nam).

Theo chị Hòa cho biết, năm 2025, gia đình chị được vay 100 triệu đồng từ nguồn vốn tín dụng ưu đãi của chương trình vay giải quyết việc làm. Từ số vốn đó, chị Hòa đầu tư trồng hơn 01 ha sen lấy hạt. Đến nay, sen phát triển tốt và đã cho thu hoạch. So với trồng lúa trước đây thì nay trồng sen cho thu nhập cao hơn, đồng thời góp phần phát triển nông nghiệp sinh thái và xây dựng nông thôn xanh, sạch, đẹp.

Còn tại phường Phong Điền, từ nguồn vốn TDCS ban đầu chỉ vài chục triệu đồng, ông Trương Duy Hòa đã từng bước mở rộng quy mô sản xuất, chuyển đổi sang các giống sen có năng suất và chất lượng cao hơn. 

Sau nhiều năm tích lũy kinh nghiệm và đầu tư hiệu quả, mô hình của ông hiện được xem là một trong những mô hình sản xuất sen tiêu biểu trên địa bàn.

Nhận xét về mô hình này, ông Nguyễn Đăng Thành, Chủ tịch Hội Nông dân phường Phong Điền cho biết, mô hình trồng sen của ông Hòa là điển hình tiêu biểu trong phong trào nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi tại địa phương.

Không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế cao, mà còn góp phần chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên vùng đất trũng, tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân trong vùng.

Góp phần hình thành chuỗi giá trị cho sen Huế 

Trong chiến lược phát triển nông nghiệp địa phương, ngoài các loại cây đặc sản như Thanh Trà, Dâu Truồi, Măng cụt Kim long… sen Huế được xem là sản phẩm có nhiều tiềm năng để phát triển thành thương hiệu đặc trưng mang tầm khu vực.

Để làm được điều đó, yếu tố quan trọng là phải nâng cao chất lượng, xây dựng vùng nguyên liệu ổn định và từng bước chuẩn hóa sản phẩm.

Theo ông Nguyễn Văn Dũng, Chủ tịch UBND phường Phong Phú, một trong những khó khăn lớn nhất của người trồng sen lâu nay là sản xuất còn manh mún, thiếu liên kết nên giá trị sản phẩm chưa cao.

Nhằm khắc phục điều này, cần từng bước hình thành các mô hình liên kết trồng - chế biến - tiêu thụ sen với sự đồng hành của chính quyền địa phương, các Hội đoàn thể và Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH). 

Các mô hình sản xuất nên gắn với phát triển du lịch cộng đồng. Những đầm sen không chỉ cho thu hoạch nông sản mà còn trở thành điểm check-in, trải nghiệm văn hóa thu hút du khách. Người dân sẽ có thêm nguồn thu từ dịch vụ chụp ảnh, ẩm thực, tham quan và bán sản phẩm đặc sản tại chỗ.

Ông Nguyễn Hoàng Anh Tuấn, Phó Giám đốc NHCSXH thành phố Huế cho biết, nguồn vốn TDCS đang đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ người dân khai thác hiệu quả tiềm năng kinh tế từ cây sen, góp phần chuyển đổi cơ cấu sản xuất nông nghiệp, tạo sinh kế bền vững và thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn gắn với bảo tồn giá trị văn hóa đặc trưng của Huế. 

Thông qua các chương trình cho vay ưu đãi, nhiều hộ dân đã mạnh dạn đầu tư cải tạo vùng đất trũng, mở rộng diện tích trồng sen theo hướng sản xuất hàng hóa và từng bước hình thành các mô hình liên kết sản xuất hiệu quả.

Theo ông Tuấn, từ nguồn vốn TDCS, nhiều hộ dân, tổ hợp tác và hợp tác xã đã đầu tư máy sấy hạt sen, hệ thống đóng gói, sơ chế sản phẩm nhằm nâng cao chất lượng và giá trị thương mại.

Một số mô hình còn phát triển thêm các sản phẩm chế biến sâu như trà tim sen, sữa hạt sen, mứt sen, tinh dầu sen…, góp phần đa dạng hóa sản phẩm, nâng tầm thương hiệu sen Huế trên thị trường. 

Đặc biệt, TDCS không chỉ hỗ trợ phát triển sản xuất mà còn góp phần thúc đẩy hình thành chuỗi giá trị từ trồng sen gắn với du lịch sinh thái, trải nghiệm cộng đồng và chương trình OCOP.