Khơi dậy tinh thần sáng tạo của điện ảnh Việt Nam
(PLVN) - Tại Hội thảo “Diện mạo điện ảnh Việt Nam thời đổi mới” tổ chức tại Đà Nẵng mới đây, nhìn lại hành trình phát triển của điện ảnh Việt Nam kể từ công cuộc đổi mới năm 1986, nỗi trăn trở làm sao để điện ảnh Việt Nam hiện tại bắt nhịp cùng với sự phát triển mạnh mẽ của ngành công nghiệp nghe nhìn toàn cầu đã được đặt ra.
Theo nhiều ý kiến, có thể thấy những bộ phim Việt Nam xuất hiện vào những năm cuối thập niên 80, giữa thập niên 90 đã tạo nên bước chuyển mạnh mẽ trong tư duy sáng tạo. Những tác phẩm như “Bao giờ cho đến tháng Mười” không chỉ ghi dấu ấn giá trị nghệ thuật mà còn mở ra những cách tiếp cận mới với hiện thực cuộc sống, số phận con người, phản ánh những biến chuyển sâu sắc trong con người Việt Nam thời kỳ đổi mới. Nhiều bộ phim của giai đoạn này không chỉ là những tác phẩm nghệ thuật xuất sắc, mà còn là những “tư liệu tinh thần” quý giá về một đất nước đang chuyển mình.
“Từ những tác phẩm đầu tiên của thời kỳ đổi mới, đến các bộ phim được quốc tế ghi nhận sau này như: “Bi, đừng sợ!”, “Mùa len trâu”, “Thời xa vắng”, “Cánh đồng bất tận”… chúng ta có thể nhìn thấy một hành trình không ngừng tìm tòi, đổi mới, hội nhập của điện ảnh Việt Nam. Điều đáng quý là trong suốt hành trình ấy, điện ảnh Việt Nam luôn giữ được mối quan tâm sâu sắc với con người Việt Nam, đời sống Việt Nam, bản sắc văn hóa Việt Nam”, một ý kiến đánh giá.
Một điều đáng buồn là giai đoạn sau này, dù nhu cầu thưởng thức nghệ thuật thứ 7 của công chúng ngày càng nhiều hơn, điều kiện để sản xuất và phát hành phim ảnh tốt hơn, sự bùng nổ của điện ảnh thế giới giúp các nghệ sĩ có có thể học hỏi nhiều hơn, công nghệ hiện đại hơn… nhưng điện ảnh Việt Nam ngày càng thiếu những tác phẩm có giá trị sâu sắc.
Nhiều bộ phim dù có doanh thu cao, kéo nhiều khán giả đến rạp, nhưng ý nghĩa và tính chất nghệ thuật không cao. Chạy theo thị hiếu, nhiều bộ phim tập trung khai thác vào những đề tài kinh dị, bạo lực, mặt trái của cuộc sống... có thể gây ra sự méo mó về nhận thức của một số người xem. Vậy nên mới đây, Cục Điện ảnh đã có công văn gửi các nhà sản xuất, các hãng phim, các đơn vị phát hành, lưu ý về vấn đề này.
Tại Hội thảo, lãnh đạo Bộ VH,TT&DL nhìn nhận trong quá khứ, nhiều thế hệ nghệ sĩ đã không ngừng tìm tòi, đổi mới; có các tác phẩm phản ánh chân thực đời sống xã hội, góp phần nuôi dưỡng các giá trị nhân văn, khơi dậy lòng yêu nước và khát vọng phát triển dân tộc. Từ những bộ phim thời kỳ đầu đổi mới đến thời kỳ thị trường điện ảnh phát triển mạnh mẽ; từ sự xuất hiện của các hãng phim tư nhân đến những giải thưởng tại các liên hoan phim quốc tế; điện ảnh Việt Nam đã từng có diện mạo đa dạng, năng động, hội nhập, cho thấy sức sống, khả năng thích ứng, tinh thần đổi mới không ngừng của nghệ sĩ Việt Nam.
Nhìn lại chuyện cũ, để điện ảnh Việt Nam hiện tại phải nỗ lực sáng tạo hơn nữa, tạo ra những tác phẩm có giá trị tư tưởng, nghệ thuật cao nhưng vẫn chinh phục được thị trường; kể những câu chuyện Việt Nam bằng ngôn ngữ điện ảnh hiện đại có sức lan tỏa quốc tế; tận dụng hiệu quả những thành tựu công nghệ mới mà vẫn giữ gìn bản sắc và giá trị nhân văn của nghệ thuật điện ảnh.