Khoảng cách giữa chính sách và thực tế
Theo báo cáo mới nhất của Chi nhánh Ngân hàng Phát triển, đến nay, sau hơn 2 tháng triển khai quyết định bảo lãnh tín dụng của Chính phủ, mới có 20 doanh nghiệp tại thành phố nộp hồ sơ xin bảo lãnh với tổng số tiền đề nghị 165 tỷ đồng. Chưa nói tới chuyện ít hay nhiều, bởi trong số 20 doanh nghiệp này mới có 3 doanh nghiệp được chấp nhận bảo lãnh, và trong 3 doanh nghiệp đó, mới có duy nhất 1 doanh nghiệp được phát hành chứng thư bảo lãnh.
3 doanh nghiệp đi “tiên phong” trên là Công ty TNHH thương mại và trang trí nội thất Thành Trang được chấp nhận bảo lãnh vay vốn 6,691 tỷ đồng, đồng thời đã được phát hành chứng thư bảo lãnh số vốn vay. Còn lại, 2 doanh nghiệp là Công ty cổ phần xây dựng và dịch vụ Việt Mỹ được chấp nhận bảo lãnh số tiền vay 3,26 tỷ đồng; Công ty TNHH Hoa Đại được chấp nhận bảo lãnh số tiền vay 5,907 tỷ đồng.
Có thể thấy, theo danh sách, phần đông doanh nghiệp đề nghị bảo lãnh vay vốn đều thuộc loại vừa và nhỏ. Vậy các doanh nghiệp lớn của thành phố đâu, có phải không có nhu cầu được bảo lãnh? Không ít doanh nghiệp ngán ngẩm, được bảo lãnh đâu có dễ, tiêu chuẩn chặt chẽ như vậy, thà vay thương mại còn hơn là lòng vòng chạy thủ tục hết từ ngân hàng phát triển sang tới ngân hàng thương mại, tới khi được vay vốn cũng lỡ hết cơ hội.
Như vậy, cùng với hỗ trợ lãi suất, chính sách bảo lãnh tín dụng của Chính phủ được doanh nghiệp mong chờ, hy vọng, nhưng kết quả đang đi ngược lại với ý muốn, khi có quá ít doanh nghiệp “ dám” nộp hồ sơ và quá trình xét duyệt chặt chẽ khiến có quá ít trong số doanh nghiệp nộp hồ sơ được phát hành chứng thư bảo lãnh. Ngay cả với chương trình hỗ trợ lãi suất, cho dù có hơn 5000 khách hàng được hỗ trợ với tổng số tiền vay hơn 4000 tỷ đồng nhưng tính đi, tính lại, số tiền lãi được hỗ trợ cũng chỉ vẻn vẹn hơn 8 tỷ đồng, chẳng thấm tháp gì so với nhu cầu của doanh nghiệp và có thể thấy rằng, tác động của chủ trương hỗ trợ lãi suất chưa được như mong đợi.
Từ kết quả này, nhiều doanh nghiệp không quá mong chờ vào các gói kích cầu tiếp theo như kéo dài thời hạn hỗ trợ lãi suất, mở rộng cho vay đầu tư trung và dài hạn, thậm chí là cả chương trình cho nông dân vay với lãi suất 0% để mua sắm máy móc, thiết bị, đồ dùng sinh hoạt thiết yếu… Không phải doanh nghiệp không có nhu cầu mà do quy định khá chặt chẽ. Cũng không thể trách ngân hàng vì với trách nhiệm của mình, họ phải giữ an toàn đồng vốn huy động. Dường như vẫn có một khoảng cách giữa chính sách và thực tế. Khoảng cách này là một số quy định chưa hợp lý đã được doanh nghiệp phản ánh, như doanh nghiệp phải có vốn dưới 20 tỷ đồng, dưới 500 lao động, không có nợ quá hạn… Giám đốc Công ty Thương mại và Dịch vụ xuất nhập khẩu Hải Phòng Trần Văn Đạo cho biết; doanh nghiệp rất muốn vay và ngân hàng cũng rất muốn cho vay, nhưng quy định không có nợ quá hạn đã trói chân doanh nghiệp. Nên chăng, có sự điều chỉnh hợp lý hơn, chẳng hạn khoanh số nợ quá hạn này và tạo điều kiện cho doanh nghiệp vay vốn mới, được hưởng chính sách hỗ trợ mới có thể giải quyết được khó khăn trước mắt, giúp doanh nghiệp phát triển ổn định, có lợi nhuận sẽ trả được cả nợ quá hạn và nợ mới cho ngân hàng.
Chính sách về tín dụng của Chính phủ thời gian qua được coi là một động lực cơ bản giúp nền kinh tế sớm hồi phục, ngăn chặn đà suy giảm. Nhưng chính sách sẽ chỉ thực sự đi vào cuộc sống và phát huy tác dụng nếu đến với doanh nghiệp kịp thời. Thực tế cho vay hỗ trợ lãi suất và bảo lãnh tín dụng ở Hải Phòng là một dẫn chứng cụ thể để các nhà quản lý sớm có sự điều chỉnh, giúp doanh nghiệp tiếp cận nhanh hơn với nguồn vốn giá rẻ này, tạo sức bật để phát triển.
Trọng Nhân