"Khoác áo" dân sự cho một vụ cướp

 Theo đơn trình báo của chị Nguyễn Thị Bích Thu, trú tại phường Thụy Khuê, quận Tây Hồ, Hà Nội thì chị đã bị cướp 555 triệu đồng, nhưng hiện nay Công an TP Bắc Giang không chịu khởi tố vụ án mặc dù vẫn giữ số tiền này của chị.

Theo đơn trình báo của chị Nguyễn Thị Bích Thu, trú tại phường Thụy Khuê, quận Tây Hồ, Hà Nội thì chị đã bị cướp 555 triệu đồng, nhưng hiện nay Công an TP Bắc Giang không chịu khởi tố vụ án mặc dù vẫn giữ số tiền này của chị.

Hình minh họa
Hình minh họa

 

Cướp?

Ngày 25/3/2011, chị Thu cùng chồng bán căn hộ của vợ chồng chị tại phường Hoàng Văn Thụ, TP Bắc Giang cho anh Nguyễn Anh Thơ với giá 555 triệu đồng. Hai bên đã thực hiện việc giao tiền và giao giấy tờ sở hữu nhà tại nhà chị Thu. Đúng thời điểm chị Thu nhận tiền xong, một nhóm khoảng 10 người đạp cửa xông vào dùng hung khí khống chế chị Thu và người thân để lấy toàn bộ 555 triệu đồng. Người dẫn đầu và chị đạo nhóm người cướp tiền của gia đình chị Thu là bà Ngô Thị Quyên, sinh năm 1967, trú tại TP Bắc Giang.

Sau khi bị cướp toàn bộ số tiền, gia đình chị Thu đã báo cáo sự việc với Công an phường Hoàng Văn Thụ. Lúc này, chị Thu cũng được thông báo những người cướp tiền của chị đang có mặt tại Công an phường. Tại đây, bà Quyên và những người cướp tiền của chị Thu đã giao nộp số tiền này cho Công an phường.

Trong công văn trả lời chị Thu về việc không khởi tố vụ án đối với bà Quyên, Công an TP Bắc Giang xác định có việc bà Quyên và  7 người khác đã “lấy tiền” của vợ chồng chị Thu. Tuy nhiên, Công an TP Bắc Giang lại cho rằng, việc này không phải là “cướp” mà chỉ là tranh chấp dân sự giữa chị Thu và bà Quyên. Cũng theo công văn này, số tiền 555 triệu của chị Thu đang được Công an TP Bắc Giang giữ.

“Khoác áo dân sự” cho một vụ cướp

Thực chất thì đây có phải là một tranh chấp dân sự hay là một vụ cướp táo tợn? Theo xác minh của Công an TP Bắc Giang, vợ chồng chị Thu có vay của bà Quyên hơn 1,7 tỷ đồng để kinh doanh. Vợ chồng chị Thu đã viết giấy hẹn trả nợ nhưng không trả đúng hẹn, bà Quyên nhiều lần đòi nhưng vợ chồng chị Thu chưa trả.

Theo chị Thu, số tiền hơn 1,7 tỷ đồng này do Công ty CP Tự Cường mà vợ chồng chị đầu tư, thành lập cùng một số cổ đông khác, vay của bà Quyên. Tài liệu kế toán của Cty cũng thể hiện có khoản vay này. Trong thời gian qua, Cty CP Tự Cường gặp khó khăn và tranh chấp giữa các cổ đông nên chưa thể thực hiện việc trả nợ cho bà Thu. Đây là khoản vay của Cty, còn số tiền 555 triệu là tài sản cá nhân cùa vợ chồng chị Thu có được khi bán nhà tại Bắc Giang.

Dù giữa chị Thu và bà Quyên có quan hệ vay mượn thì việc sử dụng vũ lực để chiếm đoạt tiền từ “con nợ” cũng không phải là một tranh chấp dân sự như Công an TP Bắc Giang kết luận mà đây là một hành vi vi phạm pháp luật, xâm phạm quyền sở hữu tài sản của công dân. Cơ quan điều tra lấy một tranh chấp dân sự trước đó để “phủ” lên hành vi dùng vũ lực chiếm đoạt tài sản của công dân là không đúng pháp luật, để lọt tội phạm.

Bên cạnh đó, việc Công an TP Bắc Giang không khởi tố vụ án nhưng lại không trả lại số tiền này cho gia đình chị Thu cũng là trái pháp luật. Vì đây không phải là “tang vật” của vụ án, cơ quan công an không phải là cơ quan giải quyết thì căn cứ vào đâu để giữ số tiền này? Cơ quan công an càng không thể “giữ lại để chuyển cho tòa án” vì theo quy định của pháp luật, công an không có chức năng này. Cả hai việc là chưa đúng này đang gây thiệt hại cho công dân và làm mất tính nghiêm minh của pháp luật.

Chúng tôi có cuộc trao đổi với Luật sư Trần Văn Toàn, VPLS Khánh Hưng:

Luật sư đánh giá thế nào về ý kiến cho rằng đây là một vụ cướp tài sản, không phải là tranh chấp dân sự như Công an TP Bắc Giang kết luận?

Trong thực tế, có một số vụ án cướp tài sản và cưỡng đoạt tài sản xảy ra khi chủ nợ đi bắt nợ, dùng vũ lực để lấy tài sản từ con nợ. Các cơ quan tiến hành tố tụng trung ương và các địa phương đều đã xử lý theo nguyên tắc, nếu dùng vũ lực để chiếm đoạt tài sản của người khác, kể cả tài sản đó liên quan đến một quan hệ dân sự trước đó, thì đều là phạm tội.

Trong vụ việc này, có hành vi sử dụng vũ lực của 7 thanh niên và bà Quyên để chiếm đoạt số tiền của gia đình chị Thu. Vì không dùng vũ lực thì chắc chắn không thể lấy được số tiền này từ chủ sở hữu. Các hành vi mô tả đã đủ dấu hiệu khách quan của tội cướp tài sản.

Việc những người lấy tiền của chị Thu rồi mang đến Công an phường thì có khác biệt gì và có loại bỏ yếu tố tội phạm không, thưa ông?

Theo quy định của Bộ luật Hình sự, việc dùng vũ lực để chiếm đoạt tài sản sẽ cấu thành tội phạm khi hoàn tất việc lấy tài sản khỏi sự kiểm soát, quản lý của chủ tài sản. Việc mang tiền đã “cướp” được đến Công an phường không làm loại trừ yếu tố tội phạm vì tội cướp đã hoàn thành khi người thực hiện hành vi lấy được tài sản khỏi chủ sở hữu. Việc đem nộp cho Công an chỉ là động thái mang tính “khắc phục hậu quả”, là một tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự mà thôi.

Ông đánh giá như thế nào về việc Công an TP Bắc Giang không trả lại tài sản cho chủ sở hữu?

Về nguyên tắc, các cơ quan chức năng chỉ được giữ tài sản của công dân nếu có căn cứ và thẩm quyền. Công an chỉ được giữ tài sản nếu đó là tang vật của một vụ vi phạm hành chính hay hình sự thuộc thẩm quyền giải quyết của họ cho đến khi giải quyết xong vụ việc đó. Công an TP Bắc Giang đã kết luận “không phải là tội phạm” thì phải trả lại tiền cho chị Thu. Không thể nại ra lý do là giữ lại để giải quyết dân sự vì Công an không phải là cơ quan giải quyết tranh chấp.

Xin cảm ơn ông!

Bình Minh