Khoa học, công nghệ và chuyển đổi số được kỳ vọng tạo động lực tăng trưởng hai con số

Hội thảo là hoạt động tham vấn quan trọng trong quá trình xây dựng Đề án đặc thù phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vùng Đồng bằng sông Cửu Long, với sự tham dự của đại diện các cơ quan Trung ương, địa phương, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp, chuyên gia và nhà khoa học.

Thông qua hội thảo, Bộ Khoa học và Công nghệ mong muốn tăng cường trao đổi giữa các chủ thể trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo; thúc đẩy liên kết giữa Trung ương và địa phương, giữa viện, trường và doanh nghiệp, qua đó hoàn thiện Đề án theo hướng có trọng tâm, tính liên vùng và phù hợp với thực tiễn phát triển của ĐBSCL.

Khai thác dư địa phát triển bằng công nghệ

ĐBSCL có nhiều lợi thế về nông nghiệp, thủy sản, kinh tế biển, năng lượng và tài nguyên sinh học. Đây là vùng sản xuất nông nghiệp hàng hóa lớn của cả nước, đồng thời có nhu cầu lớn về ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số nhằm nâng cao năng suất, chất lượng, giá trị gia tăng và khả năng thích ứng.

Theo định hướng được đưa ra tại hội thảo, dư địa tăng trưởng của vùng thời gian tới không chỉ nằm ở mở rộng quy mô sản xuất mà còn ở phát triển chế biến sâu, logistics, xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc, giảm phát thải, khai thác phụ phẩm và phát triển các mô hình sản xuất dựa trên dữ liệu, khoa học và công nghệ.

ĐBSCL cũng đang đối mặt với nhiều vấn đề mang tính liên ngành, liên tỉnh như an ninh nguồn nước, xâm nhập mặn, sụt lún, sạt lở và biến đổi khí hậu. Đây là những bài toán đòi hỏi tăng cường ứng dụng công nghệ quan trắc, dự báo, viễn thám, mô hình số, trí tuệ nhân tạo, công nghệ nước và các công cụ hỗ trợ ra quyết định.

Bên cạnh đó, không gian biển, ven biển, nguồn sinh khối và phụ phẩm nông nghiệp, thủy sản mở ra những hướng phát triển mới về kinh tế biển, năng lượng tái tạo, công nghệ sinh học, vật liệu sinh học và kinh tế tuần hoàn.

Tại hội thảo, các đại biểu tập trung trao đổi về những hướng ưu tiên như ứng dụng khoa học, công nghệ nâng cao giá trị chuỗi lúa gạo, thủy sản; phát triển công nghệ sinh học, công nghệ nước và công nghệ thích ứng biến đổi khí hậu; khai thác phụ phẩm và tài nguyên sinh học; phát triển kinh tế biển, năng lượng, kinh tế xanh; xây dựng dữ liệu và nền tảng số dùng chung phục vụ quản trị vùng.

Cần Thơ đề xuất ba hướng trọng tâm

Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Văn Khởi, Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ, cho biết thành phố vinh dự được Bộ Khoa học và Công nghệ lựa chọn tổ chức hội thảo và mong muốn tiếp nhận nhiều ý kiến đóng góp của các chuyên gia, nhà khoa học, viện, trường cho quá trình xây dựng Đề án đặc thù.

Theo ông Khởi, ĐBSCL đóng góp hơn 50% sản lượng lúa, khoảng 65% sản lượng thủy sản nuôi trồng, trên 70% sản lượng trái cây và hơn 90% kim ngạch xuất khẩu gạo của cả nước. Năm 2025, GRDP toàn vùng tăng khoảng 7,24%, chiếm 12,2% GDP quốc gia.

Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số, TP Cần Thơ đề xuất ba định hướng trọng tâm.

Thứ nhất là phát triển nông nghiệp công nghệ cao, kinh tế xanh và thích ứng biến đổi khí hậu, trong đó xây dựng các trung tâm nghiên cứu, chuyển giao công nghệ nông nghiệp; mở rộng mô hình nông nghiệp thông minh, ứng dụng công nghệ sinh học và chuyển đổi số chuỗi giá trị.

Thứ hai là đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng đô thị thông minh và kết nối liên vùng. Thành phố đề xuất phát triển trung tâm dữ liệu, hạ tầng băng rộng, 5G; đào tạo kỹ năng số, tăng cường chia sẻ dữ liệu và ứng dụng công nghệ số trong quản lý tài nguyên nước, môi trường, giao thông, y tế, giáo dục.

Thứ ba là xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Trong đó, chú trọng liên kết đại học - hệ sinh thái đổi mới sáng tạo - doanh nghiệp, chuyển hóa kết quả nghiên cứu thành sản phẩm thực tế, đồng thời thu hút nhân tài, chuyên gia và nhà khoa học.

Hoàn thiện Đề án theo hướng thực chất

Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Trần Trung Tính cho biết, Bộ đang tập trung triển khai các nhiệm vụ theo hướng thực chất, nhằm cụ thể hóa chủ trương, chiến lược của Trung ương và Chính phủ về ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số để thúc đẩy tăng trưởng vùng ĐBSCL.

Trọng tâm là hoàn thiện Đề án đặc thù phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vùng ĐBSCL, dự kiến trình phê duyệt chậm nhất vào ngày 15/11.

Theo Thứ trưởng Tính, Đề án tập trung vào ba nhóm vấn đề gồm các nhiệm vụ ưu tiên, cấp bách cần triển khai ngay; các giải pháp mang tính đột phá; và công tác chuẩn bị cho chiến lược phát triển dài hạn.

Để bảo đảm tính khả thi, 12 đơn vị trực thuộc Bộ đã phối hợp với TP Cần Thơ, Trường Đại học Cần Thơ cùng các nhà khoa học, chuyên gia và doanh nghiệp để thu thập ý kiến, đề xuất giải pháp phù hợp thực tiễn.

Kết quả hội thảo sẽ là cơ sở để Tổ công tác tiếp tục hoàn thiện Đề án, làm rõ các vấn đề ưu tiên, cơ chế tổ chức thực hiện và giải pháp huy động nguồn lực trước khi báo cáo Bộ Khoa học và Công nghệ, trình cấp có thẩm quyền xem xét.

Qua đó, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được kỳ vọng trở thành những động lực quan trọng, góp phần khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của ĐBSCL, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo nền tảng cho tăng trưởng nhanh, bền vững của toàn vùng.