Khổ vì có nhiều… ngày sinh

Nhiều ngày sinh, biết “chọn” ngày nào?

Anh Hà Văn T. là giảng viên đại học ở một tỉnh miền núi. Năm 2010, trường đại học này có chủ trương tổng rà soát hồ sơ giấy tờ để phục vụ cho một hoạt động chung, do đó tất cả hồ sơ của cán bộ, giáo viên đều được đưa “lên bàn” của bộ phận tổ chức. Đến lượt anh T, trường mới phát hiện ra anh có đến ba loại ngày tháng năm sinh khác nhau. Các dữ liệu này nằm trong giấy khai sinh, sổ hộ khẩu, chứng minh nhân dân, học bạ, hồ sơ nhập ngũ, hồ sơ cán bộ vào trường… Không biết lấy đâu làm chuẩn, phòng tổ chức gọi anh lên, trước hết đề nghị anh …tự xác định.

Lúc này anh T mới thực sự bối rối. Nếu anh cứ theo bản sao giấy khai sinh và học bạ trong hồ sơ thì 6 năm nữa anh mới đến tuổi nghỉ hưu. Còn nếu theo hồ sơ cán bộ thì năm 5 nữa, tuy nhiên, theo chứng minh thư và hộ khẩu thì chỉ có 4 năm.

“Bí”, trường đại học này phải “nhờ” cơ quan Tư pháp xác định giúp. May mắn kết quả ngày tháng năm sinh trong bản sao giấy khai sinh của anh  là bản chuẩn. Có kết quả rồi nhưng anh T. vẫn lo lắng bởi anh không biết phải sửa các loại giấy tờ kia ra sao để đảm bảo sự thống nhất bởi việc này rất mất thời gian.

Chạy tới, chạy lui tìm ngày sinh thật

Tương tự trường hợp của anh T, vừa qua, chị H. M ở Hà Nội cũng phải “chạy tới, chạy lui” để xác định ngày sinh thật của mình vì hồ sơ không trùng khớp. Rắc rối hơn, do mất giấy khai sinh bản chính, và sổ hộ tịch thời kỳ đó đã không còn nên chị M. không thể làm hồ sơ xuất cảnh. Theo quy định, chị được đăng ký lại việc sinh.

Ra xã, xã đồng ý khai sinh lại cho chị nhưng vì chị không có bản sao giấy khai sinh, ngày tháng năm sinh mỗi loại giấy tờ ghi một khác. Theo quy định thì việc khai sinh lại của chị sẽ thiết lập theo loại giấy tờ đầu tiên. Tuy nhiên, lúc này xã lại bối rối vì không biết giấy tờ được lập đầu tiên là loại nào, vì có những giấy tờ cùng lập một thời điểm nhưng dữ liệu ngày tháng năm sinh khác nhau. Và cũng bởi một lý do khác, giấy tờ lập đầu tiên chưa chắc đã đúng với ngày sinh của chị.

Cán bộ tư pháp đăng ký sai, ai chịu?

Trong thực tế, chuyện sai sót về giấy khai sinh và các giấy tờ liên quan có nhiều nguyên nhân, trong đó phần lớn lỗi của các cá nhân đã không tuân thủ nguyên tắc thống nhất về dữ liệu hộ tịch. Bên cạnh đó, còn là lỗi do cán bộ tư pháp – hộ tịch, nhất là lớp cán bộ của thời kỳ cũ. Sai sót phổ biến là sổ hộ tịch thì ghi một đằng, nhưng cấp giấy khai sinh (cả bản chính và bản sao) lại ghi một nẻo… Bị sai, người dân quay lại thì chính cán bộ cũng còn biết sửa sai ra sao, theo quy trình nào.

Dự thảo Nghị định sửa đổi Nghị định 158/CP đang được Bộ Tư pháp xây dựng, dự kiến sẽ bổ sung quy định việc cải chính ngày, tháng, năm sinh chỉ được thực hiện đối với những trường hợp có đủ cơ sở để xác định có sự sai sót khi đăng ký khai sinh.

Dự thảo Nghị định cũng quy định sẽ không giải quyết việc cải chính ngày tháng, năm sinh đã ghi trong giấy khai sinh trong trường hợp là cán bộ, công chức, cán bộ, chiến sỹ trong lực lượng vũ trang mà hồ sơ cán bộ, công chức đã ổn định về ngày, tháng, năm sinh; đã đăng ký quá hạn hoặc đăng ký lại việc sinh theo nguyên tắc xác định nội dung khai sinh theo giấy tờ được lập đầu tiên.