Khó lường chất lượng đồ chơi trẻ em
Để bảo vệ sức khỏe trẻ em, Nhà nước có quy định đồ chơi cho trẻ phải có chứng nhận hợp chuẩn. Nhưng đến này, các loại đồ chơi trẻ em trên thị trường, từ hàng nhập khẩu chính thức đến hàng tiểu ngạch, nhập lậu vẫn chưa có dấu chứng nhận hợp quy (gọi tắt là tem CR)
Để bảo vệ sức khỏe trẻ em, Nhà nước có quy định đồ chơi cho trẻ phải có chứng nhận hợp chuẩn. Nhưng đến này, các loại đồ chơi trẻ em trên thị trường, từ hàng nhập khẩu chính thức đến hàng tiểu ngạch, nhập lậu vẫn chưa có dấu chứng nhận hợp quy (gọi tắt là tem CR) dù Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn đồ chơi trẻ em đã có hiệu lực từ 15-4-2009.
Mua theo cảm tính, bán theo nhu cầu
Dọc tuyến phố Hàng Mã, Chả Cá và Lương Văn Can, nơi được coi là khu buôn bán đồ chơi trẻ em lớn nhất Hà Nội, khi hỏi mua một sản phẩm đồ chơi bất kỳ có dán tem kiểm chuẩn, chúng tôi đều nhận được cái lắc đầu cùng ánh nhìn... ngơ ngác của chính người bán hàng.
Chị Quỳnh Nga, chủ hàng đồ chơi 39, phố Lương Văn Can cho biết: Nhiều đồ chơi thế dán làm sao hết, với lại chị chưa nhìn thấy tem hợp chuẩn cụ thể như thế nào. Đến nay, chưa nhà nào bán đồ chơi cho trẻ em bán ở phố này được dán loại tem đó. Đồ chơi cho trẻ em trên thị trường chủ yếu là hàng Trung Quốc, từ cái xúc xắc đến những con gấu bông hay những đồ chơi hiện đại như rô- bốt siêu nhân đều ghi “made in
Gần đây, người tiêu dùng được cảnh báo rất nhiều về lựa chọn mua đồ chơi cho trẻ em không an toàn nhưng khi được hỏi về tiêu chí lựa chọn đồ chơi cho con em mình, chúng tôi đều nhận được câu trả lời từ phía các bậc phụ huynh: trẻ em thích gì thì mua cho chúng chứ không biết đến chất lượng và cũng không mấy quan tâm đến vấn đề này. Nhưng mặt hàng có chất lượng thì trẻ em lại không thích nên vẫn phải mua theo nhu cầu của trẻ và cũng có trường hợp biết nhưng không coi trọng tới quy chuẩn. Cũng theo chị Quỳnh Nga, dán nhãn CR cho đồ chơi để bảo đảm an toàn cho trẻ em rất tốt nhưng 10 người đến mua hàng của chị may ra có 1, 2 người chú ý đến chất lượng. Phần lớn phụ huynh mua theo nhu cầu chơi của trẻ, miễn là trẻ thích là mua.
Bác sĩ Nguyễn Trung Nguyên, Trung tâm Chống độc của Bệnh viện Bạch Mai cho biết, trẻ bị ngộ độc đồ chơi thường là do ngẫu nhiên và bằng rất nhiều con đường. Nhiều trường hợp trẻ chơi đất nặn đã bị dị ứng ngứa toàn thân do đất dùng phẩm màu độc hại. Nhiều trường hợp nặng hơn như điếc tạm thời vì chơi các loại đồ chơi phát ra âm thanh quá lớn hoặc bị nhiễm độc đường hô hấp do hít phải mùi sơn, mùi nhựa từ các loại đồ chơi có màu sắc sặc sỡ. Phổ biến nhất, trẻ bị dị vật xâm nhập vào đường thở do hít, nuốt phải đồ chơi... dẫn đến những trường hợp đáng tiếc xảy ra như tử vong, viêm phổi mãn hay hỏng mắt, giảm thị lực.
Khó dán tem hợp chuẩn cho đồ chơi trẻ em
Theo quyết định số 50 ngày 7-3-2006 của Thủ tướng Chính phủ, trách nhiệm quản lý chất lượng đồ chơi trẻ em thuộc về Bộ Khoa học- Công nghệ, cơ quan kiểm tra là Tổng cục Tiêu chuẩn đo lường chất lượng. Tuy nhiên, quyết định này mới chỉ áp dụng để kiểm tra chất lượng cho đồ chơi của trẻ dưới 36 tháng tuổi. Ngày 26-6-2009, Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành thông tư số 18về việc ban hành và thực hiện “Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn đồ chơi trẻ em” theo đó tất cả các loại đồ chơi trẻ em đều phải được quản lý nhà nước về chất lượng. Cũng theo quy định này, từ ngày 15-4-2010 đồ chơi trẻ em sản xuất trong nước hay nhập khẩu chỉ được lưu thông trên thị trường sau khi đã được chứng nhận, công bố và gắn dấu hợp quy theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn đồ chơi trẻ em do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành.
Hiện trên cả nước có 4 trung tâm được chỉ định có chức năng thực hiện thử nghiệm, giám định, chứng nhận đồ chơi trẻ em phù hợp theo quy chuẩn mới ban hành. Đó là Trung tâm chứng nhận phù hợp (Quacert), Trung tâm Kỹ thuật Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng 1 (Quatest 1) tại Hà Nội, Quatest 2 tại Đà Nẵng và Quatest 3 tại TP Hồ Chí Minh.
Theo Phó tổng cục trưởng Tổng cục ĐLCL Trần Quang Vinh, mới đây Tổng cục gửi văn bản tới các doanh nghiệp sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh đồ chơi trẻ em, thông báo về cách thức triển khai thực hiện quy định mới. Theo đó, các doanh nghiệp liên hệ với Chi cục Tiêu chuẩn ĐLCL tại nơi đặt trụ sở chính để được hướng dẫn. Hiện nay, Tổng cục ĐLCL vẫn chưa thống kê hết số lượng đồ chơi còn tồn trước khi được dán nhãn. Nếu tới đây không quản lý được đồ chơi nhập khẩu theo đường tiểu ngạch thì rất khó có thể dán nhãn cho loại hàng hoá này. Để giúp các cơ quan chức năng quản lý, cần các doanh nghiệp phải có đăng ký và đồ chơi phải nhập qua đường chính thức. Số lượng cũ đang có dồn với lượng mới nhập về thì mặt hàng này khó có thể quản lý và đánh dấu hợp quy. ./.
Đỗ Thảo Nguyên