Khó “ghìm cương” lãi suất ngân hàng

(PLO) - Mới bước vào năm 2016,  cuộc đua lãi suất đã có dấu hiệu nóng lên khi một loạt các ngân hàng tăng lãi suất và tung ra các chương trình khuyến mãi… Theo nhận định của các chuyên gia, năm 2016 này nhiều áp lực khiến mặt bằng lãi suất khó giữ ổn định như năm 2015…
Chỉ trong tháng cuối cùng của năm 2015, ngân hàng này đã 4 lần tăng lãi suất Chỉ trong tháng cuối cùng của năm 2015, ngân hàng này đã 4 lần tăng lãi suất

Tăng theo thời vụ?

Theo bản tin trái phiếu tuần cuối năm 2015 của Công ty Chứng khoán BVSC, trong tuần cuối, thị trường mở (OMO) bơm ròng khối lượng vốn lớn nhất từ đầu năm đến nay tại các kỳ hạn tương đối dài. Cụ thể, đây là tuần thứ hai thị trường OMO bơm mới tại kỳ hạn dài 56 ngày với tổng lượng 28.278 tỷ đồng, 24.710 tỷ đồng kỳ hạn 14 ngày. Đây là tuần thứ 6 liên tiếp cuối năm Ngân hàng Nhà nước (NHNN) bơm ròng qua kênh OMO khối lượng vốn lớn.

Đồng thời, lãi suất liên ngân hàng tăng tuần thứ 7 liên tiếp. Đặc biệt, lãi suất liên ngân hàng 3 kỳ hạn đều tăng 0,06% lên mặt bằng lãi suất cao nhất từ đầu năm đến nay, đạt trên 5%/năm. Cụ thể, lãi suất trung bình kỳ hạn qua đêm tăng lên 5,03%/năm, trong khi các kỳ hạn 1 - 2 tuần đồng loạt tăng lên mức 5,07%/năm. Lãi suất liên ngân hàng đạt mức căng thẳng nhất phải kể đến phiên ngày cuối năm, cả ba kỳ hạn đều nhảy vọt lên mức 5,45%/năm - mức cao nhất trong vòng 2 năm qua, kể từ thời điểm trước tết Âm lịch 2014.

Theo nhận định của BVSC, hai diễn biến này cho thấy thanh khoản hệ thống tuần cuối năm đạt đến sự căng thẳng cục bộ cao độ. Dù vậy, BVSC vẫn duy trì quan điểm cho rằng hiện tượng này do ảnh hưởng yếu tố mùa vụ cuối năm khi nhu cầu về thanh toán của ngân hàng ở mức cao.

Cùng với diễn biến nóng trên thị trường liên ngân hàng, nhiều ngân hàng liên tục tăng thêm lãi suất huy động, đồng thời đưa ra nhiều chương trình khuyến mãi nhằm thu hút vốn trong những ngày đầu năm 2016. Cụ thể, ngày 30/12/2015, Sacombank tiếp tục điều chỉnh tăng lãi suất huy động VND thêm từ 0,1 - 0,2%/năm.  Đây là lần thứ 4 trong tháng 12 ngân hàng này tăng lãi suất. Trước đó, từ 25/12 VietCapital Bank  đã  điều chỉnh tăng lãi suất  thêm 0,05 - 0,2%/năm ở một số kỳ hạn. 

Hiện kỳ hạn 1-2 tháng lãi suất được tính ở mức 5,35%, 3-5 tháng là 5,45%. Eximbank cộng thêm lãi suất từ 0,2 - 0,6%/năm cho khách hàng chuyển đổi từ USD, vàng sang VND gửi tại ngân hàng này, trong khi HDBank cũng tăng lãi suất huy động ở các kỳ hạn 1-5 tháng thêm 0,1%/năm…

Không đứng ngoài cuộc, BIDV cũng đã áp dụng biểu lãi suất mới kể từ ngày 23/12 với mức tăng khá mạnh từ 0,5-0,8%. VietinBank cũng áp dụng biểu lãi suất mới cho các kỳ hạn 1 - 3 tháng với lãi suất ngang bằng tại BIDV.

Trong khi đó, một số ngân hàng có lãi huy động cao trên thị trường tiếp tục tung ra các chương trình khuyến mại để thu hút vốn, như BacABank với chương trình “Nhận quà - Trúng vàng - Đón Xuân vui”. VPBank với “Xuân đến An Khang – Nhận vàng Phú Quý”…

Nhiều ngân hàng cho biết huy động vốn gần đây khó hơn, lãi suất huy động liên tục tăng nhưng nguồn vốn huy động không tăng bao nhiêu do tình hình kinh tế tốt lên và một số kênh đầu tư như bất động sản, chứng khoán... có dấu hiệu khởi sắc.

Ba áp lực tăng lãi suất

Không chỉ kỳ vọng duy trì ổn định mặt bằng lãi suất như năm 2015, người đứng đầu NHNN, Thống đốc  Nguyễn Văn Bình trong một phát biểu mới đây còn kỳ vọng “nếu được” sẽ cố gắng giảm lãi suất cho vay trung và dài hạn thêm 0,3 - 0,5% trong năm 2016.

Tuy nhiên, theo nhận định của nhiều chuyên gia, đây là bài toán khó đối với NHNN. Theo TS Võ Trí Thành, với tất cả các biến số đặc biệt về tài chính của thế giới và Việt Nam, việc hạ lãi suất cho vay trong năm 2016 là rất khó khăn. 

TS Lê Xuân Nghĩa, trong một nhận định mới đây về triển vọng thị trường chứng khoán Việt Nam 2016 đã nêu lên 3 áp lực tăng lãi suất trong năm 2016, đó là : Lạm phát, lãi suất trái phiếu Chính phủ (TPCP) và nợ xấu.

Theo TS Nghĩa, lạm phát năm 2016 chịu tác động bởi các yếu tố lớn hơn nhiều so với năm 2015. Đặc biệt, với dự kiến điều chỉnh giá dịch vụ y tế và giáo dục, tuy chỉ chiếm 11% trong rổ CPI nhưng mức điều chỉnh đến 4-5 lần nên tác động khá lớn đến lạm phát, chưa kể khả năng có thể điều chỉnh giá điện lên tới 3- 4% trong năm 2016. 

Ông Nghĩa cũng cho rằng xu hướng giữ lạm phát thấp như năm 2015 là rất khó khăn, bởi do năm 2015 giá nguyên liệu đầu vào giảm mạnh nên năm 2016 khả năng sẽ đứng giá, do vậy, bất cứ yếu tố nào tăng sẽ làm tăng CPI.

Cùng với đó, lãi suất TPCP đang có xu hướng đi lên rất mạnh, có khả năng tạo mặt bằng lãi suất mới. Đặc biệt, chỉ số CDS (đo độ rủi ro của TPCP) cũng đang có xu hướng đi lên (cao nhất 300 điểm, hiện đang là 270 điểm).  Điều này hàm ý nhà đầu tư trên thị trường trái phiếu lo ngại rủi ro hơn. Lãi suất TPCP đi lên khiến việc huy động TPCP khó hơn, nhà phát hành có thể phải chấp nhận trả lãi suất cao hơn.

Một yếu tố tác động không nhỏ lên lãi suất là nợ xấu. Theo TS Nghĩa, chúng ta xử lý nợ xấu trong bối cảnh không có tiền, thiếu hệ thống pháp lý hỗ trợ. Xử lý nợ xấu làm từ từ, nên tỷ lệ chi phí hoạt động trên tổng chi phí của ngành ngân hàng liên tục tăng, từ khoảng 16% tăng lên 23% hiện nay. “Nguyên nhân là để xử lý nợ xấu, các ngân hàng phải tăng tỷ lệ trích lập dự phòng rủi ro. Trong bối cảnh chi phí hoạt động cao, các ngân hàng khó có thể giảm lãi suất cho vay …”- ông Nghĩa phân tích.

Với những áp lực này, theo TS Nghĩa: “Năm 2016 khó có thể giữ được mặt bằng lãi suất như năm 2015. Thống đốc đang tìm mọi cách không cho lãi suất tăng. Nhưng làm được điều đó không dễ!”. 

Thanh Thanh
Cùng chuyên mục
Tọa đàm tham vấn chuyên gia về kinh tế - xã hội do Văn phòng Quốc hội (QH) phối hợp với Ủy ban Kinh tế của QH tổ chức.

Nghe chuyên gia hiến kế chính sách dài hơi cho phát triển kinh tế hậu COVID-19

(PLVN) - Theo Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải, năm 2021, kinh tế Việt Nam có dấu hiệu chưa bắt nhịp, đồng điệu với kinh tế thế giới. Trong khi kinh tế thế giới và nhiều nước đảo chiều từ tăng trưởng âm của năm 2020 sang tăng trưởng dương năm 2021 thì Việt Nam tăng trưởng năm 2021 dự báo không đạt kế hoạch và tăng không đáng kể so với năm 2020.

Đọc thêm

Khởi công Dự án Trạm biến áp 500kV Vân Phong

Khởi công Dự án Trạm biến áp 500kV Vân Phong
(PLVN) - Sáng nay (26/9), tại Khánh Hòa, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) và Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia (EVNNPT) đã tổ chức phát động triển khai thi công Dự án Trạm biến áp 500kV Vân Phong và đầu nối.

PV GAS có tân Tổng Giám đốc

Tân Tổng Giám đốc PV GAS - ông Hoàng Văn Quang.
(PLVN) - Ông Hoàng Văn Quang – Thành viên Hội đồng Quản trị Tổng Công ty Khí Việt Nam (PV GAS) được bổ nhiệm giữ chức vụ Tổng Giám đốc đơn vị này.

Thu hút FDI 9 tháng bất ngờ tăng

Hình minh họa
(PLVN) - Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) vừa công bố tình hình thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) 9 tháng đầu năm. Theo đó, vốn FDI đầu tư vào Việt Nam trong 9 tháng đạt 22,15 tỷ USD, tăng 4,4% so với cùng kỳ năm trước.

Kiến nghị phục hồi sản xuất công nghiệp

Hai nhà máy điện Cà Mau 1 & 2 giảm sản lượng, khiến số nộp ngân sách có thể chỉ đạt 32% so với hàng năm.
(PLVN) -  Giãn cách xã hội liên tục ở nhiều tỉnh, thành khiến cho tình hình tiêu thụ và sản xuất công nghiệp gặp nhiều khó khăn. Hàng loạt địa phương đã gửi kiến nghị đến Chính phủ và các bộ, ngành các biện pháp để phục hồi sản xuất.

Sáu địa phương đầu tiên thực hiện hóa đơn điện tử

Từ ngày 1/7/2022, hầu hết doanh nghiệp, tổ chức kinh tế, hộ, cá nhân kinh doanh thực hiện hóa đơn điện tử.
(PLVN) -  Triển khai Nghị định 123/2020/NĐ-CP quy định về hóa đơn, chứng từ, từ ngày 1/7/2022, hầu hết doanh nghiệp, tổ chức kinh tế, hộ, cá nhân kinh doanh thực hiện hóa đơn điện tử. Theo lộ trình, 6 địa phương đầu tiên sẽ thực hiện giai đoạn I từ tháng 11/2021.

Nỗ lực sớm gỡ “Thẻ vàng” của EC để phát triển nghề cá bền vững

Buổi họp trực tuyến của Ban Chỉ đạo chống khai thác IUU tỉnh Bình Thuận sáng 24/9.
(PLVN) - Đó là lời khẳng định của Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bình Thuận Nguyễn Văn Phong trong cuộc họp trực tuyến sáng nay (24/9) của Ban Chỉ đạo chống khai thác IUU tỉnh về tình hình nhiệm vụ, giải pháp phòng, chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) trên địa bàn tỉnh.

Đà Nẵng tìm hướng tháo gỡ khó khăn, phục hồi kinh tế khi đại dịch COVID-19 vẫn phức tạp

Nhiều doanh nghiệp Đà Nẵng lao đao thời gian qua do ảnh hưởng của dịch COVID-19.
(PLVN) - Làn sóng dịch COVID-19 lần thứ 4 bùng phát kể từ 30/4 đến nay đã khiến nhiều doanh nghiệp Đà Nẵng lao đao, thậm chí tạm ngưng hoạt động, giải thể. Với tình hình vẫn chưa thể kiểm soát được như hiện nay, Đà Nẵng đang nỗ lực tìm hướng phục hồi kinh tế, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp

Nhiều kỳ vọng tại dự án cảng Vạn Ninh hơn 2.200 tỷ đồng

Nhân viên đơn vị tư vấn, thiết kế làm việc tại khu vực xây cảng Vạn Ninh
(PLVN) -  Được xây dựng ở khu vực chiến lược kinh tế thuộc thành phố Móng Cái (Quảng Ninh), Cảng biển Vạn Ninh được kỳ vọng không chỉ là điểm trung chuyển hàng hoá trong nước mà còn giữ vai trò cửa ngõ kết nối giữa Trung Quốc, các nước Đông Bắc Á với Việt Nam và ASEAN.

Đề xuất mới bị đánh giá “tăng chi phí về môi trường cho doanh nghiệp”: Cơ quan soạn thảo phản hồi gì?

Bộ Tài nguyên và Môi trường cho rằng, các quy định mới về đối tượng quan trắc tự động, tái chế... có lộ trình cụ thể để tạo thuận lợi cho doanh nghiệp.
(PLVN) -  Mới đây, một số tổ chức, hiệp hội doanh nghiệp cho rằng, dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ môi trường sẽ làm tăng gánh nặng, chi phí về môi trường cho doanh nghiệp. Trước ý kiến này, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã có thông tin phản hồi.