Khó định giá tài sản ảo

Việc định giá tài sản bị xâm hại trong một số vụ án hình sự có vai trò rất quan trọng, không chỉ liên quan trực tiếp đến việc xác định mức bồi thường dân sự mà còn là yếu tố định lượng để xác định bị cáo có tội hay không, bị truy tố ở khoản nào?

Thế nhưng, việc định giá tài sản trong các vụ án hình sự hiện nay đang gặp vướng do đối tượng định giá là tài sản ảo, tài sản không có giá trị thực tế!

Tài sản “ảo”: giá bao nhiêu?

Lợi dụng là nhân viên dịch vụ chăm sóc khách hàng và game Master tại Công ty Quang Minh DC (Công ty này được độc quyền phát hành trò chơi trực tuyến Thế giới hoàn mỹ tại Việt Nam), bị cáo Lê Quý Hải (SN 1983, trú tại Ngọc Hà, Ba Đình, Hà Nội) đã truy cập vào máy chủ và “hack” đồ (vật phẩm có giá trị trong game online) “rinh” 1.000 viên long châu trong game trực tuyến Thế giới hoàn mỹ và rao bán với giá 151.000 đồng/viên.

Hải đã bán được 600 viên, thu về 91 triệu đồng. Tuy nhiên, theo đơn trình báo của đại diện phía bị hại thì chỉ tính 878 viên “long châu cấp 12” bị trộm có giá hơn 4 tỷ đồng.

Vào thời điểm Hải thực hiện hành vi phạm tội, một viên “long châu cấp 12” được bán tại thị trường chợ đen với giá khoảng 4 đến 5 triệu đồng.

Nếu tính bằng mức giá đó, 600 viên Long Châu đã có giá trị trên 3 tỷ đồng.

Ngoài ra, theo cách tính của nhà phát hành, để ép thành công viên long châu cấp 12 này, game thủ phải tiêu tốn khoảng 4.645 viên long châu cấp 1, mà mỗi viên long châu cấp 1 được bán chính thức với giá 1000đồng/viên.

Cũng chính vì thế mà nhà phát hành Quang Minh DEC đã đòi bị cáo phải bồi thường một số tiền lên đến... 2,7 tỷ đồng.

Để xác định giá trị tài sản bị trộm cắp trong vụ án, quá trình điều tra Công an TP Hà Nội đã có công văn đề nghị Hội đồng định giá tài sản (HĐĐGTS) trong tố tụng hình sự TP Hà Nội định giá số “long châu cấp 12” trong trò chơi Thế giới hoàn mỹ.

Tại Văn bản số 4805 ngày 16/10/2009 của HĐĐGTS TP Hà Nội kết luận: Đây là loại hình tài sản mới (tài sản ảo) không có giá trị thực tế nên không xác định được giá trị thiệt hại; các văn bản quy phạm pháp luật chưa đề cập đến vấn đề quản lý giá của loại tài sản này.

Lời khai của bị can và phía bị hại cũng không đủ cơ sở pháp lý để làm căn cứ để định giá tài sản.

Mặc dù vậy, Lê Quý Hải vẫn bị kết án hơn 9 tháng tù về tội “Trộm cắp tài sản” theo khoản 1 điều 138 BLHS cộng mức bồi thường 91 triệu đồng- bằng số tiền bị cáo thu được do bán 600 viên long châu cấp 12 đã được gia đình bị cáo tự nguyện nộp khắc phục hậu quả trong quá trình điều tra vụ án.

Không phải hàng hoá- định giá thế nào?

Tại vụ án 35 “sưa tặc” xảy ra tại địa bàn Hà Nội, ngoài hình phạt chính, các bị cáo này còn phải liên đới bồi thường dân sự cho chủ sở hữu những cây sưa bị chặt trộm.

Và việc xác định mức bồi thường dân sự cũng làm “đau đầu” HĐXX và các bên liên quan. Đơn cử việc bồi thường một cây sưa bị chặt, Ban quản lý di tích đền Hai Bà Trưng (quận Hà Đông) đòi bồi thường 150 triệu đồng.

Trong khi đó, theo HĐĐGTS quận Hà Đông thì cây sưa này chỉ có giá 39 triệu đồng.

Tương tự, cây sưa bị chặt trộm tại sân nhà K16-17 khu tập thể Bách Khoa được HĐĐGTS TP Hà Nội xác định giá 93,3 triệu đồng nhưng đại diện Công ty TNHH Nhà nước một thành viên Công viên Cây xanh Hà Nội lại chỉ đòi bồi thường có... 2,7 triệu đồng.

Được biết, việc định giá phải có một HĐĐGTS với thành phần từ 3-5 người trong đó có một tư vấn viên chuyên mua bán, quản lý loại tài sản cần định giá.

Khi định giá tài sản phải dựa trên các tiêu chí chung đối với từng tài sản khác nhau; chẳng hạn tài sản là ôtô, xe máy... phải dựa trên việc đăng ký xe, thuế trước bạ, giá thị trường… để có một mức giá tương đối sát hợp.

Trên cơ sở đó, HĐĐGTS tính khấu hao giá trị tài sản và giá trị sử dụng để đưa ra một mức giá hợp lý cho tài sản định giá.

Nguyên tắc là vậy, nhưng đối với loại tài sản như gỗ sưa- một loại gỗ quý thuộc danh mục cấm không được mua bán tự do trên thị trường, cấm xuất nhập khẩu thì… HĐĐGTS cũng đành “bó tay”!

Quỳnh Lưu (ghi)