Khó đền bù do thiếu sót trong quản lý đất đai

Nguyên nhân chính nảy sinh phức tạp này lại chính từ thiếu sót, tắc trách của địa phương trong quản lý đất đai.

Theo ông Ngô Văn Chương, trưởng khu dân cư Đại Thắng, 48 hộ dân có tên trong đơn đều thuộc thôn Đại Thắng, xã Hoà Nghĩa trước đây. Qua xem xét cho thấy phần lớn các hộ đều không có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hay một loại giấy tờ có tính chất pháp lý nào để chứng minh mình được giao đất 03 tại đây làm căn cứ để kiểm kê, tính tóan đền bù.

Thực tế là do cấy lúa ở khu vực đồng chiêm năng suất thấp, lại chỉ cấy được một vụ, nên sau 3 năm được giao ruộng 3 năm, khoảng 30% số hộ được giao đất ở khu vực này bỏ ruộng không sản xuất. Năm 1996, để sử dụng diện tích đất này hiệu quả, xã đồng ý cho trưởng thôn, gom diện tích ruộng bỏ không sản xuất để một số hộ dân đấu thầu nuôi trồng thủy sản. Khi gom đất ruộng bỏ không, cho một số hộ đấu thầu nuôi thủy sản, trưởng thôn không ghi lại danh sách các hộ được giao đất trước đây. Rất nhiều hộ cũng không còn giữ lại được giấy tờ nào chứng minh có đất ở đây. Tại UBND xã Hòa Nghĩa (trước đây) cũng không lưu giữ hồ sơ, sổ sách chứng minh các hộ dân có đất được giao. Khi dự án đường ô tô cao tốc Hà Nội- Hải Phòng đi qua, khu vực cánh đồng chiêm có 1,2 ha được tính tóan đền bù, giải phóng mặt bằng. Ngay lập tức, nhiều hộ dân được chia ruộng tại đây, làm đơn kiến nghị đòi tiền đền bù, kiên quyết không để các hộ đầu tư nuôi trồng thủy sản được hưởng tiền đền bù. Bằng chứng đưa cho Hội đồng bồi thường của các hộ chỉ là danh sách do trưởng thôn cũ nhớ, ghi lại hoặc giấy cam đoan của một vài nhân chứng, không có tính pháp lý. Chính vì sự tắc trách, thiếu sót  trong quản lý đất đai của địa phương, đến nay, quận Dương Kinh vẫn chưa xác định được con số các hộ cụ thể có đất được giao  tại diện tích 1,2 ha khu đồng chiêm có dự án đường cao tốc đi qua. Ban đầu là 48 hộ dân kiến nghị, sau khi lực lượng công an, cán bộ đoàn thể tiến hành kiểm tra thì số hộ dân rút xuống còn 26 hộ; đến đầu tháng 5, con số là 41 hộ dân…  

Đến thời điểm này, các hộ dân ở đây vẫn tiếp tục gửi đơn kiến nghị lên Hội đồng đền bù quận chung quanh việc này, khiến việc đền bù giải phóng mặt bằng của dự án đường cao tốc bị ách tắc. Hội đồng đền bù, hỗ trợ, tái định cư quận Dương Kinh đang lúng túng trong việc giải quyết. Các hộ được giao đất 03 ở khu vực đồng chiêm là có thật nhưng họ lại không có giấy tờ mang tính pháp lý để chứng minh nguồn gốc đất, làm căn cứ tính toán đền bù. Để đẩy nhanh tốc độ giải phóng mặt bằng cho dự án đường cao tốc, Hội đồng bồi thường, hỗ trợ, tái định cư quận Dương Kinh đề xuất phương án: 30% tiền đền bù giải phóng mặt bằng của diện tích 1,2 ha khu đồng chiêm sẽ chi trả cho các hộ đấu thầu nuôi trồng thủy sản, 70% còn lại sẽ tạm chuyển cho chính quyền địa phương giữ và sẽ chi trả tiền đền bù trên cơ sở xác định, điều tra chính xác các hộ có đất tại đây, khi có căn cứ pháp lý. Quận tập trung kiểm tra, làm rõ những sai sót trong quản lý đất đai tại phường Hòa Nghĩa để có biện pháp xử lý phù hợp…

Hoàng Yên