“Kho báu” sáng tạo ẩn mình tại chợ Đồng Xuân

“Kho báu” sáng tạo ẩn mình tại chợ Đồng Xuân
“Chạm chợ Đồng Xuân” mang đến một hành trình trải nghiệm nghệ thuật độc đáo (Ảnh: Hòa Nguyễn).

“Chạm chợ Đồng Xuân” mang đến một hành trình trải nghiệm nghệ thuật độc đáo, nơi công chúng có thể tìm kiếm những “kho báu”sáng tạo ẩn mình giữa không gian giao thương tuổi đời hơn một thế kỷ.

Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, với chủ đề “Thăng Long Kẻ Nghệ” và định hướng “Kinh tế Sáng tạo”, quy tụ hơn 150 hoạt động, có sự tham gia của gần 1.000 nghệ nhân, nghệ sĩ.

Trong mạng lưới không gian ấy, Chợ Đồng Xuân mang đến một lát cắt đặc biệt về đời sống đô thị Hà Nội. Hơn một thế kỷ qua, khu chợ đã chứng kiến những đổi thay của thành phố, đồng thời lưu giữ nhiều dấu ấn trong kiến trúc, hoạt động giao thương và nếp sinh hoạt của người dân.

Trên nền tảng ấy, “Chạm Đồng Xuân” đưa nghệ thuật đến gần hơn với đời sống di sản, mở ra cơ hội để công chúng không chỉ quan sát mà còn trực tiếp trải nghiệm, tương tác và khám phá những giá trị văn hóa hiện hữu trong không gian quen thuộc.

“Chạm Đồng Xuân” không đưa nghệ thuật vào một không gian trưng bày tách biệt, mà để các tác phẩm len vào từng ngóc ngách của khu chợ, hòa cùng kiến trúc và nhịp sống thường ngày. Đó có thể là một sắp đặt bên đài phun nước, một tác phẩm dọc hành lang, ở chiếu nghỉ cầu thang, bên lan can hay nép mình trong góc khuất ít người chú ý.

Không có một lộ trình khám phá cố định, công chúng được khơi gợi sự tò mò để tự tìm kiếm, quan sát và nhận ra những điều mới mẻ ngay trong không gian vốn đã thân thuộc.

Lần đầu tiên, sân mái chợ Đồng Xuân được mở cửa đón công chúng, hé lộ một không gian sinh hoạt văn hóa khác biệt ngay trên tầng cao của khu chợ. Sách, bàn cờ và những góc vườn nhỏ được bố trí đan xen, tạo nên điểm dừng chân yên tĩnh giữa nhịp giao thương sôi động bên dưới.

Tại đây, người tham quan có thể đọc sách, chơi cờ, nghỉ ngơi hay phóng tầm mắt ngắm nhìn những mái phố cổ từ một góc nhìn ít có dịp trải nghiệm. Không gian này tiếp tục được làm phong phú bằng các hoạt động biểu diễn âm nhạc và chiếu phim, diễn ra từ nay đến hết ngày 28/11/2026.

Các tiểu thương chợ Đồng Xuân hào hứng khi trải nghiệm nghệ thuật ngay chính nơi mình kinh doanh, buôn bán (Ảnh: Hòa Nguyễn).
Các tiểu thương chợ Đồng Xuân hào hứng khi trải nghiệm nghệ thuật ngay chính nơi mình kinh doanh, buôn bán (Ảnh: Hòa Nguyễn).

Bước vào hành trình khám phá, người xem có thể bắt gặp những hình ảnh rất đỗi thân thuộc của Đồng Xuân được tái hiện bằng ngôn ngữ nghệ thuật. Đó là dáng hình những tiểu thương thấp thoáng trên mặt tranh, thoạt nhìn dễ khiến người ta ngỡ có ai đó đang đứng giữa khu chợ.

Cũng có những sáng tạo khiến vật liệu phục vụ buôn bán thường ngày mang một đời sống khác: sắt thép, thùng xốp trở thành chất liệu tạo âm thanh, khơi gợi sự tò mò và thôi thúc người xem thử tương tác. Mỗi tác phẩm mở ra một cách cảm nhận riêng, có khi gây ấn tượng ngay lập tức, có khi chỉ được nhận ra sau một hồi quan sát.

25 tác phẩm của các nghệ sĩ trong nước và quốc tế ở Triển lãm nghệ thuật đa giác quan thể hiện cách tiếp cận riêng với chợ Đồng Xuân. Giám tuyển Nguyễn Anh Tuấn cho biết, có những nghệ sĩ quốc tế đã nghiên cứu và sống trong không khí chợ Đồng Xuân cả tháng trời để tạo ra các tác phẩm đặc biệt từ hình ảnh, âm thanh, vật liệu đến những câu chuyện gắn với con người và không gian khu chợ thêm ấn tượng. Sự đan xen giữa tác phẩm và môi trường hiện hữu tạo nên một trải nghiệm mà ở đó ranh giới giữa nghệ thuật và đời sống trở nên khó phân định.

 Sách, bàn cờ và những góc vườn nhỏ được bố trí đan xen nơi giao thương tấp nập (Ảnh: Hòa Nguyễn).
Sách, bàn cờ và những góc vườn nhỏ được bố trí đan xen nơi giao thương tấp nập (Ảnh: Hòa Nguyễn).

Trong khi đó, cuộc thi thời trang “Market to Mode” mở ra sân chơi sáng tạo, nơi hàng hóa quen thuộc tại chợ Đồng Xuân được nhìn nhận dưới một góc độ khác. Thông qua cách phối hợp và biến tấu theo tinh thần mix & match, người tham gia có thể đưa những sản phẩm vốn gắn với hoạt động giao thương vào các thiết kế trang phục độc đáo, biến chất liệu đời thường thành phương tiện thể hiện cá tính và tư duy thời trang riêng.

 Chương trình góp phần đưa di sản đến gần hơn với công chúng, nhất là thế hệ trẻ (Ảnh: Hòa Nguyễn).
Chương trình góp phần đưa di sản đến gần hơn với công chúng, nhất là thế hệ trẻ (Ảnh: Hòa Nguyễn).

Thông qua việc đồng hành cùng Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026, BTC hướng tới kết nối các nguồn lực văn hóa, tri thức và sáng tạo với đời sống kinh tế đương đại, qua đó góp phần phát triển công nghiệp văn hóa, mở rộng cơ hội sinh kế và đưa di sản đến gần hơn với công chúng, nhất là thế hệ trẻ.

Bảo Châu