Khiếu kiện nhiều hơn khi Hoa Kỳ tăng rào cản thương mại?

Một trong những lời khuyên mà Luật sư Wiliam H.Barringer từ Cty Luật Winston&Strawn đưa ra cho các doanh nghiệp (DN) Việt Nam để nhằm đối phó với việc Hoa kỳ thắt chặt pháp luật về chống bán phá giá và chống trợ cấp đối với nền kinh tế (KT) phi thị trường (TT) là cần phải có thêm các khiếu kiện thường xuyên hơn lên Tòa án Thương mại quốc tế Hoa Kỳ.

Rào cản mang tên “Gói thực thi Luật Thương mại”

Bộ trưởng Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) Gary Locke mới thông báo một số đề xuất nhằm tăng cường công tác thực thi Luật Thương mại và hỗ trợ cạnh tranh cho các DN Hoa Kỳ, đặc biệt tập trung vào thực tiễn hoạt động nhập khẩu (NK) vi phạm pháp luật Hoa Kỳ từ các nền KT phi TT. Những đề xuất này nhằm hỗ trợ cho Sáng kiến xuất khẩu (XK) quốc gia của Tổng thống Obama với mục đích tăng gấp đôi kim ngạch XK trong 5 năm tới và hỗ trợ tạo thêm hàng triệu việc làm mới.

Sáng kiến XK quốc gia tập trung vào ba khía cạnh chủ chốt: một chiến lược xúc tiến thương mại toàn diện, thiết thực; cải thiện việc tiếp cận các khoản tín dụng và duy trì thực thi nghiêm ngặt các đạo luật thương mại của Hoa Kỳ. DOC đã đưa ra 14 đề xuất nhằm tăng cường việc thi hành pháp luật về chống bán phá giá và chống trợ cấp của Hoa Kỳ.

Trong năm 2009, Cục quản lý NK thuộc Cơ quan Thương mại quốc tế đã khởi xướng 34 vụ việc điều tra chống bán phá giá và chống trợ cấp, tăng 15 vụ so với năm 2008. Số lượng mà các vụ việc điều tra liên quan đến các nền KT phi TT chiếm khoảng 1/3 số lượng các vụ mà Cục này đã tiến hành.

Theo Luật sư Barringer, động lực cho những thay đổi trong việc áp dụng các biện pháp phòng vệ thương mại như chống bán phá giá, chống trợ cấp và biện pháp tự vệ của Hoa Kỳ chủ yếu là do quan niệm rằng thắt chặt hơn pháp luật về phòng vệ thương mại sẽ giúp giảm thâm hụt thương mại ngày càng gia tăng giữa Mỹ và Trung Quốc. Điều này đã dẫn đến quyết định áp thuế đối kháng (thuế chống trợ cấp) đối với các mặt hàng NK từ Trung quốc vào năm 2006 bất kể thông lệ từ lâu của Hoa Kỳ là không áp thuế đố kháng đối với các trường hợp nền KT phi TT trong các cuộc điều tra chống bán phá giá.

Cách nào “hóa giải”?

“Gói thực thi Luật thương mại” sẽ gây khó khăn hơn cho việc dỡ bỏ lệnh áp thuế chống bán phá giá, chống trợ cấp, nhằm áp đặt thêm gánh nặng lên các bị đơn và thắt chặt thêm các thời hạn, dẫn đến gia tăng khả năng DOC áp dụng “các dữ kiện thực tế có sẵn bất lợi”.

Gói này cũng nhằm gia tăng mức độ không chắc chắn cho các nhà XK và NK, từ đó làm gia tăng sự bất ổn định trong tác động của các biện pháp thuế chống bán phá giá, chống trợ cấp. Điều bất lợi khác dễ nhận thấy là gói này bỏ thông lệ chấm dứt lệnh áp thuế chống bán phá giá đối với các bị đơn riêng lẻ mà có kết quả không bán phá giá trong 3 lần rà soát hành chính liên tiếp, khiến cho các cuộc rà soát cuối kỳ định kỳ 5 năm là cách duy nhất để được loại bỏ lệnh áp thuế…

Với hàng loạt bất lợi trước mắt, phải hóa giải cách nào?. Các DN Việt Nam có thể làm gì đối phó với “Gói thực thi Luật Thương mại”?. Thực ra, lúc này chưa thể nói cụ thể được nên làm gì, bởi thế, Luật  sư Barringer với kinh nghiệm nhiều năm tư vấn các vụ kiện thương mại cũng đành khuyên phải chờ xem gói này thực tế được triển khai thế nào.

Tuy nhiên, ông cho rẳng, DN Việt Nam nói riêng và các DN nền KT phi TT có thể tạo thế chủ động bằng việc có thêm các khiếu kiện thường xuyên hơn lên Tòa án Thương mại Quốc tế Hoa Kỳ để chấm dứt tình trạng chuyên quyền của DOC đang khiến các biên độ phá giá ngày càng được thổi phồng lên. Bên cạnh đó, cần đấu tranh để vấn đề quốc gia thay thế được giải quyết thỏa đáng, bởi đây là nhân tốt quan trọng nhất ảnh hưởng tới kết quả của giai đoạn điều tra hoặc rà soát.

H.Thủy