Khi nào không còn 'cầu thân, cầu lợi' bằng quà Tết?

(PLO) -Câu chuyện về quà biếu nói chung và quà Tết nói riêng, nhất là “biếu sếp” đã trở thành mối bận tâm của nhiều người. Dẫu những năm gần đây, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ năm nào cũng có những Chỉ thị, yêu cầu “không biếu, tặng quà Tết cho lãnh đạo” nhưng mỗi năm, lượng quà Tết vẫn ùn ùn âm thầm đổ về những “nơi cần phải đến”.
Ảnh minh họa Ảnh minh họa

Nghiêm cấm việc biếu, tặng quà Tết cho lãnh đạo

Lần đầu tiên việc biếu, tặng quà Tết cho lãnh đạo đã được “nâng cấp” lên tầm Chỉ thị của Ban Bí thư. Cuối tháng 12/2017, thay mặt Ban Bí thư, Thường trực Ban Bí thư Trần Quốc Vượng đã ký ban hành Chỉ thị của Ban Bí thư về việc tổ chức Tết năm 2018, trong đó nhấn mạnh, nghiêm cấm việc biếu, tặng quà Tết cho lãnh đạo, cấp trên “tranh thủ” cấp dưới với mọi hình thức.

Ngoài yêu cầu các cấp uỷ, tổ chức đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội tập trung lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện tốt một số nhiệm vụ trọng tâm là thực hiện thật tốt các chính sách bảo đảm an sinh và phúc lợi xã hội, nhất là đối với người nghèo, người có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, đồng bào vùng bị thiệt hại nặng nề do thiên tai, bão, lũ...

Tổ chức thăm hỏi các đồng chí thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sĩ, gia đình có công với nước, các bậc lão thành cách mạng, Mẹ Việt Nam Anh hùng, nhân sĩ, trí thức, văn nghệ sĩ, chức sắc tôn giáo tiêu biểu, các đơn vị lực lượng vũ trang và đơn vị làm nhiệm vụ trong những ngày Tết; tổ chức các hoạt động văn hoá, thể thao, lễ hội, mừng Xuân, tổng kết năm, đón nhận phần thưởng thi đua và kỷ niệm ngày truyền thống... cần thiết thực, tiết kiệm, phù hợp với truyền thống văn hoá dân tộc, thuần phong mỹ tục, tập quán tốt đẹp từng địa phương, Ban Bí thư nêu rõ trong Chỉ thị, các lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các cơ quan, ban, ngành, đoàn thể Trung ương không tổ chức đi thăm, chúc Tết lãnh đạo các địa phương; các địa phương không chúc Tết cấp trên và Trung ương.

Nghiêm cấm việc biếu, tặng quà Tết cho lãnh đạo cấp trên, cấp trên “tranh thủ” cấp dưới với mọi hình thức; nghiêm cấm sử dụng ngân sách, phương tiện, tài sản công vào các hoạt động mang tính cá nhân trong dịp Tết, lễ hội…

Tiếp nhận tinh thần này, trong phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 12, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu: “Ngay trong dịp Tết Nguyên đán sắp tới, tôi đề nghị tất cả hệ thống hành chính không chúc Tết lãnh đạo, không biếu xén, không phong bao, phong bì. Tôi yêu cầu không chúc Tết Thủ tướng, lãnh đạo Chính phủ, lãnh đạo các Bộ, ngành. Yêu cầu các tỉnh không về Hà Nội chúc Tết”. Yêu cầu này của Thủ tướng Chính phủ không phải lần đầu tiên và được nhấn mạnh ngay trong phiên họp thường kỳ cuối cùng của năm, chuẩn bị sang năm mới cho thấy, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ rất quyết liệt, muốn ngăn chặn “nạn lợi dụng quà tặng cho các mục đích cá nhân”.

Cục Chống tham nhũng (Thanh tra Chính phủ) cũng công khai đường dây nóng với 3 số điện thoại 08.048228, 0902.386.999, 0125.698.6688 để người dân có thể thông tin khi phát hiện các hành vi tặng quà Tết, tham nhũng. Sau khi nhận được đơn thư, điện thoại tố giác, Cục Chống tham nhũng sẽ chuyển giao hồ sơ, thông tin cho ban ngành, địa phương có trách nhiệm xác minh, xử lý. Kết quả xác minh, xử lý sẽ được các ban ngành, địa phương báo cáo về Cục Chống tham nhũng để tổng kết, báo cáo cấp trên có biện pháp xử lý tiếp theo.

“Lệ” khó sửa?!

Cuối năm 2016, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cũng đã ký ban hành chỉ thị về việc tăng cường công tác quản lý, điều hành nhằm bình ổn giá cả thị trường, bảo đảm trật tự an toàn xã hội dịp Tết Nguyên đán Đinh Dậu 2017 nêu rõ, các cơ quan trong hệ thống hành chính nhà nước các cấp quán triệt, thực hiện nghiêm không chúc Tết, tặng quà lãnh đạo, yêu cầu các địa phương không về Hà Nội chúc Tết Chính phủ, các bộ, ngành.

Trước đó, tại phiên họp thường kỳ tháng 11/2016 của Chính phủ, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cũng đã trực tiếp yêu cầu các địa phương: “Ngay trong dịp Tết nguyên đán sắp tới, tôi đề nghị tất cả hệ thống hành chính không chúc Tết lãnh đạo, không biếu xén, không phong bao, phong bì. Tôi yêu cầu không chúc Tết Thủ tướng, lãnh đạo Chính phủ, lãnh đạo các bộ, ngành. Yêu cầu các tỉnh không về Hà Nội chúc Tết. Ở các địa phương cũng vậy, cần thực hiện nghiêm việc này. Chính phủ cần làm gương, từng đồng chí thành viên Chính phủ thực hiện nghiêm chỉ đạo của Thủ tướng”.

Thế nhưng chỉ thị của Thủ tướng đã được thực hiện đến đâu thì ai cũng thấy là “chưa đến đâu”, bởi thị trường quà tặng, biếu dịp Tết vẫn có lượng tiêu thụ lớn gấp nhiều lần ngày thường, những món hàng xa xỉ chuyên phục vụ cho việc biếu, tặng vẫn được quảng cáo rầm rộ và “cháy hàng” dịp sát Tết. Tuy nhiên, trước trong và sau Tết Nguyên đán 2017, đường dây nóng của Cục Chống tham nhũng (Thanh tra Chính phủ) đã nhận 56 nguồn tin tố giác tham nhũng, biếu - nhận quà Tết.

Trong đó có 23 tin còn lại tố giác việc biếu - nhận quà Tết trái quy định. Cục Chống tham nhũng cho biết, qua tổng hợp báo cáo chưa đầy đủ từ các bộ, cơ quan ngang bộ, UBND các tỉnh, TP,  tập đoàn kinh tế nhà nước trên, chưa phát hiện trường hợp nào sử dụng tiền, tài sản công không đúng quy định; lãng phí, tặng quà, nhận quà không đúng quy định trong dịp Tết Đinh Dậu 2017. Cùng với đó, một số địa phương đã phát hiện việc cấp dưới có ý định tặng quà tết cấp trên nên đã tự giải quyết, ngăn ngừa xử lý tại chỗ.

Trong báo cáo công tác phòng chống tham nhũng (PCTN) năm 2017 của Chính phủ trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 4 vừa qua, Chính phủ cho biết, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương quán triệt và thực hiện nghiêm túc Chỉ thị số 11-CT/TW (ngày 20/12/2016) của Ban Bí thư TƯ Đảng trong đó yêu cầu thực hiện chủ trương nghiêm cấm tặng quà cho cấp trên dưới mọi hình thức; tiếp tục quán triệt và chấp hành nghiêm Quyết định số 64/2007/QĐ-TTg (ngày 10/5/2007) của Thủ tướng Chính phủ về Quy chế tặng quà, nhận quà và nộp lại quà tặng. 

Thủ tướng chỉ đạo kiểm tra, rà soát và yêu cầu chấm dứt ngay tình trạng các bộ, ngành, địa phương nhận xe ô tô do doanh nghiệp biếu tặng, đặc biệt là các doanh nghiệp có các hoạt động kinh doanh trong phạm vi quản lý; đồng thời thực hiện việc kiểm soát chặt chẽ các xe ô tô đã tiếp nhận trước đây theo đúng quy định về quản lý tài sản nhà nước và sử dụng đúng chế độ, định mức, tiêu chuẩn. 

Một số địa phương đã trả lại, không tiếp nhận xe do doanh nghiệp biếu tặng: Cà Mau trả lại 02 xe, TP. Đà Nẵng trả lại 01 xe. Có 02 trường hợp ở Bình Thuận và 01 trường hợp ở Lâm Đồng trả lại quà tặng với số tiền 32 triệu đồng. Đã xử lý kỷ luật cán bộ cấp cao thiếu gương mẫu trong việc nhận, sử dụng xe ô tô do doanh nghiệp biếu, tặng và sử dụng 02 nhà ở của doanh nghiệp (trường hợp ông Nguyễn Xuân Anh – nguyên Bí thư thành ủy Đà Nẵng).

Để PCTN hiệu quả hơn, năm 2018, Chính phủ tiếp tục xác định PCTN là nhiệm vụ trọng tâm trong lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành và tập trung chỉ đạo thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ, trong đó sửa đổi quy định về tặng quà và nhận quà tặng theo hướng tăng cường tính tự giác và có chế tài nghiêm khắc đối với cá nhân, tổ chức vi phạm. 

Biếu, tặng quà Tết vốn đã từ nét đẹp văn hóa đã bị biến tướng, lợi dụng thời gian dài nay đã thành “lệ” khó sửa. Và không mấy ai “can đảm” đứng ngoài vòng, thực hiện nghiêm chỉ thị “không biếu, tặng quà Tết lãnh đạo” khi thấy quà Tết vẫn “hối hả” di chuyển đến các địa chỉ “nóng” vào dịp cuối năm, Tết đến.

Rõ ràng, ý định của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ “không để diễn tình cảnh biếu xén dịp Tết, nhất là biếu xén cấp trên” là muốn xây dựng sự trong sạch cho bộ máy, nhưng việc thực thi lại phụ thuộc vào tâm lý, nhận thức của người dân, của cấp dưới. Chỉ khi nào không còn coi quà tặng “cầu nối” để cầu thân, cầu lợi thì lúc đó, tặng, biếu quà mới về đúng ý nghĩa tình càm của nó mà không cần phải có văn bản “nghiêm cấm” như hiện nay.

Điều 26. Tặng quà và nhận quà tặng (sửa đổi, bổ sung) dự thảo Luật PCTN (sửa đổi) trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 4 quy định, cán bộ, công chức, viên chức không được nhận quà tặng dưới mọi hình thức của cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân có liên quan đến công việc do mình giải quyết hoặc thuộc phạm vi quản lý của mình.

Khi được tặng quà thuộc trường hợp quy định tại Khoản 1 Điều này, cán bộ, công chức, viên chức phải từ chối và giải thích rõ lý do với người tặng quà. Trong trường hợp không thể từ chối được thì phải nộp lại quà tặng cho cơ quan, tổ chức, đơn vị mình và công khai danh tính của người tặng quà. Việc quản lý, sử dụng quà tặng được nộp lại thực hiện theo quy định của Luật quản lý, sử dụng tài sản công.

Cơ quan, tổ chức, đơn vị, người giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý không được tặng quà và nhận quà tặng dưới mọi hình thức, trừ trường hợp pháp luật khác có quy định. Khi được tặng quà và nhận quà tặng theo chế độ, định mức, tiêu chuẩn do pháp luật khác quy định thì cơ quan, tổ chức, đơn vị, người giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý phải công khai việc tặng quà và nhận quà tặng.

Theo bà Lê Thị Yến (Đại biểu Quốc hội tỉnh Phú Thọ), dự án luật PCTN (sửa đổi) đã quy định “cấm mọi trường hợp tặng quà và nhận quà dưới mọi hình thức, trừ trường hợp vì mục đích từ thiện hoặc trong các hoạt động đối ngoại theo quy định của pháp luật” là chưa bao quát hết các trường hợp xảy ra trong thực tế. Bà đề nghị, Chính phủ quy định cụ thể về các trường hợp được tặng quà và nhận quà tặng, định mức, tiêu chuẩn, trình tự, thủ tục tặng quà và nhận quà tặng để bao quát hết các trường hợp, không để “tặng quà và nhận quà” trở thành bình phong, tạo điều kiện cho những hành vi tham nhũng thông qua quà tặng trở nên hợp pháp.

Hoàng My
Cùng chuyên mục

Đọc thêm

Tổng Bí thư: Không thể chủ quan, lơ là trong phòng chống tham nhũng

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đến phiên họp thứ 20 của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng. Ảnh: VOV
(PLVN) - Kết luận phiên họp thứ 20 của Ban chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng sáng 5/8, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, Trưởng Ban chỉ đạo lưu ý, trong thời gian tới, không thể chủ quan, lơ là bởi mong mỏi của nhân dân vẫn luôn quan tâm theo dõi sát sao công tác đấu tranh phòng chống tham nhũng của Đảng, Nhà nước.

Kỷ luật gần 180 đảng viên tham nhũng, cố ý làm trái

Ông Phan Đình Trạc, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Nội chính Trung ương báo cáo tại phiên họp thứ 20 của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng. Ảnh: VOV
(PLVN) - Tại phiên họp thứ 20 của Ban Chỉ đạo trung ương về phòng, chống tham nhũng sáng nay (5/8), ông Phan Đình Trạc, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Nội chính Trung ương cho biết, thời gian qua cấp ủy, ủy ban kiểm tra các cấp đã thi hành kỷ luật đối với trên 70 tổ chức đảng, trên 8.000 đảng viên vi phạm.

Kỷ luật, đề nghị kỷ luật nhiều cựu quan chức Hà Nội, TP HCM

Ảnh: Ủy ban Kiểm tra Trung ương
(PLVN) - Tại kỳ họp thứ năm từ ngày 02 đến 04/8 dưới sự chủ trì của đồng chí Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã xem xét, kết luận một số nội dung, trong đó có việc xử lý kỷ luật cán bộ, đảng viên. 

Thủ tướng đề nghị truy tặng Huân chương Chiến công cho Thượng úy công an hy sinh khi làm nhiệm vụ phòng, chống dịch

Đoàn lãnh đạo TPHCM và quận 6 động viên gia đình Thượng úy Phan Tấn Tài
(PLVN) – Xét đề nghị của Bộ trưởng Bộ Công an và Trưởng ban Ban Thi đua - Khen thưởng Trung ương, Thủ tướng Chính phủ vừa có Tờ trình số 1065/TTr-TTg đề nghị Chủ tịch nước truy tặng Huân chương Chiến công hạng Nhì cho Thượng úy Phan Tấn Tài, Cán bộ, Đội Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, Công an Quận 6, Công an TP HCM, Bộ Công an, đã lập chiến công xuất sắc trong chiến đấu, phục vụ chiến đấu, góp phần vào sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc. 

Đưa Nghị quyết Đại hội lần thứ XIII của Đảng vào cuộc sống: Phát huy quyền làm chủ, vai trò giám sát của nhân dân một cách thực chất, hiệu quả

Giám sát thi công đường nông thôn.
(PLVN) - Ở đâu có quyền lực và trách nhiệm thì quyền lực và trách nhiệm đó phải được nhân dân kiểm tra, giám sát; không để bất cứ cơ quan, tổ chức, cá nhân nào đứng ngoài sự kiểm tra, giám sát của nhân dân. Nhưng giám sát phải trọng tâm, trọng điểm, làm đến nơi, đến chốn, truy đến cùng sự việc.

Chủ tịch nước biểu dương 3 triệu công nhân dệt may vừa sản xuất vừa chống dịch

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc gặp mặt các điển hình tiên tiến trong thực hiện mục tiêu kép của ngành dệt may Việt Nam.
(PLVN) - Chiều 3/8, tại Phủ Chủ tịch, gặp mặt các điển hình tiên tiến trong thực hiện mục tiêu kép của ngành dệt may Việt Nam, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc đánh giá cao kết quả của ngành đạt được trong nửa đầu năm nay. Đất nước rất cần những “bông hoa đẹp” như các điển hình tiên tiến ngành dệt may. 

Cải cách mạnh mẽ thể chế để nâng tầm hội nhập quốc tế

Hình minh họa
(PLVN) - Để những chủ trương và giải pháp về hội nhập quốc tế được nêu trong Văn kiện Đại hội XIII của Đảng đi vào cuộc sống, trong giai đoạn tới, Chính phủ cần tiếp tục cải cách mạnh mẽ thể chế theo hướng đồng hành, tạo ra những lợi ích để chia sẻ với cộng đồng doanh nghiệp; đưa doanh nghiệp vươn tầm thế giới.

Thủ tướng Phạm Minh Chính gửi thư động viên các lực lượng tuyến đầu phòng, chống dịch COVID-19

Thủ tướng Phạm Minh Chính động viên đội ngũ y bác sĩ tại lễ phát động chiến dịch tiêm chủng vaccine phòng chống COVID-19 trên toàn quốc, ngày 10/7. Ảnh: VGP
(PLVN) – Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa gửi thư động viên, bày tỏ trân trọng, biểu dương và đánh giá rất cao những đóng góp, hy sinh, nỗ lực hết mình của lực lượng tuyến đầu chống dịch. Đảng, Nhà nước và Nhân dân luôn ở bên cạnh, mong các đồng chí tiếp tục thể hiện ý chí “chân cứng đá mềm”, trái tim nhiệt huyết, tấm lòng nhân ái để phục vụ đồng bào, luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ, xứng đáng với niềm tin, sự mong muốn của Đảng, Nhà nước và Nhân dân. 

Sức mạnh dân tộc từ lời kêu gọi của Tổng Bí thư

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã ra “Lời kêu gọi gửi đồng bào, đồng chí, chiến sĩ cả nước và đồng bào ta ở nước ngoài về công tác phòng, chống đại dịch COVID-19”.
(PLVN) - Lịch sử bảo vệ dân tộc, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam đã cho thấy mỗi khi đất nước đứng trước những thách thức mới, cần huy động sức mạnh đoàn kết toàn dân, lời hiệu triệu của người lãnh đạo đất nước lại mang đến những sức mạnh thần kỳ.

Hạn chế văn bản vừa ban hành đã thu hồi: Cần quy định toàn diện về soạn thảo, ban hành, xử lý

Hình minh họa.
(PLVN) - Nhằm hạn chế tình trạng văn bản vừa ban hành đã phải thu hồi, đính chính, các chuyên gia pháp luật cho rằng, bên cạnh việc xem xét trách nhiệm một cách nghiêm túc cần nghiên cứu, ban hành văn bản quy định đầy đủ, toàn diện về trình tự, thủ tục soạn thảo, ban hành, xử lý văn bản hành chính trái pháp luật hoặc văn bản không đảm bảo tính hợp lý, khả thi.

Đưa Nghị quyết Đại hội lần thứ XIII của Đảng vào cuộc sống: Lâm đồng đề ra giải pháp tạo đột phá

Một trong những ưu tiên của Lâm Đồng thời gian tới là hoàn thiện hệ thống đô thị vệ tinh bên cạnh trung tâm Đà Lạt.
(PLVN) - Trong Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIII và Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XI nhiệm kỳ 2020 – 2025, Lâm Đồng đã đưa ra những nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm đến năm 2025 để thực hiện các đột phá chiến lược.