Khi 'mầm' yêu thương vượt lên giông bão

Những mùa bão dữ trên dải đất hình chữ S

Còn nhớ vào cuối tháng 9, khi cơn bão Bualoi (bão số 10) đổ bộ vào miền Trung Việt Nam (từ Nghệ An đến Quảng Trị), với tốc độ lên đến 40km/h, sức tàn phá lớn, hoàn lưu bão rộng đã làm 1.076 điểm trường bị ảnh hưởng, thiệt hại. Sạt lở 19.500m kè, bờ sông, bờ biển ở các tỉnh Thanh Hóa, Nghệ An, Quảng Trị, Huế. Hàng nghìn cây xanh bị gãy đổ, ngập sâu nhiều tuyến đường ở các tỉnh thành từ miền Bắc đến miền Trung khiến ùn tắc giao thông kéo dài. Theo thống kê bão Bualoi còn để lại thiệt hại hàng chục tỷ đồng cho các tỉnh, địa phương.

Khi cơn bão Bualoi vừa đi qua, chỉ vài ngày sau đó, cơn bão số 11 (Matmo) tiếp tục đổ bộ vào đổ bộ đất liền khu vực giáp biên giới Việt Nam - Trung Quốc. Dù không gây gió quá mạnh trên đất liền Việt Nam, hoàn lưu sau bão lại gây ra mưa kỷ lục ở khu vực vùng núi Đông Bắc Bộ, kéo theo lũ kỷ lục trên nhiều dòng sông. Tình trạng ngập lụt kỷ lục xảy ra tại Thái Nguyên, Lạng Sơn, Bắc Ninh, vượt qua cả kỷ lục được thiết lập vào năm 2024, do siêu bão Yagi gây ra.

Hơn một tuần sau mưa lũ, Thái Nguyên là địa phương gánh chịu hậu quả nặng nề nhất. Lượng mưa đặc biệt lớn trút xuống ngày 6 - 7/10 đã khiến địa phương này ngập chưa từng có. Trong đó có 8 người chết do lũ cuốn và sạt lở đất, thiệt hại vật chất lên tới 12.200 tỷ đồng.

Không chỉ hứng chịu những cơn bão cực mạnh, mà năm 2025, Việt Nam còn đối diện với nhiều thời tiết cực đoan. Đơn cử như trận mưa lụt ở miền Trung - Tây Nguyên vào những ngày cuối tháng 11 gây ngập úng nặng nề ở Lâm Đồng, Khánh Hòa, Đắk Lắk... khiến hàng nghìn hộ gia đình mắc kẹt trong biển nước, thiệt hại lên đến hàng chục tỷ đồng về vật chất, gia súc, gia cầm, hoa màu, mùa màng.

Lý giải nguyên nhân hiện tượng lũ quét, sạt lở đất xảy ra nhiều, liên tục ở khu vực miền Trung - Tây Nguyên, đặc biệt là trong đợt mưa lớn từ ngày 15 - 19/11, Trưởng phòng Dự báo thời tiết, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn (KTTV) Quốc gia, ông Nguyễn Văn Hưởng cho biết, nguyên nhân của đợt mưa lớn ở các tỉnh miền Trung là do không khí lạnh ở phía Bắc được tăng cường, dải hội tụ nhiệt đới dâng trục từ phía Nam lên, nhiễu động trong đới gió Đông kết hợp với địa hình đón gió gây mưa đặc biệt lớn.

Tại Việt Nam, năm 2025 được ghi nhận là một năm có diễn biến thiên tai KTTV cực kỳ bất thường và dị thường, gây ra những thiệt hại nghiêm trọng trên cả nước. Tổng thiệt hại kinh tế ước tính đã vượt 97.000 tỷ đồng và đã có 409 người chết và mất tích tính đến cuối tháng 11/2025.

Chia sẻ với truyền thông, ông Hoàng Đức Cường - Phó cục trưởng Cục KTTV, cho biết, năm 2025, Việt Nam đã có khoảng 21 cơn bão/áp thấp nhiệt đới (ATNĐ), gồm 15 bão, 6 ATNĐ, hoạt động trên Biển Đông và trở thành năm có số lượng bão/ATNĐ hoạt động nhiều nhất trên Biển Đông kề từ khi có số liệu quan trắc (từ năm 1961), năm nhiều nhất trước đó là 2017 với 20 cơn bão/ATNĐ gồm 16 bão, 4 ATNĐ.

Ngoài kỷ lục về số lượng bão/ATNĐ, mùa bão năm 2025 còn ghi nhận một số tính chất đặc biệt, bất thường và cực đoan như: Cơn bão số 1 (Wutip) là cơn bão đầu tiên xuất hiện trên Biển Đông trong tháng 6 sau hơn 40 năm; Cơn bão số 9 (Ragasa) với cường độ mạnh cấp 17, giật trên cấp 17 đã trở thành cơn bão mạnh nhất từng hoạt động trên khu vực Biển Đông); ATNĐ cuối tháng 11, bắt nguồn từ cơn bão Senyar di chuyển từ khu vực Ấn Độ Dương sang khu vực Tây Bắc Thái Bình Dương.

Ngay từ khi những dự báo đầu tiên về các cơn bão đáng lo ngại được đưa ra, lực lượng chức năng đã thực hiện kêu gọi sơ tán dân, củng cố đê điều, chuẩn bị lương thực và phương tiện cứu trợ. Các cơ quan dự báo khí tượng thường xuyên cập nhật tình hình bão lũ, giúp người dân có thời gian ứng phó phù hợp.

Muôn trùng bão lũ không thể dập tắt hơi ấm tình người

Mặc dù năm 2025 Việt Nam đã hứng chịu những ảnh hưởng, thiệt hại từ thời tiết cực đoan, tuy nhiên, tỏa sáng giữa muôn trùng giông bão chính là tình đồng bào, quân dân đã sưởi ấm những trái tim. Trong nhiều tình huống nguy hiểm, hàng ngàn lượt người được sơ tán khỏi vùng trọng yếu như ven sông, ven biển trước khi bão vào đất liền. Các lực lượng quân đội, công an và dân quân tự vệ triển khai tàu thuyền, xe cứu trợ và trực thăng đến các khu vực bị cô lập, tiếp tế lương thực và đưa người đi cấp cứu.

Không những vậy, các Bộ, ngành như: Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia... đã phối hợp chặt chẽ để bảo đảm các nguồn lực được phân bổ đến nơi cần nhất một cách nhanh chóng và hiệu quả.

Chính từ tinh thần “không ai bị bỏ lại phía sau”, người dân địa phương đã cùng nhau chia sẻ cơm nước, chỗ ở tạm thời, chăm sóc người ốm đau và phối hợp dọn dẹp sau bão, khiến các nỗ lực cứu trợ chính thức được tiếp thêm động lực lớn. Điều này không chỉ giúp giảm nhẹ thiệt hại mà còn tăng cường sự gắn kết, niềm tin giữa người dân với nhau.

Hưởng ứng Lời kêu gọi của Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam về ủng hộ đồng bào bị thiệt hại do mưa lũ gây ra, tính đến 12 giờ ngày 5/12, đã có hơn 1,1 triệu người dân, trên 10.000 tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp ủng hộ đồng bào các tỉnh khắc phục hậu quả do bão lũ gây ra qua Ban Vận động cứu trợ Trung ương với tổng số tiền 1.175,249 tỉ đồng.

Thời gian qua, Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã phối hợp với Bộ Công an triển khai vận động ủng hộ bằng VNeID qua Ngân hàng; phối hợp với các Bộ, cơ quan Trung ương tổ chức các chương trình, sự kiện trong đó có vận động ủng hộ đồng bào khắc phục hậu quả do bão, lũ.

Đáng chú ý nhất trong dịp cuối năm 2025 là “Chiến dịch Quang Trung”. Do sạt lở đất, ngập lụt lịch sử đã biến những thôn xóm yên bình ở Đắk Lắk, Khánh Hòa, Gia Lai, Lâm Đồng thành vùng trắng: gần 1.000 căn nhà sập đổ hoàn toàn, hơn 3.000 căn bị hư hỏng nặng, thiệt hại ước tính trên 16.000 tỷ đồng, 108 sinh mạng bị cướp đi. Trong bối cảnh đó, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã phát động “Chiến dịch Quang Trung” - một chiến dịch thần tốc nhằm dựng lại từng mái nhà, sửa chữa từng căn nhà hư hỏng, kịp trả lại cho người dân một chỗ dựa trước khi Tết đến.

Thủ tướng lội bùn đến từng thôn xóm, thăm hỏi những gia đình mất nhà ở thôn Phú Hữu, xã Hòa Thịnh, Đắk Lắk, gửi đi một thông điệp rất rõ ràng: Nhà nước không đứng ngoài nỗi đau của dân mình, mà chọn đứng ngay giữa bùn đất và đổ nát, cùng Nhân dân bắt đầu lại từ đầu.

“Chiến dịch Quang Trung” triển khai đồng loạt từ ngày 1/12 tại các địa phương từ Hà Tĩnh đến Lâm Đồng, trọng tâm là Đắk Lắk, Khánh Hòa, Gia Lai, Lâm Đồng. Mục tiêu được ấn định bằng những mốc thời gian cụ thể: hoàn thành sửa chữa nhà hư hỏng nặng trước ngày 31/12, xây dựng lại, tái định cư cho các gia đình nhà bị đổ, sập, trôi chậm nhất trước ngày 31/1/2026 để “bảo đảm mọi người dân có nhà ở, có chỗ thờ cúng tổ tiên, vui xuân đón Tết Nguyên đán và năm mới 2026”.

Bên cạnh nỗ lực của chính quyền, sự hỗ trợ từ cộng đồng đã trở thành điểm sáng lớn trong năm bão lũ 2025. Các tổ chức, các doanh nghiệp và nhóm tình nguyện đã quyên góp lương thực, nước sạch, chăn ấm và các nhu yếu phẩm thiết yếu tới người dân vùng lũ.

Nhiều chương trình thiện nguyện quy mô lớn cũng được tổ chức nhằm gây quỹ hỗ trợ khắc phục hậu quả sau bão lũ, đồng thời góp phần tái thiết cộng đồng ngay sau khi nước rút. Trong những ngày mưa lũ lịch sử “lũ chồng lũ, bão chồng bão” đã gây thiệt hại nặng nề tại các tỉnh Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hòa, Lâm Đồng và nhiều địa phương khác, Thành phố Hà Nội đã tích cực hỗ trợ đồng bào vùng lũ. Từ đầu đợt mưa lũ, Hà Nội đã hỗ trợ 22 tỉnh, tổng số tiền 188 tỷ đồng, trong đó riêng Gia Lai là 50 tỷ đồng để khắc phục hậu quả mưa lũ. Thành phố cũng tiếp tục hỗ trợ 200 tỷ đồng để Gia Lai xây dựng khu tái định cư, sửa chữa hạ tầng giao thông bị hư hại, cùng 50 tấn hàng cứu trợ.