Khi di sản “thức giấc” giữa dòng chảy hiện đại

Đến với 22 Hàng Buồm những ngày này, du khách như lạc bước vào một miền di sản Bắc Bộ đầy hoài niệm. Là một trong những điểm dừng chân của chương trình “Tết Việt – Tết Phố”, không gian nơi đây gây ấn tượng khi đang tái hiện sinh động những nét tinh hoa trong phong vị Tết truyền thống, biến một địa chỉ di sản trở thành nơi giao thoa rạng rỡ giữa quá khứ và hiện tại.

“Tết Việt – Tết Phố” là sự kiện văn hóa thường niên do Ban quản lý Hồ Hoàn Kiếm và Phố cổ Hà Nội tổ chức, nhằm gìn giữ, bảo tồn và đưa các giá trị di sản thâm nhập sâu rộng hơn vào đời sống công chúng, đồng thời quảng bá nét đẹp truyền thống tới du khách quốc tế.

Tại lễ khai mạc vào sáng 17/1, bà Nguyên Hồng Trang (Phó chủ tịch UBND phường Hoàn Kiếm) nhấn mạnh mục đích của chương trình: “Chúng tôi tin tưởng rằng, thông qua những trải nghiệm chân thực và giàu cảm xúc này, các giá trị văn hóa dân tộc sẽ tiếp tục được lan tỏa mạnh mẽ và bám rễ sâu sắc trong cộng đồng”.

Chương trình kéo dài đến hết ngày 17/3/2026 hứa hẹn mang đến nhiều giá trị tinh thần sâu sắc.

Không gian trưng bày. Ảnh: Việt Hà

Không gian hội quán cổ được bài trí tựa như một phiên chợ Tết thu nhỏ, nơi quy tụ những sản phẩm mỹ nghệ tinh xảo từ các làng nghề danh tiếng và các đơn vị tâm huyết với việc phục dựng di sản. Khách tham quan, đặc biệt là các bạn trẻ và du khách nước ngoài, tỏ ra vô cùng thích thú khi được tận mắt chứng kiến những món đồ thủ công độc bản hay tìm hiểu về phong tục Tết của người dân Bắc Bộ xưa.

Bước sâu vào không gian trưng bày, tâm điểm thu hút mọi ánh nhìn chính là khu vực dành riêng cho tranh dân gian Đông Hồ. Không chỉ đơn thuần là những bức tranh treo tường, tại đây, di sản được sống lại qua sự kết hợp giữa nghệ thuật sắp đặt và trình diễn. Điều khiến du khách đặc biệt thích thú chính là sự hiện diện của những bản khắc gỗ cổ nâu bóng màu thời gian, được đặt ngay cạnh các bức phẩm hoàn thiện. Tại đây, ranh giới giữa quá khứ và hiện tại dường như bị xóa nhòa khi khách tham quan được tận tay chạm vào thớ gỗ, cảm nhận độ nhám của giấy và hít hà mùi hương nồng đượm của mực in tự nhiên. Sắc đỏ của sỏi son, sắc vàng của hoa hòe hay màu đen của lá tre cháy không chỉ là màu sắc, mà là cả một hệ sinh thái văn hóa vùng Kinh Bắc đang hiện hữu sinh động giữa lòng phố cổ.

Những tờ giấy điệp óng ánh vỏ điệp, những sắc màu tự nhiên từ gạch non, lá chàm, hoa hòe... như mang cả hơi thở của đất đai, sông nước Kinh Bắc về giữa lòng phố cổ. Không dừng lại ở việc xem tranh, khu vực này còn là nơi để công chúng tìm hiểu về triết lý nhân sinh gửi gắm sau mỗi họa tiết.

Nếu tranh Đông Hồ là hơi thở của đời sống bình dân, thì khu vực trưng bày và trình diễn Thư pháp lại mang đến một chiều sâu tri thức, nhắc nhớ về truyền thống hiếu học và sự tôn trọng chữ nghĩa của dân tộc. Trong không gian nồng đượm mùi mực mài và giấy mới, Thư pháp đã góp phần tạo nên một khoảng lặng đầy ý nghĩa, khẳng định rằng dù nhịp sống có hiện đại đến đâu, nếp xưa và đạo học vẫn luôn là điểm tựa tinh thần vững chãi trong lòng mỗi người Việt.

Không dừng lại ở tranh vẽ hay chữ viết, hành trình khám phá di sản tại số 22 Hàng Buồm còn dẫn lối du khách đến với thế giới của những vật phẩm thủ công mỹ nghệ - nơi vàng son của các làng nghề truyền thống được tái hiện rực rỡ như di sản mỹ nghệ sừng hay các bức tượng sơn mài.

Chúng không chỉ là những món đồ trang trí, mà là nhân chứng của thời gian, kể lại câu chuyện về một thời hoàng kim của các làng nghề thủ công Bắc Bộ, đồng thời khẳng định sức sống dẻo dai của tinh hoa Việt trước sóng gió của thời đại. Cẩn thận nâng niu một món đồ mỹ nghệ bằng sừng được chạm khắc tinh xảo, Bảo Châu (24 tuổi, Hà Nội) – khách tham quan không giấu nổi sự ngưỡng mộ: “Được chạm tay trực tiếp, ngắm nhìn độ bóng của sừng hay những lớp sơn mài huyền ảo, tôi mới thực sự thấu hiểu sự kỳ công của các nghệ nhân nước nhà. Đằng sau mỗi tạo tác nhỏ bé này là cả một đời tâm huyết và sự kiên trì bền bỉ để giữ lửa cho làng nghề. Những người trẻ như tôi thực sự cảm thấy khâm phục và tự hào về bàn tay tài hoa của người thợ Việt.”