Khi cầu thủ đánh đổi danh dự trên sân cỏ

Khi cầu thủ đánh đổi danh dự trên sân cỏ
Cổ động viên luôn yêu bóng đá trung thực, trong sạch. (Ảnh: VFF)

(PLVN) - Thất bại trên sân cỏ có thể khiến người hâm mộ tiếc nuối, nhưng đó là một phần của thể thao. Khi kết quả bị chi phối bởi thỏa thuận ngoài sân cỏ, người thi đấu tham gia làm sai lệch cuộc chơi, đó không còn là thất bại chuyên môn mà là sự phản bội niềm tin.

Vụ án đánh bạc dưới hình thức dàn xếp tỷ số các trận đấu thể thao được Bộ Công an thông tin mới đây, gióng lên hồi chuông cảnh báo. Theo cơ quan điều tra, một số cầu thủ và thành viên Ban huấn luyện CLB Long An bị yêu cầu thi đấu dưới sức theo kịch bản thỏa thuận. Ở bóng rổ, một số cầu thủ Nha Trang Dolphins và Da Nang Dragons cũng được xác định liên quan đến việc dàn xếp tỷ số trận đấu giữa hai đội.

Vụ việc đặt ra câu hỏi: Vì sao những người có cơ hội thi đấu lại bị cuốn vào cá độ, dàn xếp kết quả? Trước hết là sức hấp dẫn của lợi ích vật chất. Không phải vận động viên nào cũng có thu nhập cao; sự nghiệp thiếu ổn định, chịu ảnh hưởng bởi phong độ, chấn thương và cơ hội ra sân. Nhưng khó khăn kinh tế không thể biện minh cho hành vi bán rẻ sự trung thực.

Một nguyên nhân khác là thiếu hụt giáo dục đạo đức và bản lĩnh nghề nghiệp. Vận động viên được đào tạo kỹ về chuyên môn, thể lực, chiến thuật, nhưng chưa chắc có kỹ năng nhận diện, đối phó cám dỗ.

Sức ép từ đồng đội, huấn luyện viên hay người có ảnh hưởng có thể khiến cá nhân khó quyết định đúng đắn. Dẫu vậy, trách nhiệm cá nhân vẫn phải đặt lên hàng đầu. Không ai có thể lấy hoàn cảnh để biện minh cho hành vi làm sai lệch kết quả.

Điều đáng sợ nhất không chỉ là trận đấu bị thao túng, mà là niềm tin công chúng bị tổn thương. Người hâm mộ chấp nhận thất bại vì chuyên môn, nhưng khó chấp nhận kết quả đã được định đoạt phía sau hậu trường.

Vậy đâu là giải pháp? Giáo dục đạo đức nghề nghiệp và liêm chính thể thao phải là nội dung bắt buộc. Chương trình thường xuyên cần giúp cầu thủ hiểu trách nhiệm pháp lý, nhận diện nguy cơ bị lôi kéo, biết từ chối và báo cáo hành vi bất thường.

Câu lạc bộ và Liên đoàn cần cơ chế giám sát độc lập, minh bạch; có kênh tiếp nhận thông tin bảo mật để vận động viên tố giác tiêu cực mà không lo bị gây sức ép. Dấu hiệu bất thường phải được kiểm tra khách quan, dựa trên chứng cứ. Quản lý vận động viên không thể chỉ dừng ở lời kêu gọi đạo đức. Câu lạc bộ cần quan tâm chế độ đãi ngộ, hợp đồng minh bạch, kỹ năng tài chính và định hướng nghề nghiệp. Hành vi cố tình dàn xếp kết quả phải bị xử lý nghiêm minh. Giáo dục để phòng ngừa, giám sát để phát hiện, chế tài để bảo vệ công bằng.

Vụ việc là lời cảnh tỉnh với thể thao chuyên nghiệp Việt Nam. Không thể xây dựng nền thể thao phát triển chỉ bằng cơ sở vật chất hay thành tích, nếu đạo đức và tính liêm chính không được bảo vệ.

Tuấn Ngọc