Khi các ngân hàng lại đua nhau về lãi suất

 Không chịu thua kém, ngay ngày hôm sau, Ngân hàng Thương mại xuất nhập khẩu (Eximbank) đẩy mức lãi suất huy động không kỳ hạn lên tới 10%/ năm. Đây là một bất ngờ lớn đối với người gửi tiền nói chung và ngay cả hệ thống ngân hàng nói riêng.

Thông thường, tiền gửi không kỳ hạn chủ yếu là tiền gửi thanh toán của cá nhân và doanh nghiệp nên có mức lãi suất thấp, thường không quá 30% lãi suất có kỳ hạn ( trước đây, lãi suất không kỳ hạn chỉ khoảng 1,5%/ năm). Hơn nữa, từ trước tới nay, lãi suất không kỳ hạn thường là mức lãi suất thấp nhất trong biểu lãi suất huy động vốn của ngân hàng. Tuy nhiên, với hiện tượng SCB và Eximbank, trật tự huy động vốn đang bị đảo ngược.

Không ít người lo ngại việc đua tăng lãi suất sẽ bắt đầu khi Ngân hàng Nhà nước chính thức dỡ bỏ trần lãi suất huy động và yêu cầu các ngân hàng ấn định trần lãi suất cho vay tối đa 18%. Ngay sau đó, một loạt ngân hàng rục rịch tăng mức lãi suất huy động. Cụ thể, ngày 17- 5, Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) công bố mức lãi suất huy động và cho vay mới. Theo đó, từ ngày 19- 5, kỳ hạn dưới 6 tháng có mức lãi suất 13,3%; từ 6 đến 12 tháng: 13,5% và trên 12 tháng: 13%. Lãi suất cho vay ở mức tối thiểu 16,5% và tối đa 18%. Theo BIDV, mức lãi suất huy động mới này tăng trung bình 1,2% so với hiện nay; mức lãi suất cho vay tăng 1% (đối với cho vay ngắn hạn) và tăng 1,5% (đối với cho vay trung và dài hạn). Đây là điều đáng chú ý, bởi các lần trước, các ngân hàng cổ phần thường “ chạy” nhanh hơn ngân hàng quốc doanh về lãi suất. Theo một cán bộ lãnh đạo của BIDV, các ngân hàng lớn sẽ không chạy theo việc tăng lãi suất huy động không kỳ hạn lên quá cao. Bởi vậy, việc tăng lãi suất không kỳ hạn của một số ngân hàng nằm trong chiến lược kinh doanh của họ và cũng không thể gây ra biến động lớn về thị trường huy động vốn, bởi tiền gửi không kỳ hạn rất linh hoạt, không có tính lâu bền do các cá nhân, doanh nghiệp chọn hình thức này chủ yếu do nhu cầu phải thanh toán thường xuyên.

Cách đây vài tháng, khi các ngân hàng chạy đua nhau về lãi suất huy động vốn đã ảnh hưởng không nhỏ tới việc quản lý thị trường tiền tệ, làm cho vốn cứ “ chạy” từ ngân hàng nọ sang ngân hàng kia. Với việc dỡ bỏ trần lãi suất huy động lần này và không chế lãi suất cho vay tối đa, nhiều khả năng cuộc đua tranh lãi suất huy động bớt căng thẳng hơn, người gửi tiền được bảo đảm quyền lợi khi lạm phát gia tăng còn người vay cũng không phải chịu mức lãi suất cao tới phi lý, lên tới 20-24% như trước. Tuy nhiên, các biện pháp quản lý cũng phải thật linh hoạt hơn bởi trên thực tế, tuy lãi suất cho vay 18% nhưng khách hàng vay vẫn phải chịu một vài khoản phí dạng như “ phí thu xếp vốn” lên tới 1-2% nữa. Nói tóm lại, lãi suất huy động hay cho vay của ngân hàng đều hết sức nhạy cảm và có ảnh hưởng lớn tới sự phát triển của nền kinh tế nên rất cần các cơ quan quản lý và các ngân hàng có sự đồng thuận, bảo đảm sự phát triển ổn định và bền vững, tránh các tình trạng chạy đua về lãi suất cho dù với bất kỳ hình thức gì.  
   

Hồng Thanh