Khánh Hòa: Đưa pháp luật đến gần người dân, xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật

Tham dự buổi lễ có ông Nguyễn Long Biên, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh, Chủ tịch Hội đồng Phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật tỉnh; ông Trần Văn Hiếu, Giám đốc Sở Tư pháp, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật tỉnh; cùng đại diện lãnh đạo các sở, ban, ngành, địa phương, các tổ chức chính trị - xã hội và đông đảo người dân trên địa bàn tỉnh.

Tại buổi lễ, các đại biểu theo dõi video về kết quả công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật năm 2026 trên địa bàn tỉnh. Chương trình cũng được phát trực tiếp trên nền tảng mạng xã hội, góp phần mở rộng khả năng tiếp cận của người dân đối với các hoạt động hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam.

Diễn ra trong bối cảnh các địa phương đang tiếp tục hoàn thiện phương thức quản lý, điều hành theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và chuyển đổi số, Lễ hưởng ứng năm nay đặt ra một yêu cầu xuyên suốt: Pháp luật không chỉ cần được tuyên truyền rộng rãi mà phải được tổ chức thực thi hiệu quả, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp.

Phát biểu khai mạc buổi lễ, ông Trần Văn Hiếu, Giám đốc Sở Tư pháp, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật tỉnh Khánh Hòa nhấn mạnh, Ngày Pháp luật Việt Nam năm 2026 gắn với kỷ niệm 80 năm Quốc hội thông qua Hiến pháp năm 1946, là dịp tôn vinh Hiến pháp, pháp luật, nâng cao nhận thức và ý thức tôn trọng, chấp hành, bảo vệ pháp luật trong toàn xã hội. Theo ông, Ngày Pháp luật không chỉ có ý nghĩa tôn vinh các giá trị pháp luật mà còn là dịp để mỗi cá nhân nhìn nhận đầy đủ hơn về quyền lợi, trách nhiệm và nghĩa vụ của mình đối với đất nước. Qua đó, góp phần xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật trong cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức và Nhân dân, tạo chuyển biến trong công tác xây dựng và thi hành pháp luật.

Thượng tôn pháp luật bắt đầu từ trách nhiệm thực thi

Phát biểu chỉ đạo tại buổi lễ, ông Nguyễn Long Biên, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Khánh Hòa nhấn mạnh, Ngày Pháp luật Việt Nam là sự kiện chính trị, pháp lý quan trọng, được quy định tại Điều 8 Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2012. Đây là dịp tôn vinh Hiến pháp, pháp luật, đồng thời củng cố ý thức tôn trọng, chấp hành và bảo vệ pháp luật trong toàn xã hội.

Năm 2026, hoạt động hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam còn gắn với kỷ niệm 80 năm Quốc hội thông qua Hiến pháp năm 1946 - bản Hiến pháp đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Từ dấu mốc lịch sử ấy, giá trị của Hiến pháp, pháp luật tiếp tục được khẳng định trong tiến trình xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Theo lãnh đạo UBND tỉnh, việc xây dựng văn hóa pháp lý, củng cố kỷ cương, kỷ luật hành chính càng có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh tinh gọn tổ chức bộ máy nhà nước, vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đổi mới tư duy xây dựng và thi hành pháp luật.

Đáng chú ý, ông Nguyễn Long Biên yêu cầu hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật phải tập trung vào những quy định mới tác động trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp; đặc biệt là các nội dung liên quan đến phân cấp, phân quyền, những vấn đề còn vướng mắc trong thực tiễn thi hành.

Yêu cầu này xuất phát từ chính những thay đổi trong hoạt động quản lý nhà nước hiện nay. Khi bộ máy hành chính được sắp xếp, thẩm quyền giải quyết công việc có sự điều chỉnh, việc người dân nắm bắt đầy đủ các quy định mới là điều kiện quan trọng để thực hiện quyền, nghĩa vụ của mình.

Một quy định dù được xây dựng chặt chẽ nhưng nếu thiếu hướng dẫn cụ thể, chậm được công khai hoặc chưa đến được với đối tượng chịu tác động thì hiệu quả thực thi vẫn có thể bị hạn chế. Vì vậy, chất lượng phổ biến, giáo dục pháp luật không thể chỉ được nhìn nhận qua số lượng hoạt động tuyên truyền mà cần được đánh giá từ khả năng tiếp cận, mức độ hiểu biết và việc vận dụng pháp luật trong thực tế.

Từ yêu cầu đó, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh đề nghị các cơ quan, đơn vị, địa phương tăng cường truyền thông chính sách ngay trong quá trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, nhất là những chính sách có ảnh hưởng lớn đến môi trường đầu tư, kinh doanh và đời sống Nhân dân.

Cùng với việc phổ biến các quy định mới, cần chú trọng tiếp nhận, tổng hợp, phản hồi ý kiến của người dân, doanh nghiệp và các đối tượng chịu tác động của chính sách; chủ động cung cấp thông tin chính thống, chính xác, kịp thời, tăng cường đối thoại và giải đáp những vướng mắc phát sinh.

Đây không chỉ là yêu cầu đổi mới phương thức tuyên truyền mà còn gắn với trách nhiệm của cơ quan nhà nước trong quá trình tổ chức thi hành pháp luật. Khi những phản ánh, kiến nghị được tiếp nhận và giải quyết thỏa đáng, pháp luật mới thực sự trở thành công cụ bảo vệ quyền lợi chính đáng, tạo dựng niềm tin và sự đồng thuận trong xã hội.

Lãnh đạo tỉnh cũng yêu cầu tiếp tục triển khai các hoạt động hưởng ứng theo Kế hoạch số 12463/KH-UBND ngày 7/10/2026 của UBND tỉnh; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, các nền tảng số, mạng xã hội và hệ thống thông tin ở cơ sở để đưa pháp luật đến với nhiều nhóm đối tượng hơn.

Đưa quyền tiếp cận thông tin đến gần hơn với người dân

Một điểm nhấn tại buổi lễ là hoạt động tổng kết và trao giải Cuộc thi trực tuyến “Tìm hiểu quy định của pháp luật về tiếp cận thông tin” trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa.

Không chỉ là hoạt động hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam, việc lựa chọn chủ đề tiếp cận thông tin còn hướng đến một vấn đề căn bản trong quan hệ giữa Nhà nước và công dân: Muốn thực hiện đúng pháp luật, người dân trước hết phải có điều kiện tiếp cận đầy đủ, kịp thời những thông tin liên quan đến quyền, nghĩa vụ và lợi ích hợp pháp của mình.

Theo báo cáo của Ban Tổ chức, cuộc thi diễn ra từ ngày 10 đến 30/10/2026 trên Trang Thông tin điện tử phổ biến, giáo dục pháp luật tỉnh và Trang Thông tin điện tử Sở Tư pháp Khánh Hòa, thu hút 19.443 lượt người đăng ký và tham gia.

Nội dung cuộc thi tập trung vào Luật Tiếp cận thông tin năm 2026 và Nghị định số 337/2026/NĐ-CP ngày 26/8/2026 của Chính phủ. Bộ đề gồm 99 câu hỏi, được xây dựng thành nhiều bộ đề khác nhau; mỗi lượt thi có 30 câu hỏi trắc nghiệm và một câu dự đoán số người tham gia, với thời gian làm bài 30 phút.

Cuộc thi thu hút nhiều nhóm đối tượng, từ cán bộ, công chức, viên chức đến học sinh, sinh viên, người lao động. Một số đơn vị, địa phương tích cực phát động, hưởng ứng như Đại học Khánh Hòa, Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Y tế, phường Phan Rang, phường Nha Trang.

Thông qua hình thức trực tuyến, người tham gia có thể chủ động tìm hiểu quy định pháp luật bằng thiết bị kết nối Internet. Việc kết hợp tuyên truyền trên các nền tảng Zalo, Facebook, YouTube cũng góp phần mở rộng phạm vi tiếp cận, đưa hoạt động phổ biến pháp luật ra khỏi khuôn khổ các hội nghị, lớp tập huấn truyền thống.

Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được, báo cáo tổng kết cũng chỉ ra những hạn chế đáng lưu ý.

Qua rà soát dữ liệu, Ban Tổ chức phát hiện một số trường hợp sử dụng công cụ tự động như bot, script, macro để tham gia, thậm chí có trường hợp hoàn thành 30 câu hỏi trắc nghiệm chỉ trong 13 giây. Một số trường hợp khác sử dụng tài khoản, số điện thoại hoặc thông tin căn cước công dân không có thực, gây khó khăn cho quá trình xác minh và đánh giá kết quả.

Những vấn đề này đặt ra yêu cầu bảo đảm tính trung thực, công bằng trong hoạt động tìm hiểu pháp luật trên môi trường số. Bởi mục tiêu cuối cùng của một cuộc thi không nằm ở số lượng lượt tham gia hay tốc độ hoàn thành bài thi, mà ở việc người dân thực sự tiếp nhận được kiến thức pháp luật và hình thành ý thức chủ động tìm hiểu, tuân thủ pháp luật.

Đặc biệt, với nội dung về quyền tiếp cận thông tin, giá trị của hoạt động tuyên truyền cần được nối tiếp bằng những chuyển biến trong thực tiễn cung cấp thông tin của cơ quan nhà nước. Người dân không chỉ biết mình có quyền tiếp cận thông tin mà còn cần được hướng dẫn cách thực hiện quyền đó, biết tìm kiếm thông tin ở đâu, yêu cầu cơ quan nào cung cấp và thực hiện các thủ tục cần thiết như thế nào.

Từ kết quả cuộc thi, Ban Tổ chức đề xuất tiếp tục đổi mới phương thức phổ biến, giáo dục pháp luật theo hướng lựa chọn nội dung sát nhu cầu người dân, doanh nghiệp; tăng cường truyền thông tại cơ sở, kết hợp các nền tảng số với hệ thống truyền thanh, hội nghị và các hình thức tuyên truyền phù hợp. Đồng thời, hoàn thiện giải pháp kỹ thuật nhằm ngăn chặn gian lận, bảo đảm chất lượng và tính công bằng của các cuộc thi trực tuyến.

Tại buổi lễ, Ban Tổ chức đã công bố và trao giải cho 5 tập thể, 26 cá nhân đạt thành tích trong cuộc thi trực tuyến “Tìm hiểu quy định của pháp luật về tiếp cận thông tin”.

Cũng trong dịp này, Giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Khánh Hòa quyết định tặng Giấy khen cho 5 tập thể và 5 cá nhân có thành tích tiêu biểu, xuất sắc trong công tác xây dựng và thi hành pháp luật giai đoạn 2025 - 2026. Đây là sự ghi nhận đối với những đóng góp trong công tác pháp luật tại các cơ quan, đơn vị, địa phương, đồng thời khuyến khích những cách làm hiệu quả tiếp tục được nhân rộng.

Từ yêu cầu nâng cao chất lượng xây dựng, tổ chức thi hành pháp luật đến việc mở rộng khả năng tiếp cận thông tin của người dân, các hoạt động hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam năm 2026 tại Khánh Hòa cho thấy một hướng tiếp cận cần được duy trì thường xuyên: Lấy hiệu quả thực thi và quyền lợi hợp pháp của người dân làm thước đo.

Tinh thần thượng tôn pháp luật vì thế không chỉ được thể hiện qua những thông điệp tại buổi lễ, mà phải hiện diện trong từng quyết định hành chính, từng quy trình giải quyết thủ tục, trong trách nhiệm công khai thông tin và thái độ phục vụ người dân của mỗi cơ quan công quyền.