Khám phá sức mạnh quân sự của Iran (kỳ 2)

Bên cạnh các đơn vị tăng thiết giáp, lục quân Iran còn được trang bị lực lượng pháo binh hùng hậu.

Khám phá sức mạnh quân sự của Iran (kỳ 1)

Lực lượng pháo binh

Pháo binh của lục quân Iran trang bị hàng nghìn khẩu pháo xe kéo, pháo tự hành, pháo phản lực phóng loạt và pháo cối cùng vũ khí chống tăng.

Về số lượng pháo xe kéo, Iran sở hữu 2.010 khẩu pháo đủ kích cỡ các loại, xuất xứ chủ yếu từ Liên Xô, Mỹ, Trung Quốc, Anh, Canada. Cụ thể tính tới năm 2006, Iran có: 130 pháo M-101A1 cỡ 105mm, 540 pháo D-30 cỡ 122mm, 100 pháo Type-54 cỡ 122mm, 985 pháo M-46/Type-59 cỡ 130mm, 30 pháo D-20 cỡ 152mm, 15 pháo WAC-21 cỡ 155mm, 70 pháo M-114 cỡ 155mm, 120 pháo GHN-45 cỡ 155mm và 20 pháo M-115 cỡ 203mm. Trong đây, pháo Type-59 và Type-54 do Trung Quốc sản xuất “nhái” theo mẫu pháo của Liên Xô.

Pháo xe kéo M101 cỡ 105mm của Iran

Pháo xe kéo GHN-45 cỡ 155mm.

Bên cạnh pháo xe kéo không thể thiếu đơn vị xe pháo tự hành với khả năng cơ động tốt. Iran sở hữu số lượng ít pháo tự hành, phần nhiều được Mỹ cung cấp gồm: pháo tự hành bắn đạn trái phá M-110 cỡ 203mm (25-30 xe), M-107 cỡ 175mm (20-30 xe) và M-109 cỡ 155mm. Tuy nhiên, sau một thời gian dài sử dụng cũng đã phát sinh hỏng hóc rất nhiều, không được nâng cấp do gặp phải lệnh cấm vận vũ khí của phương tây.

Pháo tự hành "vua chiến trường" M-107 cỡ 175mm.

Pháo tự hành M110 cỡ 203mm.

Các chỉ huy quân đội Iran hiểu rằng pháo binh cơ động cực kỳ quan trọng, họ đang cố gắng bù đắp sự thiếu hụt bằng việc thay thế pháo tự hành của Mỹ bằng hệ thống khác. Iran mua 60-80 pháo hành 2S1 cỡ 122mm của Liên Xô.

Pháo tự hành nội địa Raad 1.

Đồng thời phát triển thêm hai phiên bản pháo tự hành nội địa là Raad 1 cỡ 122mm và Raad 2 cỡ 155mm. Cả hai loại pháo này đều sử dụng tháp pháo tương tự 2S1 và M-109, pháo được đặt trên khung xe thiết giáp chở quân Boragh.

Iran có một số lượng khá lớn lên tới 5.000 khẩu pháo cối các loại đủ kích cỡ từ 81mm, 82mm, 107mm và 120mm. Iran cải tiến đưa pháo cối hạng nặng (cỡ 120mm) đặt trên khung xe thiết giáp.

Xét về đơn vị pháo phản lực của Iran, thực tế khó có thể thống kê một cách chính xác số lượng thực sự hoạt động trong quân đội Iran. Tuy nhiên, vẫn có thể đưa ra con số tương đối, gồm 500-700 pháo phản lực Type-63 cỡ 107mm (12 nòng) của Trung Quốc, 100 pháo BM-21 Grad cỡ 122mm (40 nòng) của Liên Xô và BM-11 cỡ 122mm (15 nòng) của Bắc Triều Tiên.

Pháo phản lực phóng loạt Hased cỡ 107mm (12 nòng).

Iran sản xuất một số hệ thống pháo phản lực cho riêng mình, như loại Hased và Fadjr 1 cỡ 107mm (12 nòng), Hadid cỡ 122mm (40 nòng).

Bên cạnh các hệ thống phóng pháo phản lực, Iran còn tự thiết kế chế tạo rocket không điều khiển có tầm bắn xa. Điển hình là:

Rocket không điều khiển tầm xa Shahin 1 cỡ 333mm. Mỗi quả rocket lắp động cơ nhiên liệu rắn, mang đầu đạn thông thường nặng 175kg và có tầm bắn tối đa 75 km. Rocket Shahin đặt trên khung xe vận tải. Ngoài loại đầu đạn thuốc nổ thì Shahin có thể trang bị đầu đạn hóa học.

Rocket không điều khiển tầm xa Fadjr 3.

Rocket không điều khiển Fadjr 3 cỡ 240mm với 12 nòng, tầm bắn xa 43 km mang đầu đạn nặng 45kg.

Rocket không điều khiển tầm xa Fadjr 5.

Rocket không điều khiển tầm xa Fadjr 5 cỡ 333mm với tầm bắn tương đương Shahin 1.

Rocket không điều khiển Oghab cỡ 320mm có tầm bắn tối đa 34km, mang đầu đạn thuốc nổ phá mảnh nặng 70kg.

Rocket tầm xa Zelzal 2 cỡ 610mm, lắp đầu đạn thông thường nặng 600kg và có tầm bắn lên tới 210km. Rocket Zelzal cũng là mẫu rocket không điều khiển.

Xe mang phóng rocket tầm xa Nazeat.

Hệ thống rocket tầm xa Nazeat được cho là có khả năng lắp đầu đạn thông thường, hóa học hoặc sinh học. Thông tin về loại vũ khí này vẫn chưa rõ ràng, nhưng có thể dựa trên công nghệ Trung Quốc và sử dụng động cơ nhiên liệu rắn, với hệ thống dẫn đường quán tính đơn giản. Theo một số nguồn tin không chính thức, Nazeat gồm hai phiên bản: rocket cỡ 355,6mm với tầm bắn 105km mang đầu đạn 150kg và rocket cỡ 450mm với tầm bắn 150km mang đầu đạn 250kg. Theo đánh giá thì cả hai loại rocket đều có tốc độ bay tới Mach 4 nhưng có độ tin cậy và độ chính xác rất kém.

Iran tự sản xuất một số vũ khí chống tăng theo thiết kế của Liên Xô và mua thêm tên lửa chống tăng từ Nga, Trung Quốc và Ukraine.

Binh lính Iran mang vác RPG-7 trên xe mô tô.

Iran có khoảng 750 súng chống tăng RPG-7V, RPG-11 và rất nhiều tên lửa chống tăng AT-2, AT-3, AT-4 sử dụng phương thức dẫn đường qua dây dẫn.

Hệ thống phòng không trên bộ

Lục quân Iran có tất cả 1.700 pháo phòng không các loại ZU-2/4 cỡ 14,5mm, ZU-23 cỡ 23mm, M-1939 cỡ 37mm, Type-55 cỡ 37mm, Bofors L/70 cỡ 40mm, Oerlikon cỡ 35mm hai nòng. Các loại pháo này đều có nhược điểm chung là có tầm bắn ngắn, độ chính xác kém chỉ thích hợp phòng không điểm nhỏ.

pháo phòng không hai nòng Oerlikon cỡ 35mm và radar Skyguard.

Iran có hai loại pháo tự hành ZSU-57-2 cỡ 57mm (hai nòng) và ZSU-23-4 cỡ 23mm (bốn nòng). Trong đó, loại xe pháo tự hành ZSU-23-4 trang bị radar dẫn đường.

Pháo phòng không tự hành ZSU-23-4.

Tuy nhiên, loại pháo này vẫn không được đánh giá cao vì pháo có tầm bắn ngắn, radar dễ bị vô hiệu hóa vì các thiết bị tấn công gây nhiễu điện tử trên máy bay hiện đại của đối phương.

Iran trang bị một số lượng lớn tên lửa đất đối không vác vai SA-7 (Strela 2M), SA-14, SA-16,RBS-70 và HN-5/HQ-5. Iran cố gắng mua thêm tên lửa Stinger từ phiến quân Aghanistan nhưng không rõ tình trạng hoạt động cùng số lượng thực tế.

Binh lính Iran mang vác tên lửa đất đối không vác vai Misagh do Iran sản xuất.

Có nguồn tin cho rằng, Iran ký hợp đồng mua một số hệ thống tên lửa phòng không tự hành FM-80 của Trung Quốc, đây được coi là phiên bản sao chép từ tên lửa Crotale của Pháp.

Không quân của lục quân

Iran tổ chức lực lượng không quân nhỏ trang bị chủ yếu là các loại trực thăng vũ trang và vận tải. Không quân của lục quân gồm các loại: 50 trực thăng tấn công AH-1J Sea Cobra, 20 trực thăng vận tải CH-47C, 50 chiếc Bell-214, 68 chiếc AB-205A, 10 chiếc AB-206 và 25 trực thăng đa dụng Mi-8. Năm 2001, Iran ký hợp đồng mua 30 trực thăng vận tải Mil Mi-8.

Trực thăng tấn công "rắn hổ mang bành" AH-1J.

Đặc biệt trong số này, trực thăng tấn công AH-1J được xem là báu vật của không quân Iran. AH-1J là một trong những mẫu trực thăng vũ trang tốt nhất thế giới, được quân đội Mỹ sử dụng rộng rãi trong thời gian dài. Năm 1971, Iran nhập khẩu 202 chiếc AH-1J đến nay chỉ còn ¼ còn hoạt động. AH-1J trang bị một pháo M97 ba nòng cỡ 20mm, rocket không điều khiển cỡ 70mm, rocket cỡ 127mm và tên lửa không đối không AIM-9.