Khám phá điệu "dân vũ" truyền thống kỳ bí của người Dao đỏ

0:00 / 0:00
0:00
(PLVN) - Lễ hội nhảy lửa là một hoạt động độc đáo mang đậm bản sắc dân tộc, chứa đựng giá trị văn hoá lịch sử của người Dao Đỏ trên địa bàn huyện Hoàng Su Phì, tỉnh Hà Giang.
Lễ hội Nhảy lửa của người Dao đỏ ở Hoàng Su Phì (tỉnh Hà Giang). Lễ hội Nhảy lửa của người Dao đỏ ở Hoàng Su Phì (tỉnh Hà Giang).

Giữa nhịp sống hiện đại, các thế hệ người Dao đỏ vẫn luôn chú trọng gìn giữ bản sắc văn hóa của dân tộc mình thông qua trang phục, tiếng nói, lễ hội, dân ca, dân vũ và các nghi thức truyền thống. Trong đó, Lễ hội nhảy lửa là một hoạt động thể hiện sức mạnh phi thường của người Dao đỏ muốn chinh phục thiên nhiên. Đây cũng là giá trị nét văn hoá hoang sơ của bà con dân tộc Dao nơi địa đầu Tổ quốc.

Nghi lễ thiêng liêng

Ngọn lửa có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong đời sống sinh hoạt và văn hóa, tâm linh của đồng bào Dao đỏ. Lửa còn được coi như là một thần linh thiêng, mang lại sự ấm áp và cuộc sống no đủ, thịnh vượng.

Lễ hội Nhảy lửa thường tổ chức vào dịp đầu Xuân, năm mới đây là dịp người dân tạ ơn tổ tiên cho họ một năm làm ăn hanh thông thuận lợi, mùa màng bội thu. Mọi người tin rằng khi lễ nhảy lửa diễn ra, thần lửa sẽ sưởi ấm và mang lại cho dân làng một năm mới bình yên, mưa thuận gió hòa.

Trước đó, mọi người sẽ chuẩn bị một đống củi lớn và tiến hành đốt lửa cho thành than. Phần nghi lễ thì vật phẩm dâng cúng không thể thiếu các loại như: Cơm, gạo, rượu, gà luộc, nước suối, vải mộc màu trắng, hương, tiền làm bằng giấy bản, đèn hoặc nến… tất cả đều được bày trên một bàn gỗ. Thầy cúng cùng với người già trong bản sẽ tiến hành phần nghi lễ cúng, cầu xin may mắn, bình an, mùa màng tốt tươi cho cả cộng đồng dân tộc và xin các vị Thần linh, Tổ tiên ban sức mạnh cho mọi người dân và du khách.

Khám phá điệu "dân vũ" truyền thống kỳ bí của người Dao đỏ ảnh 1

Lễ hội Nhảy lửa đã truyền một sức mạnh kỳ bí khiến người tham gia có thể dẫm trực tiếp lên than hồng mà không bỏng.

Hoạt động mang bản sắc truyền thống

Lễ hội được tổ chức khoảng sân có diện tích rộng, thoáng, khi nhảy lửa, có một quy định nghiêm ngặt với tất cả những người tham gia, hoạt động nhảy lửa chỉ dành cho nam giới và cơ thể phải được tắm rửa sạch sẽ.

Chính vì vậy, nhảy lửa thường được thực hiện vào lúc tối, tức là sau khi những người tham gia đã ăn uống xong và tắm rửa sạch sẽ. Những chàng trai tham gia nhảy múa bằng chân trần trong đống than đỏ rực và dùng tay tung hất đống than củi ra các hướng tạo lên khung cảnh lấp lánh ảnh lửa trong đêm. Người tham gia nhảy lửa phải rất nhanh và khéo léo để không xảy ra bị bỏng.

Thường là 4 người một lượt, mỗi lượt khoảng 5 - 7 phút sau đó tiếp tục nhảy lò cò trước ban thờ rồi lao vào giữa đống than lửa đỏ rực. Ở bên ngoài, người xem đứng thành những vòng rộng vừa đánh trống, chiêng, vừa reo hò cổ vũ. Bên trong khi thầy cúng vẫn chăm chú niệm thần chú nhờ các vị thần, tổ tiên phù hộ cho người chơi không bị bỏng.

Khám phá điệu "dân vũ" truyền thống kỳ bí của người Dao đỏ ảnh 2

Người dân, du khách nhảy qua ngọn lửa hồng.

Khi bài cúng kết thúc, người chơi bắt đầu nhập tâm, cơ thể họ dần thoát khỏi thực tại và chìm vào một cõi riêng kỳ bí, càng lúc càng run rẩy và lắc lư mạnh. Có người còn nhảy vào giữa đống lửa, lấy chân gạt than ra thành một bãi rộng, sau đó quỳ xuống dùng tay bốc đống tro than nóng bỏng dội lên đầu, lên thân, gọi là tắm lửa.

Lễ hội nhảy lửa không chỉ là minh chứng cho sức mạnh, lòng dũng cảm của các chàng trai người Dao đỏ - Hoàng Su Phì mà còn là phong tục văn hóa độc đáo mang đậm bản sắc rất hoang sơ, huyền bí cần được bảo tồn và phát huy. Lễ hội nhảy lửa của người dân Dao đỏ Hà Giang đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Đô Lương
Cùng chuyên mục
Lễ hội rước Thành hoàng ở làng Diềm, Bắc Ninh.

Phong thủy và tín ngưỡng thờ thần thánh tại các tứ trấn Việt Nam (Kỳ 9): Sự sáng tạo của tín ngưỡng thờ Thành hoàng làng

(PLVN) - Không chỉ trấn giữ tại 3 tứ trấn Việt Nam, các vị thần được thờ tại Thăng Long tứ trấn, Hoa Lư tứ trấn và Lạng Sơn tứ trấn được nhiều làng tôn làm Thành hoàng làng. Tín ngưỡng thờ Thành hoàng làng là sự kết hợp đỉnh cao của tín ngưỡng sùng bái con người và tín ngưỡng sùng bái thần linh.

Đọc thêm

Những bí ẩn lịch sử xung quanh thanh long đao của vua Mạc Đăng Dung

Lễ rước thanh long đao về làng Cổ Trai (Hải Phòng).
(PLVN) - Thanh long đao được cho là của vua Mạc Thái Tổ dài 2,55m, cân nặng 25,6kg, lưỡi đao dài 0,95m, cán đao dài 1,60m, bằng sắt rỗng, có cá chốt chặt lưỡi đao vào cán đao. Tương truyền, đây là thanh đao bất ly thân của vua Mạc Thái Tổ Mạc Đăng Dung và nó cũng gắn liền với suốt sự nghiệp chinh chiến, bình thiên hạ của ông.

Khai quốc công thần triều Nguyễn được ban họ vua vì lòng trung nghĩa

Điện thờ có nhiều di, cổ vật gắn liền sự nghiệp của ông Nguyễn Huỳnh Đức.
(PLVN) - Nguyễn Huỳnh Đức (1748 - 1819) là công thần khai quốc của nhà Nguyễn, từng giữ chức Tổng trấn của cả Bắc Thành lẫn Gia Định Thành. Sinh thời ông được xem là một trong ngũ hổ tướng của triều Nguyễn, tên tuổi gắn với những chiến công vang dội và nổi tiếng là bề tôi trung nghĩa hiếm có.

Bắc Giang: Công an huyện Lạng Giang xử lý triệt để xe vi phạm tải trọng, cơi nới thành thùng

Công an huyện Lạng Giang xử lý xe vi phạm tải trọng, cơi nới thành thùng
(PLVN) - Kết thúc 03 đợt xử lý cao điểm chuyên đề tải trọng, cơi nới thành thùng, Công an huyện Lạng Giang đã tiến hành xử lý gần 2000 trường hơp vi phạm, phạt hành chính hàng tỷ đồng, tạm giữ nhiều phương tiện. Những nỗ lực đó đã góp phần chấn chỉnh trật tự an toàn giao thông đường bộ, giảm thiểu tai nạn giao thông và bảo vệ môi trường.

Chuyện thời du học (Kỳ 3): Từ Mãn Châu đến hồ Bai-can

Tầu hoả chạy men theo bờ hồ Baican của vùng Xibêri, Liên Xô.
(PLVN) - Như kỳ trước đã kể, tối ngày 2/8/1973, chúng tôi lên tàu ở ga Hàng Cỏ, Hà Nội. Vượt chặng đường hơn 4.000 cây số từ ga Bằng Tường ở biên giới Trung Việt, tầu đến biên giới Trung – Xô. Dừng ở ga Mãn Châu Lý, bên kia là ga Zabaikalxk của Liên Xô.

Hòa Bình: Làm tốt công tác phòng cháy chữa cháy

Lực lượng PCCC&CNCH Công an tỉnh Hòa Bình luôn sẵn sàng chiến đấu.
(PLVN) - Với phương châm, phòng cháy hơn chữa cháy, lực lượng Cảnh sát phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ (PCCC&CNCH) Công an tỉnh Hòa Bình đã chủ động trong công tác phòng cháy, lấy công tác tuyên truyền là trọng tâm, tậm huấn nghiệp vụ là trọng điểm.

Những bí ẩn xung quanh pháo đài lớn nhất Đông Dương

Một đoạn tường của Đồn Rạch Cát nhìn từ bên ngoài.
(PLVN) - Được Pháp xây dựng vào năm 1903, đồn Rạch Cát (xã Long Hựu Đông, huyện Cần Đước, tỉnh Long An) là pháo đài quân sự đồ sộ vào loại nhất nhì Đông Dương lúc bấy giờ với chi phí cao gấp 3,5 lần xây dựng Nhà hát lớn Hà Nội. 

Giải mã tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên của người Việt

Nhà thờ họ Trương Việt Nam ở thị trấn Thiên Tôn, Ninh Bình là công trình cấp quốc gia.
(PLVN) - Không chỉ là thần Núi, với lý lịch con thứ 17 của Lạc Long Quân, Lạc tướng Vũ Lâm đời Hùng Vương thứ Nhất, việc thờ cúng Cao Sơn Đại vương tại Hoa Lư tứ trấn và Thăng Long tứ trấn chính là tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương, đỉnh cao của tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên.

Bình minh trên Hòn Yến…

Đảo Yến nhìn từ biển.
(PLVN) - Nằm trên địa phận bán đảo Phương Mai, dãy Triều Châu của TP Quy Nhơn xinh đẹp, cùng với những Hòn Mai, Hòn Chóp Vung, Núi Đen…,  Hòn Yến đã tạo nên dãy núi dài khoảng 15km. Đây là nơi chim yến kéo đến làm tổ tạo nên những hình ảnh đẹp đẽ, thanh bình nên nơi đây còn gọi là Đảo Yến.

Nguyễn Cư Trinh: Công thần hoàn thành mở cõi đất Tây Nam Bộ

Miếu Công Thần thờ Nguyễn Cư Trinh ở tỉnh Vĩnh Long.
(PLVN) - Lịch sử ghi nhận, Nguyễn Cư Trinh (1716-1767) chẳng những có tài văn chương mà còn giỏi dùng binh, mưu lược, lại liêm chính, khí phách ngang tàng. Với chính sách “tàm thực” vô cùng khéo léo, vị công thần này có công lớn trong việc mở cõi xứ Tây Nam Bộ, hoàn tất chính sách mở rộng lãnh thổ của chúa Nguyễn về phương Nam.

Hồ Hòa Bình và cơ hội có một không hai

Hồ Hòa Bình và cơ hội có một không hai
(PLVN) -  Quy hoạch Khu du lịch Quốc gia Hồ Hòa Bình được kỳ vọng sẽ là chìa khóa then chốt cho việc phát triển du lịch của tỉnh Hòa Bình và cả vùng Tây Bắc Việt Nam, là đòn bẩy, động lực quan trọng cho việc phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Hòa Bình.

Bất động sản thương mại: Hướng đi mới thu hút nhà đầu tư

Bất động sản thương mại: Hướng đi mới thu hút nhà đầu tư
(PLVN) - Thị trường BĐS luôn phản ánh bức tranh nền kinh tế. Trong những giai đoạn biến động, ngân hàng giảm lãi suất, Chủ dự án BĐS tung ra nhiều đòn bẩy tài chính để hút vốn, kích cầu, lại là thời điểm cho các nhà đầu tư BĐS bản lĩnh vẫn “giữ một cái đầu lạnh”, cơ cấu danh mục đầu tư, điều chỉnh hệ tiêu chí giá trị và họ vẫn đầu tư. Trong cuốn “7 Chiến lược đầu tư BĐS”, BĐS thương mại luôn là danh mục đứng đầu tiên cần phải có của bất kỳ NĐT. Nhưng đâu là giá trị thực cho một BĐS thương mại đầu tư bền vững trong lúc này?

Chuyện thời du học (Kỳ 2): Bốn ngày trên tàu hỏa xuyên Hoa lục

Bản đồ hành trình tầu hỏa xuyên Hoa lục.
(PLVN) - Như đã nói ở kỳ trước, tối ngày 2/8/1973, chúng tôi lên tàu ở ga Hàng Cỏ, Hà Nội. Qua “ải” Nam Quan vẫn ngồi trên tàu Việt Nam. Đến Bằng Tường thì tầu hoả Việt Nam “thả” đoàn xuống và quay về. Anh chị em chuẩn bị lên tàu nước bạn. Lúc ấy khoảng 9 giờ sáng…