“Khai tử” những thủ tục hành chính gây phiền hà

Người dân và các đơn vị đến làm thủ tục hành chính tại quận Ngô Quyền Ảnh: Trường Giang

Tiết kiệm hơn 2.300 ngày

Đề án 30 của Chính phủ được UBND thành phố triển khai thực hiện từ tháng 10-2008 với 3 giai đoạn: Thống kê và công bố các bộ TTHC cấp thành phố, huyện, xã; rà soát các TTHC ở cả 3 cấp; thực thi các khuyến nghị về đơn giản hoá TTHC.

Kết thúc giai đoạn 1, Hải Phòng thống kê, công bố 286 TTHC thuộc thẩm quyền giải quyết của các đơn vị cấp quận (huyện), 204 TTHC thuộc thẩm quyền giải quyết của cấp xã, 1.150 TTHC thuộc thẩm quyền giải quyết của các sở, ngành. Nếu tính thêm TTHC do các cơ quan ngành dọc chuyển đến thì Hải Phòng có tới hơn 3.000 TTHC. Có được kết quả bước đầu này, lãnh đạo UBND thành phố "vào cuộc" rất quyết liệt, kiểm tra, giám sát từng đơn vị. Tổ Công tác 30 phân công công việc cụ thể cho từng cán bộ. Yêu cầu các đơn vị cử cán bộ chuyên môn lên làm việc tại tổ tư vấn, đồng thời mời các chuyên gia, đoàn luật sư, doanh nghiệp và người dân cùng tham gia rà soát, cắt giảm TTHC. Những giải pháp trên tạo ra những hiệu ứng tích cực, huy động được tổng lực và gắn được trách nhiệm của các ngành, đơn vị khi tham gia rà soát TTHC.

Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, thành phố đặt ra mục tiêu của giai đoạn 2 là phải loại bỏ tối thiểu 30% TTHC gây phiền hà cho dân và không còn phù hợp trong thực tế. Trong đó, 3 tiêu chí được xác định để đơn giản hóa là: sự cần thiết, tính hợp lý và tính hợp pháp của thủ tục hành chính.

Những TTHC thuộc lĩnh vực nhạy cảm trên địa bàn thành phố như các thủ tục trong xúc tiến đầu tư, tài nguyên, môi trường…Tổ công tác yêu cầu nghiên cứu loại bỏ các điều kiện chồng chéo; bỏ yêu cầu xác nhận đối với các mẫu đơn, tờ khai; khuyến khích loại bỏ yêu cầu công chứng, chứng thực giấy tờ phải nộp; đặc biệt là tránh các quy định chung chung như "các giấy tờ khác có liên quan", hoặc "hồ sơ hợp lệ", "bản sao hợp lệ",...Nhờ tập trung cao cho công tác cải cách TTHC, Tổ Đề án 30 của thành phố hoàn thành công việc đúng thời gian, đúng tiến độ và bảo đảm chất lượng theo đúng tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ. (Theo kế hoạch của Chính phủ đến 31-3-2010, các địa phương phải báo cáo kết quả thực hiện giai đoạn 2 của Đề án 30). Cụ thể, Tổ công tác Đề án 30 thành phố, các luật sư và ngành kiến nghị giữ nguyên 318 TTHC, loại bỏ toàn bộ hoặc một phần 160 TTHC; sửa đổi, bổ sung 1000 TTHC; thay thế 125 TTHC; đạt tỷ lệ đơn giản hóa 73% - con số “không tưởng tượng nổi” và giá trị lợi ích đạt được vô cùng lớn. Theo thống kê sơ bộ của Tổ công tác Đề án 30 của thành phố, việc đơn giản hoá TTHC của các đơn vị sẽ giảm được 2.372 ngày giải quyết công việc tại các cấp trên địa bàn trong mỗi năm so với trước đây, làm lợi cho xã hội nhiều tiền của, vật chất. Và cái được lớn nữa là sự đồng thuận, ủng hộ của người dân, những người trực tiếp tham gia và hưởng lợi từ việc tinh giản TTHC.

Con người vẫn là yếu tố quyết định

Theo ông Nguyễn Văn Loan, Tổ phó thường trực Tổ Công tác 30 thành phố, việc rà soát lại các TTHC mang lại nhiều ý nghĩa. Trình độ cán bộ cơ sở được nâng cao do tiếp xúc đầy đủ, toàn diện với các TTHC đang thực hiện. TTHC tinh gọn, đơn giản thu hút nhiều nhà đầu tư nước ngoài đến với thành phố. Việc cắt giảm, bãi bỏ các thủ tục không cần thiết giúp người dân và doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, tiền bạc, tăng cường khả năng giám sát của người dân với các đơn vị hành chính, từ đó góp phần làm giảm bớt sự nhũng nhiễu, hạch sách của một bộ phận cán bộ. Trong quá trình thực hiện Đề án 30 của Chính phủ, Hải Phòng thử nghiệm cổng thông tin điện tử về cải cách TTHC. Thông qua đó, người dân có thể lấy trực tiếp các mẫu TTHC. Có nhiều cổng thông tin điện tử của các phường thuộc hai quận Hồng Bàng, Ngô Quyền kết nối với website của Tổ 30 thành phố để công khai hoá TTHC. Nếu người dân, doanh nghiệp thấy đơn vị nào, cấp nào thực hiện không đúng cứ phản hồi để Tổ 30 trình thành phố giải quyết- ông Loan nhấn mạnh.

Điều đáng quan tâm của thành phố Hải Phòng trong giai đoạn tiếp theo vẫn là việc tổ chức thực hiện các TTHC sau khi đơn giản hoá trong điều kiện cơ sở vật chất và đội ngũ công chức thừa hành nhiệm vụ còn nhiều mặt hạn chế. Ngoài việc tiếp tục rà soát lại toàn bộ các TTHC theo thẩm quyền, thành phố còn tăng cường công tác kiểm tra việc thực hiện TTHC tại các đơn vị; tập trung giám sát khoảng 30% số TTHC sau khi tinh giản thuộc các lĩnh vực nhạy cảm, liên quan đến số đông đối tượng để rút kinh nghiệm, bổ sung hoàn thiện nhằm nâng cao hiệu quả việc giải quyết TTHC phục vụ nhân dân, các tổ chức và các doanh nghiệp trên địa bàn.

Cán bộ bộ phận “một cửa” Sở xây dựng thành phố tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính cho cá nhân và đơn vị Ảnh: Trường Giang

Tuy nhiên, cũng không nên quá mừng vội với tỷ lệ đơn giản hóa 73%, bởi bước thực thi mới là quan trọng. Thực tế, vẫn có tình trạng lãnh đạo đơn vị ký vào phương án rà soát, kiến nghị đơn giản hóa thủ tục hành chính của đơn vị mình, nhưng chưa thực sự hiểu ý nghĩa của nó, chưa nhận thấy giá trị thực sự của việc đơn giản hóa thủ tục đó đối với cuộc sống. Cùng chung quan điểm này, theo lãnh đạo UBND phường Hạ Lý (quận Hồng Bàng) Phạm Văn Đoan, việc tuân thủ theo các quy định pháp luật không khó, mà yếu tố quyết định vẫn là con người. Người cán bộ phải biết vận dụng làm sao để giải quyết thủ tục nhanh gọn cho dân mới là quan trọng. Song song đó cần cải cách thể chế, hoàn thiện con người, đầu tư trang thiết bị công nghệ hiện đại để tích hợp dữ liệu, thực hiện liên thông giữa các cấp, các ngành, có như vậy việc giải quyết hồ sơ cho dân mới nhanh gọn. Có như vậy, mới đưa được con số 73% số TTHC được rà soát, đơn giản hóa trên các giấy tờ văn bản vào cuộc sống, thực sự mang lại giá trị thiết thực, tạo ra động lực mới để đẩy mạnh hơn nữa sự phát triển kinh tế - xã hội của thành phố.

Hải Nguyên