Khai thác không gian ngầm, mở nguồn lực phát triển đô thị thông minh

Báo cáo tại Hội nghị, ông Trần Quốc Thái, Cục trưởng Cục Phát triển đô thị thông tin: “Mục tiêu đến năm 2030 là hình thành nền tảng thể chế, kiến trúc, dữ liệu và năng lực quản trị đô thị thống nhất, liên thông; từng bước nâng cao khả năng phân tích, dự báo và điều phối. Tầm nhìn đến năm 2035 là hình thành hệ sinh thái dữ liệu đô thị liên thông, an toàn, đưa dữ liệu trở thành nguồn lực phục vụ quy hoạch, đầu tư, xây dựng và vận hành đô thị”.

Dự thảo Đề án Định hướng phát triển đô thị thông minh quốc gia xác định 9 nhóm nhiệm vụ, giải pháp, trong đó tập trung hoàn thiện thể chế, tiêu chuẩn, mô hình quản trị; xây dựng dữ liệu đô thị, nền tảng dùng chung và quản lý quy hoạch đô thị thông minh.

Ông Tạ Quang Vinh, Cục trưởng Cục Kết cấu hạ tầng xây dựng cho biết, đến ngày 18/9, cơ quan soạn thảo đã nhận 53 văn bản góp ý của các Bộ, ngành, địa phương, cơ quan, tổ chức; trong đó 15 văn bản thống nhất toàn bộ và 38 văn bản cơ bản thống nhất, đồng thời có ý kiến góp ý hoàn thiện.

Trong giai đoạn 2010 - 2025, Việt Nam đã hình thành nhiều loại công trình ngầm như đường sắt đô thị, hầm giao thông, tầng hầm, bãi đỗ xe, tuy nen, hào kỹ thuật. Tuy nhiên, việc khai thác chủ yếu theo từng công trình, từng ngành, từng khu đất và thiếu liên kết. Dự thảo vì vậy tập trung tháo gỡ 7 “điểm nghẽn” cốt lõi, đáng chú ý là thể chế, quyền đối với không gian theo chiều sâu; quy hoạch ba chiều, phân vùng, phân tầng, dự trữ không gian; cơ chế kinh tế - tài chính và huy động nguồn lực.

Góp ý tại Hội nghị, ông Hồ Đức Thắng, ĐBQH chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội cho rằng, phát triển đô thị hiện đại cần mở rộng cách nhìn từ bề mặt đất xuống lòng đất và lên không trung. Dữ liệu cần chuyển từ tư duy “xây dựng” sang “sử dụng” để tối ưu nguồn lực. Ông cũng đề xuất gắn không gian đổi mới sáng tạo với chính sách khoa học, công nghệ, phát huy vai trò doanh nghiệp lớn và nghiên cứu cơ chế khai thác nguồn lực đất đai cho hạ tầng.

Kết luận Hội nghị, Bộ trưởng Trần Hồng Minh yêu cầu các đơn vị tiếp thu ý kiến của Bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp và chuyên gia để hoàn thiện hai đề án. Bộ trưởng yêu cầu hồ sơ phải cô đọng, xác định rõ sản phẩm đầu ra, cơ quan chủ trì và nguồn lực thực hiện, tránh chồng chéo với các chương trình và hệ thống cơ sở dữ liệu hiện có; đồng thời nghiên cứu mở rộng tầm nhìn của đề án đến năm 2045 thay vì dừng ở năm 2035. Đối với Đề án Quản trị, khai thác và bảo vệ không gian ngầm, Bộ trưởng nhấn mạnh đô thị thông minh và không gian ngầm là hai mặt của yêu cầu đổi mới quản trị đô thị. Việc khai thác không gian ngầm phải được tính toán từ sớm bởi khi đã đầu tư sẽ rất khó điều chỉnh.

Cục Kết cấu hạ tầng xây dựng được giao phối hợp với Cục Phát triển đô thị, bảo đảm hai đề án thống nhất về kiến trúc dữ liệu, bản sao số và phân công trách nhiệm; khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, báo cáo lãnh đạo Bộ để trình Đảng ủy Chính phủ đúng tiến độ.