Khai thác hiệu quả các công trình cấp nước ở ngoại thành- Chủ đầu tư và người sử dụng cùng hợp tác

Với chủ trương Nhà nước và nhân dân cùng làm, Hải Phòng đầu tư hàng chục tỷ đồng để xây dựng 165 công trình cấp nước tập trung tại các huyện Vĩnh Bảo, Tiên Lãng, Kiến Thụy..., từng bước đưa nước sạch đến với người dân nông thôn. Tuy nhiên, thực tế việc dùng nước của người dân nông thôn hiện nay còn không ít bất cập.

Một góc Nhà máy nước mini xã Đông Phương  (huyện Kiến Thụy) Ảnh: Đỗ Oanh

Người dân chưa “mặn mà” với nước sạch

Quán triệt phương châm “Nhà nước và nhân dân cùng làm”, từ nhiều năm nay, UBND xã Đông Phương (Kiến Thụy) tạo điều kiện thuận lợi xây dựng nhà máy nước mini trên địa bàn xã với công suất lớn, theo đúng quy trình xử lý nước; hệ thống lấy nước được lắp đặt giữa sông Hòa Bình… Qua kiểm tra của ngành chức năng, chất lượng nước tương đối bảo đảm, áp lực nước lên được tầng 2. Đường ống trục đầu tư xây dựng về khắp các thôn trong xã. Ông Nguyễn Văn Lộc, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Đông Phương cho biết: 85% số dân toàn xã được sử dụng nước sạch phục vụ sinh hoạt, đời sống người dân được cải thiện; 15% số hộ khác sử dụng nước giếng khoan. Anh Phạm Văn Hưng, Trưởng thôn Lạng Côn Hà cho biết: trong thôn có tới 98% số hộ dân được dùng nước sạch. Theo ông Ngô Đăng Đán, Bí thư Đảng ủy xã Đoàn Xá (huyện Kiến Thụy), từ nguồn kinh phí hỗ trợ của Nhà nước, nhà máy nước mini trên địa bàn xã đi vào hoạt động, phát huy hiệu quả tốt. Hiện nhà máy hoạt động hết công suất cũng mới cung cấp nước sạch cho khoảng 500 hộ dân, bằng 20% số hộ trên địa bàn xã. Trong khi đó, nhu cầu của hộ dân mong muốn được sử dụng nước sạch sinh hoạt là rất lớn, cần được tiếp tục đầu tư mở rộng quy mô nhà máy nước.

Ở các khu vực thị trấn, thị tứ, như: Minh Đức (Thuỷ Nguyên), Núi Đối (Kiến Thuỵ), thị trấn Vĩnh Bảo, thị trấn Trường Sơn (An Lão)… nước máy do các nhà máy nước mini cung cấp làm thay đổi hẳn diện mạo những nơi này. Tuy nhiên, tại nhiều xã thuộc huyện Vĩnh Bảo, do nhiều nguyên nhân người dân  chưa “mặn mà” với việc sử dụng nước sạch. Tại xã Vĩnh Phong (Vĩnh Bảo), từ năm 2005, xã đầu tư xây dựng hoàn chỉnh một trạm cấp nước sạch tập trung cùng đường ống truyền dẫn đến các hộ; nhưng hiện toàn xã mới có hơn 100 hộ sử dụng nguồn nước sạch này, số còn lại dùng nước mưa, giếng khoan truyền thống. Ở xã Liên Am (Vĩnh Bảo) có gần 300 hộ dân sử dụng nước từ trạm cấp nước, đạt 50% kế hoạch. Nhiều trạm cấp nước ở một loạt các xã của huyện Vĩnh Bảo, Kiến Thụy đi vào hoạt động 2-3 năm nay nhưng mỗi xã cũng chỉ có mấy chục hộ đăng ký sử dụng… Ông Quang Đạo, ở xã Đồng Minh (huyện Vĩnh Bảo) cho biết: Trước đây, do hoàn cảnh khó khăn, hai gia đình trong xóm chung nhau làm một giếng khoan; đến nay, do nguồn nước ngầm cạn kiệt giếng khoan không bơm được. Rất may, gia đình ông ít người, có bể nước mưa dự trữ nên cũng đủ dùng.

Khai thác hiệu quả công trình nước sạch

Một trong những nguyên nhân khiến nguồn nước sạch chưa đến được với người dân nông thôn là tại một số xã, cơ quan chức năng chỉ quan tâm đầu tư xây dựng nhà máy nước mi ni, trạm cấp nước mà chưa quan tâm đầu tư lắp đặt hệ thống ống trục đưa nước đến các thôn, khu dân cư do vốn đầu tư lớn. Tại một số xã thuộc các huyện Vĩnh Bảo, Tiên Lãng, Kiến Thụy… dân cư ở phân tán  đơn vị tham gia quản lý khai thác chưa lắp đặt đường ống đến tất cả khu dân cư. Mặt khác, do mức sống của các hộ dân thấp, không có nguồn thu nào ngoài cấy lúa, nên không có điều kiện lắp đặt đường ống nước riêng đi vào từng hộ cũng như mua nước máy sinh hoạt. Cộng với tâm lý “dùng giếng khoan” cũng tốt,  dẫn đến tỷ lệ người dân sử dụng nước sạch ở một số xã thấp. Như vậy, việc đầu tư nước sạch cho người dân được thành phố quan tâm, song công trình nhiều nhưng người sử dụng thấp so với công suất dẫn đến lãng phí kinh phí đầu tư…Theo ông Nguyễn Văn Lộc, Bí thư, Chủ tịch UBND xã Đông Phương, để người dân có nước sạch sinh hoạt, ngoài việc đầu tư xây dựng nhà máy nước cần có sự chỉ đạo sát sao từ chính quyền địa phương, cũng như thực hiện tốt việc tuyên truyền vận động, để việc cung cấp nước bảo đảm chất lượng và giá cả.

Thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới trên địa bàn thành phố, Hải Phòng tiếp tục thực hiện chương trình cấp nước sạch nông thôn theo mục tiêu đề ra. Ngành chức năng và các cấp chính quyền rà soát, chỉ đạo nhanh chóng hoàn thành các nhà máy nước mi ni đạt công suất thiết kế, quan tâm đầu tư đường ống trục cấp nước đến các thôn và có cơ chế hỗ trợ các hộ nghèo lắp đặt đường ống cấp nước.

Lê Kim