Khai mạc vòng 5 về đàm phán 6 bên

Sáng 9/11, vòng năm cuộc đàm phán sáu bên về vấn đề hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên khai mạc tại Bắc Kinh (Trung Quốc) với mục đích chính là hoạch định lộ trình thực hiện những thỏa thuận đạt được tại vòng đàm phán thứ 4, kết thúc hồi giữa tháng 9 vừa qua.

Dự kiến, vòng đàm phán lần này sẽ kéo dài 3 ngày để đại diện sáu đoàn (gồm CHDCND Triều Tiên, Hàn Quốc, Mỹ, Nga, Nhật Bản và Trung Quốc) nêu ra các chiến lược của họ, sau đó sáu bên sẽ gặp lại nhau vào tháng 12 tới tại Bắc Kinh để tiếp tục thảo luận.
Trước đó, trong ngày 8 và sáng sớm 9/11 trước giờ khai mạc, đã diễn ra một loạt cuộc gặp tay đôi giữa đại diện các đoàn, trong đó có cuộc gặp giữa đoàn Hàn Quốc với CHDCND Triều Tiên và giữa đoàn Mỹ với đoàn chủ nhà Trung Quốc.
Đại diện đoàn Nhật Bản cho biết tại vòng đàm phán lần này, Nhật Bản dự định đưa ra một đề cương triển khai thoả thuận đạt được tại vòng 4. Đề cương này đã được Trưởng đoàn đàm phán Nhật Bản Kê-ni-chi-rô Xa-xê trao cho Trưởng đoàn CHDCND Triều Tiên Kim Kê Quan trong cuộc gặp song phương tối 8/11.

Về phần mình, Bình Nhưỡng tuyên bố sẽ thể hiện lập trường riêng trong vấn đề này. Phát biểu với báo chí khi đến Bắc Kinh, ông Kim Kê Quan khẳng định CHDCND Triều Tiên sẽ thể hiện tinh thần xây dựng và thái độ chân thành tại vòng đàm phán, song cáo buộc rằng chính các hành động của Oa-sinh-tơn cản trở sự tiến triển của đàm phán. Trước đó, Bộ Ngoại giao CHDCND Triều Tiên đã ra tuyên bố lên án việc Tổng thống Mỹ Gioóc-giơ Bu-sơ ám chỉ nhà lãnh đạo CHDCND Triều Tiên là ''bạo chúa'', coi đây là hành động phủ bóng đen lên các cuộc đàm phán 6 bên tại Bắc Kinh và phá vỡ lòng tin của Bình Nhưỡng đối với đoàn thương lượng của Mỹ. Ngày 8/11, qua Đài phát thanh quốc gia, chính quyền CHDCND Triều Tiên cảnh báo sẽ theo đuổi đường lối cực kỳ cứng rắn đối với Mỹ nếu Oa-sinh-tơn không từ bỏ âm mưu lật đổ chính quyền hiện nay ở Bình Nhưỡng.

Mỹ và CHDCND Triều Tiên vẫn bất đồng sâu sắc xung quanh việc bên nào sẽ hành động trước về những cam kết đã đưa ra. Bình Nhưỡng cho rằng Mỹ cần giúp nước này xây dựng nhà máy hạt nhân nước nhẹ trước, trong khi Mỹ khẳng định CHDCND Triều Tiên phải từ bỏ hoàn toàn chương trình hạt nhân và trở lại NPT. Phát biểu ngay trước khi bước vào bàn đàm phán, ông Cri-xtốp-phơ Hin, Trưởng đoàn đàm phán Mỹ nhắc lại lập trường của nước này rằng CHDCND Triều Tiên cần từ bỏ chương trình phát triển vũ khí hạt nhân trước khi có thể được hỗ trợ để xây dựng lò phản ứng hạt nhân nước nhẹ. Ông Hin cũng nói rằng 'chỉ khi Bình Nhưỡng trở lại Hiệp ước không phố biến vũ khí hạt nhân (NPT) và chấp nhận sự thanh sát của Cơ quan năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA), thì Mỹ mới tính đến việc cung cấp cho CHDCND Triều Tiên một lò phản ứng hạt nhân nước nhẹ như đã thoả thuận'.

Trước các lập trường cứng rắn của Oa-sinh-tơn và Bình Nhưỡng, nhiều ý kiến, kể cả các quan chức trong đoàn đàm phán Trung Quốc và Nga, dự đoán rằng vòng đàm phán lần này sẽ căng thẳng và 'không dễ dàng'.
Mặc dù vậy, Trưởng đoàn đàm phán Hàn Quốc Xông Min Xun vẫn bày tỏ lạc quan về khả năng đạt được tiến triển trong đàm phán. Ông Xông Min Xun nhấn mạnh rằng sau các cuộc gặp song phương với các đối tác, hoàn toàn có cơ sở hy vọng rằng các bên sẽ có thể nhất trí về kế hoạch thực hiện thoả thuận đạt được tại vòng đàm phán trước. Ông kêu gọi các bên cùng nỗ lực tạo dựng bầu không khí tin cậy cho vòng đàm phán lần này.
Trong vòng bốn đàm phán sáu bên hồi tháng 9, các bên đã thông qua bản Tuyên bố mang tính nguyên tắc, trong đó Bình Nhưỡng cam kết tiêu huỷ toàn bộ kho vũ khí hạt nhân, đồng thời tham gia trở lại Hiệp ước NPT và chấp nhận sự thanh sát của IAEA. Đổi lại, phía Mỹ khẳng định không triển khai vũ khí hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên và không có ý định tấn công hoặc xâm lược CHDCND Triều Tiên bằng bất kỳ vũ khí gì. Ngoài ra, các nước công nhận quyền của CHDCND Triều Tiên sử dụng năng lượng hạt nhân vào các mục đích hoà bình và cam kết hỗ trợ nước này xây dựng các lò phản ứng nước nhẹ cho Bình Nhưỡng. Sáu nước nhất trí phối hợp hành động thực hiện những cam kết nêu trên phù hợp với nguyên tắc ''cam kết đổi lại cam kết, hành động đổi lại hành động''./.