Khắc họa chân dung cán bộ Thi hành án dân sự bởi chính “người trong cuộc”

Nghề của sự kiên trì và nỗ lực “mở nút thắt” tâm lý

Một trong những điểm nổi bật làm nên sức hút của cuộc thi chính là sự chân thực, gần gũi trong từng câu chuyện. Không còn là những báo cáo khô cứng hay con số thành tích, các bài dự thi đã đưa người đọc đến gần hơn với công việc của những chấp hành viên, cán bộ thi hành án - nơi có những khó khăn, thử thách, thậm chí cả hiểm nguy.

Câu chuyện về Chấp hành viên Nông Văn Dũng, Trưởng phòng THADS khu vực 1, tỉnh Cao Bằng là một ví dụ tiêu biểu. Với kinh nghiệm của người đã từng giải quyết nhiều vụ thi hành án khó trên địa bàn, anh rút ra một điều, cưỡng chế là giải pháp cuối cùng khi các hình thức khác không hiệu quả. Do vậy, anh đã dành tới 90% thời gian để tiếp xúc, lắng nghe, phân tích tâm lý của người dân. Thay vì áp dụng ngay các biện pháp cứng rắn, anh lựa chọn cách tiếp cận mềm dẻo, lấy sự thấu hiểu làm nền tảng. Chính sự kiên trì ấy đã giúp nhiều vụ việc phức tạp được giải quyết êm thấm, hạn chế khiếu kiện, góp phần giữ vững an ninh trật tự ở địa phương.

Một điểm chung nổi bật trong nhiều bài dự thi là vai trò đặc biệt của công tác vận động, thuyết phục - yếu tố mang tính quyết định trong nhiều vụ việc thi hành án. Không ít chấp hành viên chia sẻ rằng, thành công của một vụ việc không nằm ở biện pháp cưỡng chế, mà ở việc “mở được nút thắt trong lòng người”.

Không chỉ dừng lại ở những khó khăn mang tính nghiệp vụ, nhiều bài dự thi còn phản ánh những tình huống nguy hiểm mà chấp hành viên phải đối mặt trong quá trình thi hành án. Những mối đe dọa, áp lực từ đương sự hay các đối tượng liên quan là điều không hiếm gặp.

Câu chuyện về Chấp hành viên Hoàng Thành Minh, Phòng THADS khu vực 1, Lạng Sơn - người từng đối diện với họng súng đe dọa khi thi hành một bản án giao con là một tình huống như vậy. Với ông Minh, còn rất nhiều vụ việc phức tạp mà đương sự dùng dao, dùng hung khí tấn công lại cán bộ thi hành án. Không chỉ là bạo lực, chấp hành viên còn phải đối mặt với áp lực từ những đối tượng rất tinh vi. Đó là những người am hiểu luật pháp nhưng lại dùng chính sự hiểu biết đó để lách luật, liên tục khiếu nại, tố cáo nhằm kéo dài thời gian và gây áp lực lên người làm nghề. Trong bối cảnh áp lực công việc lớn, một người phải xử lý nhiều vụ việc mỗi năm, sự chống đối này là một thử thách lớn. Nhưng vượt lên trên tất cả trở ngại, ông Minh vẫn hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao. Đó không chỉ là trách nhiệm nghề nghiệp, mà còn là bản lĩnh của người làm công tác THADS.

Một điểm nhấn khác trong các bài dự thi là hình ảnh những cán bộ THADS bám sát cơ sở, đặc biệt tại những địa bàn khó khăn. Câu chuyện về ông Nguyễn Công Tân, Trưởng phòng THADS khu vực 5 tỉnh Cà Mau cũng là một khắc hoạ trong bức tranh nhiều đặc thù của công tác THADS.

Trong điều kiện địa bàn rộng, giao thông khó khăn, nhiều vụ việc phức tạp, người đứng đầu đơn vị đã lựa chọn cách “bám cơ sở”, trực tiếp chỉ đạo, nắm bắt tình hình. Sự quyết liệt, gần dân và linh hoạt trong xử lý công việc đã giúp đơn vị giữ vững kỷ cương, nâng cao hiệu quả thi hành án.

Điều đọng lại sau những câu chuyện không chỉ là sự vất vả hay nguy hiểm, mà còn là giá trị nhân văn sâu sắc của nghề THADS. Đó là sự kiên trì giúp người dân hiểu và chấp hành pháp luật; là sự cảm thông với những hoàn cảnh khó khăn; là nỗ lực để mỗi bản án không chỉ được thi hành, mà còn được thực hiện trong tinh thần thấu tình, đạt lý.

Chính những giá trị này đã tạo nên sức hút đặc biệt của cuộc thi. Người đọc không chỉ hiểu hơn về nghề, mà còn cảm nhận được tâm huyết, trách nhiệm và tình yêu nghề của những người làm công tác THADS.

Và những người lặng thầm đứng sau mỗi bản án được thi hành

Bên cạnh hình ảnh của các chấp hành viên trực tiếp thi hành án, cuộc thi còn cho bạn đọc một góc nhìn khác từ những người lặng lẽ cống hiến với nghề, đó là những người làm công tác tổ chức cán bộ, người làm văn phòng, thống kê thi hành án... lực lượng “hậu phương” thầm lặng nhưng không thể thiếu.

Bài viết về công tác tổ chức cán bộ trong THADS Đồng Tháp đã cho thấy những nỗ lực trong việc xây dựng đội ngũ, bố trí nhân sự phù hợp, đào tạo và bồi dưỡng cán bộ. Đây là nền tảng quan trọng để hệ thống THADS vận hành hiệu quả. Những câu chuyện tưởng chừng khô khan về công tác nhân sự, qua ngòi bút của người trong cuộc, lại trở nên sống động và giàu ý nghĩa.

“Đối với những người làm công tác tổ chức cán bộ, “chuyện nghề” không phải là những tình huống làm việc với đương sự hay những vụ việc khó khăn trong quá trình cưỡng chế thi hành án, mà là những trăn trở trong việc bố trí con người, xây dựng đội ngũ, tham mưu cho lãnh đạo lựa chọn nhân sự phù hợp. Công việc tưởng chừng lặng lẽ ấy lại gắn liền với trách nhiệm lớn lao, bởi mỗi quyết định về cán bộ đều ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả hoạt động của cả đơn vị. Qua thời gian công tác, tôi nhận ra rằng công tác tổ chức cán bộ chính là “gốc rễ” giúp hệ thống THADS phát triển bền vững”, tác giả Trần Hồng Ngọc, THADS Đồng Tháp đã viết về công tác tổ chức cán bộ ở tỉnh này như vậy.

Điều này cũng cho thấy phạm vi phản ánh của cuộc thi không chỉ bó hẹp ở hoạt động nghiệp vụ, mà còn bao quát cả những yếu tố cấu thành nên sự thành công của toàn hệ thống.

Hay bài viết “Đột phá từ cơ sở: Bình dân hóa thủ tục thi hành án bằng trí tuệ nhân tạo” ở Phòng Thi hành án dân sự khu vực 2 - Đồng Tháp cho thấy việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra hướng đi mới, mang tính đột phá đối với công tác THADS, đặc biệt ở cấp cơ sở - nơi trực tiếp tiếp xúc với người dân.

Thực tế lâu nay, trình tự, thủ tục THADS vốn phức tạp, nhiều bước, khó tiếp cận đối với người dân, nhất là ở vùng sâu, vùng xa. Việc ứng dụng AI giúp tự động hóa nhiều khâu như tra cứu thông tin, hướng dẫn thủ tục, soạn thảo văn bản, từ đó giảm phụ thuộc vào cán bộ và hạn chế sai sót. Điều này phù hợp với định hướng cải cách của pháp luật hiện hành là “đơn giản hóa thủ tục, rút ngắn thời gian, giảm chi phí” trong thi hành án.

Đặc biệt, trong bối cảnh số lượng việc và tiền phải thi hành ngày càng tăng, tính chất vụ việc ngày càng phức tạp, việc ứng dụng công nghệ là yêu cầu tất yếu. Các hệ thống AI có thể hỗ trợ phân loại hồ sơ, phân tích dữ liệu, dự báo rủi ro, từ đó giúp chấp hành viên đưa ra quyết định nhanh và chính xác hơn. Thực tế, ngành THADS đã bước đầu triển khai AI trong một số hoạt động và ghi nhận hiệu quả rõ rệt trong nâng cao năng suất công việc.

Các chấp hành viên, cán bộ THADS Phòng THADS khu vực 2 - Đồng Tháp đã nhanh chóng nhận ra rằng, ứng dụng AI không chỉ là xu hướng công nghệ mà còn là giải pháp mang tính chiến lược để hiện đại hóa công tác THADS. AI giúp đơn giản hóa thủ tục, nâng cao hiệu quả, tăng minh bạch và phục vụ người dân tốt hơn - qua đó góp phần đưa hoạt động THADS tiến gần hơn tới mục tiêu chuyên nghiệp, hiện đại và giảm thời gian, chi phí cho người dân, doanh nghiệp. Do đó, họ đã sử dụng và đào tạo AI để nâng cao hiệu quả công tác THADS tại địa bàn này.

                                                                ***

Từ những bài dự thi giàu cảm xúc và chân thực, có thể khẳng định rằng Cuộc thi “Chuyện nghề Thi hành án dân sự” lần thứ 2 đã và đang tạo nên một hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ. Những câu chuyện về nghị lực, bản lĩnh, sự sáng tạo và lòng nhân văn của người làm THADS đã góp phần khắc họa rõ nét hình ảnh một lực lượng tận tâm, trách nhiệm, luôn nỗ lực vì sự nghiêm minh của pháp luật, góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.